Zatoka Perska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zatoka Perska
خليج فارس – Chalidż-e Fars (per.)
Zatoka Perska - zdjęcie satelitarne
Zatoka Perska - zdjęcie satelitarne
Państwo  Arabia Saudyjska
 Bahrajn
 Katar
 Kuwejt
 Irak
 Iran
 Oman
 Zjednoczone Emiraty Arabskie
Lokalizacja Morze Arabskie
Powierzchnia 233 000 km²
Wymiary 989 × 56 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

50 m
90 m
Cieki wodne uchodzące Tygrys, Eufrat
Miejscowości nadbrzeżne Kuwejt, Manama, Ad-Dauha, Abu Zabi, Dubaj
Położenie na mapie Azji
Mapa lokalizacyjna Azji
Zatoka Perska
Zatoka Perska
Ziemia 26°N 52°E/26,000000 52,000000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zatoka Perska (per. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu. Tradycyjnie nazywana jest zatoką, ale ze względu na jej powierzchnię (233 000 km²) można by ją uznać także za morze śródlądowe. Z Morzem Arabskim połączona jest poprzez Cieśninę Ormuz i Zatokę Omańską.

Do Zatoki Perskiej uchodzi rzeka Szatt al-Arab, która powstaje z połączenia wód Tygrysu i Eufratu. Tworzy ona rozległą deltę.

Nazwa tego akwenu pojawiła się już w starożytności. Nadana przez Greków nazwa nawiązuje do starożytnej Persji (obecnie Iran). W latach 60. XX wieku wraz ze wzrostem arabskiego nacjonalizmu w świecie arabskim pojawiła się tendencja, by używać określenia "Zatoka Arabska". Jednakże rząd irański wniósł na forum ONZ wniosek o uznanie za oficjalną jedynie nazwy "Zatoka Perska". Przyjęte to zostało w dwóch dokumentach oenzetowskich z 1971 i 1984 roku. Większość krajów i organizacji używa tej właśnie nazwy, podczas gdy kraje arabskie nadal opowiadają się za nazwą "Zatoka Arabska". Niektóre państwa używają neutralnego określenia "Zatoka".

Nad Zatoką Perską położone są następujące kraje: Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Katar (na półwyspie u wybrzeży saudyjskich), Bahrajn (na wyspie w pobliżu Kataru), Kuwejt, Irak oraz Iran.

Mapa wydobycia ropy naftowej w rejonie Zatoki Perskiej

Pod dnem Zatoki Perskiej oraz w rejonach nadbrzeżnych znajdują się największe na świecie złoża ropy naftowej. Rozwinął się tu także na dużą skalę przemysł przetwórstwa ropy naftowej (rafinerie, zakłady petrochemiczne, porty naftowe itp.). W związku z dużym ruchem tankowców istnieje zagrożenie wystąpienia katastrof ekologicznych.

W związku z bogactwem tego regionu, niektóre małe wysepki są przedmiotem sporów terytorialnych. Sama Zatoka była też miejscem walk w trakcie niedawnych konfliktów zbrojnych w regionie Bliskiego Wschodu: w czasie wojny iracko-irańskiej w latach 1980-88 (atakowane były m.in. tankowce) oraz w trakcie wojny przeciwko Irakowi po jego inwazji na Kuwejt, dla której ukuta została nazwa wojna w Zatoce Perskiej, chociaż większość działań zbrojnych toczyła się na lądzie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]