Mewa siwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mewa siwa
Larus canus[1]
(Linnaeus, 1758)
Mewa siwa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina mewowate
Rodzaj Larus
Gatunek mewa siwa
Podgatunki
  • L. canus canus
  • L. canus heinei
  • L. canus kamtschatschensis
  • L. canus brachyrhynchus
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Mewa siwa, mewa pospolita (Larus canus) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny mewowatych (Laridae). W polskiej literaturze ornitologicznej najczęściej stosowaną nazwą jest "mewa pospolita", jednak taki epitet gatunkowy jest mylący wobec rzeczywistej pozycji tego gatunku w polskiej faunie, zatem od niedawna Sekcja Ornitologiczna Polskiego Towarzystwa Zoologicznego propaguje nazwę "mewa siwa"[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje północną Eurazję i Amerykę Północną, w zależności od podgatunku:

W Polsce gnieździ się nielicznie (3000 - 3500 par) i nierównomiernie, choć spotkać ją można na całym niżu. Największe skupisko w środkowym odcinku Wisły. Licznie zimuje na wybrzeżu Bałtyku. Przeloty w marcu-kwietniu i sierpniu-listopadzie (przez Europę Środkową przelatuje 20% mew pospolitych). Od połowy XX wieku widywana coraz częściej w głębi lądu, wtedy też pojawiła się po raz pierwszy w kraju. Badania dowiodły, że lęgi kończą się większym sukcesem nad przemysłowymi zbiornikami wodnymi niż nad Wisłą.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Mewy siwe w locie
Cechy gatunku
Wyraźnie zaznaczony jedynie dymorfizm wiekowy. Głowa okrągła z małym dziobem. Ptaki dorosłe w upierzeniu godowym białe, grzbiet i pokrywy skrzydłowe blado-popielate z białymi tylnymi krawędziami. Nogi żółtozielonkawe, dziób czysto żółty. Końcówki lotek skrzydeł czarne z białymi plamami. Upierzenie spoczynkowe różni się niewiele - drobne, szarobrązowe plamki na wierzchu głowy i na karku. Młode białe z brązowymi plamkami na ciele, najgęstszymi na grzbiecie i skrzydłach. Lotki brązowe, na końcu ogona wąski czarny pas. Mają ciemny dziób z czarną plamą u nasady. Nogi cieliste. W trakcie pierwszego i drugiego roku życia ubarwienie stopniowo się zmienia - głowa, brzuch i szyja bieleją, wzrasta liczba piór szaro-ciemnych na grzbiecie i skrzydłach. Ubarwienie ostateczne uzyskują w 3. roku życia. To ptak w większości wędrowny, choć są populacje częściowo koczownicze.
Identyfikacja
Jest nieco większa od śmieszki czy gołębia i mniejsza od mewy srebrzystej z którą można ją w locie pomylić. Ma ciemniejszy wierzch skrzydeł i grzbiet niż mewa śmieszka.
Wymiary średnie
długość ciała ok. 40-56 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 110-120 cm
waga ok. 300-600 g
Głos
Słychać z daleka przenikliwe krzyki mew pospolitych "kyau" i "gue gue gue", podobne do okrzyków mewy srebrzystej, ale są wyższe i bardziej przenikliwe.

Biotop[edytuj | edytuj kod]

Pisklęta mewy siwej

Brzegi mórz, dużych rzek i jezior śródlądowych na nizinach i w górach, na piaszczystych plażach, wydmach, przybrzeżnych wyspach, stojących zbiornikach wodnych, a także bagnach i mokradłach. Czasem w obrębie miast. Preferuje suche miejsca z dobrą widocznością. Unika zatem wysokiej i gęstej roślinności. W czasie zimy mogą koczować, a gdy jest ona surowa przemieszczają się bardziej w głąb lądu, choć nie zostają tam na długo.

Okres lęgowy[edytuj | edytuj kod]

Toki
Mewy przylatują na lęgowiska w marcu lub kwietniu parami. Są wierne miejscu lęgowemu, jak i zeszłorocznemu partnerowi (obserwowane jednak przypadki, gdy samiec miał dwie samice). Rozpoczynają toki zbierając się na wzniesionych miejscach. Z wyciągniętą nad ziemią szyją uciekają piechotą ze stada udając, że dziobią coś na ziemi. Imitują budowę gniazda piersią wygniatając dołek. Cały rytuał kończy się chóralnym wrzaskiem całego zespołu. Od tego momentu toki odbywają się już tylko w parach. Samiec i samica obok siebie zbierają małe kamienie i źdźbła traw rzucając je na siebie. W tym okresie zawodzenia zaczynają od krótkich "kje" wnoszących się do uderzającego "kiiije".
Gniazdo
Płytki dołek na ziemi na podwyższeniu, palach ostróg, dachach domów, kopczyk w kępach turzyc. Rzadziej na wierzbach. Często samotnie, ale może również tworzyć niewielkie lub średnie kolonie. Gniazdo buduje głównie samica ustalająca miejsce na lęg, z większą lub mniejszą pomocą samca. Składa się z traw, roślin wodnych lub wrzosów. Lęgi mewy pospolitej mogą znajdować się tez na obrzeżach kolonii mew srebrzystych lub śmieszek.
Młoda mewa siwa podrywa się do lotu
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju 1-3 oliwkowobrązowych lub zielonkawych jaj w ciemne kropki.
Wysiadywanie i dorastanie
Jaja wysiadywane są przez okres 23-26 dni przez obydwoje rodziców. Oboje też je wychowują do 5 tygodnia życia, kiedy to stają się lotne. Młode wykluwają się w jednym czasie. Podobnie jak u innych gatunków mew, od początku są opierzone i mogą biegać, ale przebywają głównie w gnieździe lub jego pobliżu (tam tez karmią je rodzice). Aby rodzic zwrócił pokarm pisklę dziobie w czubek jego dzioba. Pisklęta nabywają umiejętność latania w 7-8. tygodniu życia. Zwykle jednak sukces rozrodczy jest mały ze względu na plądrujące kolonie szczury i lisy. Poza tym często przegrywają konkurencję o miejsce lęgowe z mewami srebrzystymi.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Osobnik młodociany, Alaska

Pokarm zwierzęcy zróżnicowany i zależny od pory roku i zasobów, głównie bezkręgowce (m.in. pierścienice), śnięte ryby, małe płazy i gryzonie, a także jagody i nasiona, oraz detrytus. Pokarm roślinny stanowi jedynie uzupełnienie diety.

Na żerowanie z noclegowisk, ulokowanych nad wodą, odlatują rano. Kierują się wtedy na pola, łąki, wysypiska śmieci, do portów. Szukają pokarmu też na wybrzeżach i mulistych brzegach. Mogą pasożytować na innych ptakach, m.in. śmieszkach karmionych chlebem, ptakach żywiących się małżami i rybami, kulikach, które dzięki zagiętemu dziobowi wyłapują robaki, które są pożądaną, ale trudniej dostępną dla mew ofiarą. Zdarza jej się pochwycić i zjeść ptasie jaja i pisklęta mew i rybitw. Zjada też odpadki pozostawiane przez ludzi. Poszukiwać pokarmu może w locie patrolowym, przez brodzenie w wodzie, chwytanie zdobyczy z powierzchni wody i przez zanurzenie nisko głowy w wodę. Potrafi z powietrza skoczyć do wody i zanurkować na 1 metr głębokości, a także ścigać owady w locie.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek chroniony.

Spadek liczebności grozi jej przez regulowanie rzek i likwidowanie wysp umieszczonych w ich nurcie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Larus canus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Larus canus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Lista awifauny krajowej (pol.). Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej PTZool. [dostęp 2011-02-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]