Megaladapis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Megaladapis
Megaladapis
Okres istnienia: plejstocen-holocen
2.588–0.0005 mln lat temu
Megaladapis edwardsi
Megaladapis edwardsi
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Strepsirrhini
Rodzina lepilemurowate[1]
Rodzaj Megaladapis
Gatunki
  • M. (Peloriadapis) edwardsi
  • M. (Megaladapis) madagascariensis
  • M. (Megaladapis) grandidieri
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Megaladapis, zwany po angielsku koala lemur ("lemur koala")[2][3]rodzaj wymarłego naczelnego z rodziny Megaladapidae, obejmujący 3 wymarłe gatunki Strepsirrhini zamieszkujące niegdyś Madagaskar. Największy mierzył od 1,2 do 1,5 m długości.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Czaszka Megaladaspis madagascariensis
Szkielet Megaladapis grandidieri

Megaladapis znacznie różnił się od wszystkich dzisiejszych małpiatek. Miał przysadziste ciało. Budową przypominał dzisiejszego koalę. Długie ramiona, stopy, palce rąk i nóg wyspecjalizowały się w kierunku chwytania drzew. Jego tylne kończyny układały się łukowato, co pomagało w pionowym wspinaniu się na pnie drzew. Ręce i stopy były zakrzywione. Kostki i nadgarstki nie posiadały spotykanej u większości lemurów stabilności potrzebnej w przemieszczaniu się po ziemi[4].

Odlew czaszki pozwolił ocenić objętość mózgu na około 250 cm3. To około 3-4 razy więcej, niż u domowego kota[5].

Megaladapis ewoluował, ponieważ topografia Madagaskaru podlegała nieustannym zmianom. Wraz z innymi lemurami Megaladapis wyspecjalizował się, zajmując swą własną niszę ekologiczną. Ogólnie u wspinaczy żyjących na drzewach można spodziewać się zwiększania rozmiarów kończyn przednich proporcjonalnie do zwiększania rozmiarów ciała[6].

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Uważa się często, że malgaskie legendy o wymarłym zwierzęciu tretretretre lub tratratratra odnoszą się w rzeczywistości do Megaladapis. Jednakże ich szczegóły, zwłaszcza przypominająca ludzką twarz zwierzęcia, dużo lepiej pasują do Palaeopropithecus[7].

Wymarcie[edytuj | edytuj kod]

Szczątki Megaladapis znaleziono w okolicy bagna Ambolisatra na południowym zachodzie wyspy. Były jednym z licznych przedstawicieli megafauny, która wyginęła na Madagaskarze w tym samym czasie. Były to wolne stworzenia, zachowujące aktywność w ciągu dnia. Czyniło to je podatnymi na drapieżnictwo, pożary lasów, destrukcję siedlisk i być może wprowadzone do środowiska patogeny[8].

Przypisy

  1. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Lepilemuridae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 31 stycznia 2009]
  2. Mittermeier, Russell A., et al.: Lemurs of Madagascar. Wyd. 2.. Conservation International, 2006, s. 46–49. ISBN 1-881173-88-7. (ang.)
  3. Ronald M. Nowak: Walker's Primates of the World. Johns Hopkins University Press, 1999, s. 83. ISBN 0-8018-6251-5. (ang.)
  4. The Primate Semicircular Canal System and Locomotion. W: Fred Spor, Theodore Garland, Jr., Gail Krovitz, Timothy M. Ryan, Mary T. Silcox: Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, Vol. 104, No. 26. 2007, s. 10811. (ang.)
  5. On Megaladapis madagascariensis, an Extinct Gigantic Lemuroid from Madagascar; with Remarks on the Associated Fauna, and On Its Geological Age. W: C.I. Forsyth Major: Philosophical Transactions of the Royal Society of London Vol. 185. 1894, s. 15-38. (ang.)
  6. Adaptive diversity in subfossil Malagasy prosimians. W: William L. Jungers: Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie. 1980, s. 177-186. (ang.)
  7. Chapter 6: Lemurs: Old and New. W: E. L. Simons: Natural Change and Human Impact in Madagascar. University of Chicago Press, 2003, s. 142–166. ISBN 0-226-30306-3. (ang.)
  8. Many Suspects to Blame in Madagascar Extinctions. W: Elizabeth Culotta: Science, New Series, Vol. 268, No. 5217. 1995, s. 1568-1569. (ang.)