Ne Win

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ne Win
President Ne Win Portrait.JPG
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1911
Paungdale
Data i miejsce śmierci 5 grudnia 2002
Rangun
Prezydent Birmy
Przynależność polityczna Birmańska Partia Programu Socjalistycznego
Okres urzędowania od 29 października 1958
do 4 kwietnia 1960
Poprzednik Win Maung
Następca San Yu
Premier Birmy
Przynależność polityczna Birmańska Partia Programu Socjalistycznego
Okres urzędowania od 23 października 1958
do 4 kwietnia 1960
Poprzednik U Nu
Następca U Nu
Okres urzędowania od 2 marca 1962
do 2 marca 1974
Poprzednik U Nu
Następca Sein Lwin
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

U Ne Win (birm. နေဝင်း /ne wɪɴ/; ur. 14 maja 1911 w Paungdale, Mjanma; zm. 5 grudnia 2002 w Rangunie, Mjanma) – birmański generał, polityk i dyktator, który doprowadził do wprowadzenia ustroju socjalistycznego i izolacji Birmy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z regionu Bago. Ukończył Uniwersytet w Yangon. Uczestniczył w ruchu narodowym skierowanym przeciwko Brytyjczykom. Od 1941 do 1942 przebywał w Japonii. Współpracował z Japończykami w trakcie ich inwazji na Birmę. Od 1942 do 1945 działał w konspiracyjnej Antyfaszystowskiej Lidze Wolności Ludu. W administracji wojskowej pełnił funkcję naczelnego dowódcy armii Birmy (1949-1961 i 1962-1972), zaś w administracji politycznej sprawował urząd wicepremiera i jednocześnie ministra obrony (1949-1950). W latach 1958-1960 stał na czele państwa i rządu. W 1962 dokonał zamachu stanu, obalił premiera U Nu i został po raz kolejny szefem państwa jako przewodniczący Rady Rewolucyjnej (1962-1974, premier w latach 1962-1963 i 1965-1974). W 1962 został przewodniczącym Birmańskiej Partii Programu Socjalistycznego, a w 1974 objął stanowisko prezydenta kraju.

Zaprowadził ustrój jednopartyjny, rozwiązał parlament, zawiesił prawa obywatelskie, aresztował politycznych oponentów, upaństwowił przemysł i rozpoczął realizację programu odsuwania mniejszości etnicznych w Birmie na margines życia publicznego. W sposób bezwzględny kładł kres wszelkim protestom i zamieszkom, m.in. w 1976 efektywnie tłumiąc próbę przewrotu wojskowego. W 1981 oddał urząd prezydenta generałowi San Yu, lecz dalej sprawował znaczną kontrolę nad polityką Birmy. W 1987 wdrożył irracjonalną denominację birmańskiej waluty, by główna jednostka monetarna Birmy stała się podzielna przez jego ulubioną (szczęśliwą) liczbę 9, przyczyniając się tym do poważnych szkód finansowych milionów ludności birmańskiej. W lipcu 1988 zrezygnował ze stanowiska szefa Birmańskiej Partii Programu Socjalistycznego z powodu narastających niepokojów społecznych. W 2002 zięć i trzech wnuków Ne Wina podjęło próbę zamachu stanu zakończoną fiaskiem, która otoczyła go niesławą. Niedługo po niej zmarł, przechodząc do historii jako człowiek, który zapoczątkował epokę dyktatury junty wojskowej w Birmie (obecnie Mjanma).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Simon Sebag Montefiore, Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa, tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 237.