Narwal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Narwal
Monodon monoceros[1]
Linnaeus, 1758
Narwal
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd walenie
Podrząd zębowce
Rodzina narwalowate
Rodzaj Monodon
Linnaeus, 1758
Gatunek narwal
Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło narwal w Wikisłowniku

Narwal (Monodon monoceros) – gatunek walenia z rodziny narwalowatych żyjący w wodach strefy arktycznej[3]. Jego cechą charakterystyczną jest pojedynczy, spiralnie skręcony kieł[4] wyrastający z górnej, lewej szczęki. Może dorastać u samców nawet do 3 m długości. Kły samic są krótsze, bardziej proste i gładkie. Niektóre samce (średnio co pięćsetny) mają dwa kły[4]. Przypuszczalnie funkcją kła jest rozbijanie pokrywy lodowej w celu zaczerpnięcia powietrza (narwal jak wszystkie walenie nie może oddychać pod wodą), jednakże wyniki ostatnich badań naukowych każą przypuszczać, iż o wiele istotniejsza jest funkcja sensoryczna kła – przebiega w nim bowiem ok. 10 mln włókien nerwowych umożliwiających narwalowi odczuwanie zmian temperatury, ciśnienia i stężenia różnych związków chemicznych w otaczającej go wodzie. Ułatwia to narwalom polowanie na ryby (tropienie za pomocą śladów zapachowych) i odczuwanie stopnia zasolenia akwenu, w którym się znajdują[5]. Kieł może też przydawać się jako oręż w okresie godowym. Czasem służy do rytualnych demonstracji siły. Spośród wszystkich waleni narwal posuwa się najdalej na północ. Ich sezonowe wędrówki z północy na południe są określane granicą paku lodowego. Ale nierzadko spotkać je można na południe od koła polarnego.

Dla komercyjnego wielorybnictwa polowanie na małe narwale już dawno stało się nieopłacalne, dlatego silnie zredukowane pogłowie szybko się odradza. Obecnie ocenia się ich populację na ok. 80.000 osobników[4]. Jedynie Eskimosi polują jeszcze na te zwierzęta – nie tylko dla kłów, ale przede wszystkim dla jadalnej skóry, bogatej w składniki odżywcze.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wielkość urodzeniowa: 1,5 m – 1,7 m

Dojrzałość płciowa: samice – ok. 3,4 m; samce – ok. 3,9 m

Dojrzałość fizyczna: samice – 4 m; samce – 6,2 m (bez ciosu)

Największy znany: samica – 5,1 m; samiec – 6,2 m, 1600 kg

Pokarm: głowonogi, ryby (łososie, śledzie, dorsze, halibuty itp.), skorupiaki

Występowanie: wody powyżej koła podbiegunowego północnego z przerwą między wschodnią Rosją, a zachodnią Kanadą[6]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Monodon monoceros w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Monodon monoceros. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Monodon monoceros. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 18 stycznia 2010]
  4. 4,0 4,1 4,2 Fragment książki Ewolucja jest faktem Jerrry'ego Coynego. [dostęp 2012-04-26].
  5. Badania przeprowadzone w 2005 przez Martina Nweeia z Harvard School of Dental Medicine [1] [2]
  6. "Ssaki" Helga Hofman, "Władcy oceanu" Kenneth S. Norris, Hal Whitehead, James D.Darling, Bernd Wursig.