Mozyrz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mozyrz
Północna część miasta
Północna część miasta
Herb
Herb Mozyrza
Państwo  Białoruś
Obwód Coat of arms of Homyel Voblast.svg homelski
Powierzchnia 36,74 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

108 800[1]
Nr kierunkowy +375 2351
Kod pocztowy 247760, 247770 – 247777, 247779, 247780, 247782 – 247787
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Mozyrz
Mozyrz
Ziemia 52°03′N 29°16′E/52,050000 29,266667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś

Mozyrz (biał. Мазыр, Mazyr) – miasto na Białorusi, na Polesiu, nad Prypecią, w obwodzie homelskim, siedziba rejonu mozyrskiego; port rzeczny, rafineria ropy naftowej, przemysł drzewny i elektrotechniczny; muzeum; 108,8 tys. mieszkańców (2010).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed 1142 w miejscowości istniały dwa klasztory prawosławne: żeński św. Paraskiewy i męski św. św. Piotra i Pawła[2].Prawa miejskie nadał Mozyrzowi w 1609 król Zygmunt III Waza. W latach 1907-1909 w Mozyrzu działało koło prowincjonalne Polskiego Towarzystwa "Oświata" w Mińsku, które zajmowało się wspieraniem polskiej edukacji[3]. W 1909 roku naczelnik policji powiatu mozyrskiego wydał raport, w którym donosił, że koło to prowadziło nielegalnie 5 polskich szkółek. Doprowadziło to do likwidacji całej organizacji[4]. W 1909 roku, w czasie wyborów samorządowych, do rady miejskiej zostało wybranych 13 Rosjan, 1 Polak i 1 Żyd[5].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół i klasztor bernardynów – barokowy z lat 1645-54, fundacji pułkownika Stefana Łoszki (Łozki), przebudowane w 1760-65 przez Kazimierza Oskierkę, marszałka mozyrskiego. Kościół zamieniono w 1865 r. na sobór prawosławny - czynny obecnie jako cerkiew katedralna św. Archanioła Michała. Korpus klasztorny po kasacie klasztoru w 1832 r. przebudowano na szpital, obecnie we władaniu duchowieństwa prawosławnego.
  • Kimbarówka[6] – wieś nad brzegiem Prypeci, która znalazła się obecnie w granicach miasta Mozyrz. Zabytki na terenie Kimbarówki:
    • Vallis Umbrosa (Ciemna Dolina) – Kościół i klasztor cystersów – barokowy, wybudowany w 1711 r. przez okolicznych mieszkańców pod przewodnictwem Zygmunta Szukszty, podczaszego kijowskiego. Kościół był bogato uposażony przez króla Augusta II i Augusta III. Po kasacie zakonu budynki i teren wykupiło miasto Mozyrz. Po II wojnie światowej kościół przebudowano na szkołę a w klasztorze urządzono internat. W 1990 r. kościół oddano wiernym obrządku rzymskokatolickiego.
    • Vallis Angelica (Anielska Dolina) – kościół i klasztor cysterek – późnobarokowy z 1743-45 r., fundacji Benedykta Różańskiego. Po kasacie zakonu budynki przekazano prawosławnym, kościół przebudowano na cerkiew w 1893 r. W latach 30. XX w. nieczynna. Obecnie w byłym kościele i zabudowaniach klasztornych jest browar, a w skrzydle klasztoru – szkoła muzyczna.

Ludzie związani z miastem[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 260. ISBN 978-83-61209-55-3.
  3. Życie społeczno-kulturalne. Oświata. W: Między nadzieją…. s. 34–37.
  4. Życie społeczno-kulturalne. Oświata. W: Między nadzieją…. s. 39–40.
  5. W walce o prymat w kraju. Samorząd lokalny. W: Między nadzieją…. s. 168–169.
  6. Kimbarówka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dariusz Tarasiuk: Między nadzieją a niepokojem. Działalność społeczno-kulturalna i polityczna Polaków na wschodniej Białorusi w latach 1905–1918. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2007, s. 211. ISBN 978-83-227-2629-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]