Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
14 maja jest 134. (w latach przestępnych 135.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 231 dni.
- imieniny obchodzą: Ampelia, Ampeliusz, Bonifacy, Dobiesław, Dominika, Egidia, Fenenna, Idzi, Jeremi, Jeremiasz, Koryna, Maciej, Maria, Michał, Tina i Wiktor.
- Liberia – Dzień Jedności
- Polska – Dzień Farmaceuty[1]
- Samoa – Dzień Matek Samoa
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2],[3] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
Izraelscy żołnierze podnoszą flagę w zajętym
Ejlat
- 1027 – Henryk II został koronowany vivente rege w katedrze w Reims na króla Francji.
- 1097 – I wyprawa krzyżowa: rozpoczęło się oblężenie Nikei.
- 1264 – II wojna baronów w Anglii: bitwa pod Lewes.
- 1450 – Armia turecka rozpoczęła oblężenie albańskiej twierdzy Kruja.
- 1509 – Wojny włoskie: siły francuskie pokonały Wenecjan w bitwie pod Agnadello.
- 1541 – Została erygowana diecezja Lima.
- 1560 – Zwycięstwem Turków zakończyła się bitwa o Dżerbę. Flota chrześcijańska utraciła 60 okrętów i 20 tys. ludzi.
- 1607 – Założono Jamestown (Wirginia), pierwszą stalą osadę angielską w Ameryce Północnej.
- 1608 – W niemieckim Auhausen została zawiązana Unia Ewangelicka.
- 1610 – Katolicki fanatyk François Ravaillac zasztyletował w Paryżu króla Henryka IV.
- 1643 – Ludwik XIV został królem Francji.
- 1692 – Została utworzona prowincja Massachusetts Bay.
- 1747 – Wojna o sukcesję austriacką: flota brytyjska pokonała Francuzów w I bitwie pod Finisterre.
- 1796 – Edward Jenner pierwszy raz zaszczepił 8-letniego chłopca wirusami ospy krowianki, uzyskując dzięki temu jego odporność na wirusy ospy prawdziwej.
- 1804 – USA: rozpoczęła się ekspedycja Lewisa i Clarka, która jako pierwsza dotarła drogą lądową do wybrzeży Pacyfiku.
- 1858 – John McDouall Stuart rozpoczął pierwszą podróż przez Australię, od południowego wybrzeża do brzegów Pacyfiku na północy.
- 1864 – We Francji spadł meteoryt Orgueil.
- 1889 – W Paryżu odbyła się prapremiera opery Esclarmonde Julesa Masseneta.
- 1890 – Papież Leon XIII zatwierdził Zgromadzenie Księży Misjonarzy Saletynów.
- 1892 – Założono holenderski klub piłkarski Vitesse Arnhem.
- 1899 – W Montevideo założono Club Nacional de Football.
- 1900 – Otwarto II Letnie Igrzyska Olimpijskie w Paryżu.
- 1908 – Bracia Wright odbyli pierwszy lot samolotowy z pasażerem.
- 1912 – Chrystian X został królem Danii.
- 1913 – Gubernator stanu Nowy Jork, William Sulzer wydał zgodę na założenie Fundacji Rockefellera.
- 1926 – Zakończył się lot sterowca Norge ze Spitsbergenu na Alaskę nad Biegunem Północnym.
- 1930 – W stanie Nowy Meksyk utworzono Park Narodowy Carlsbad Caverns.
- 1938 – Chile wystąpiły z Ligi Narodów.
- 1939 – Peruwianka Lina Medina w wieku 5 lat, 7 miesięcy i 21 dni została najmłodszą matką w historii medycyny.
- 1940 – II wojna światowa:
- 1943:
- 1945:
- 1948 – Proklamowano państwo Izrael. Wybuchła pierwsza wojna izraelsko-arabska.
- 1955 – Amerykanie przeprowadzili na Pacyfiku operację "Wigwam", mającą na celu sprawdzenie podatności okrętów podwodnych na atak nuklearny.
- 1962 – Odbył się ślub księcia Jana Karola i księżniczki greckiej i duńskiej Zofii, późniejszej hiszpańskiej pary królewskiej.
- 1963 – Kuwejt wstąpił do ONZ.
- 1966 – Założono chilijski klub piłkarski Deportes Antofagasta.
- 1970:
- 1972 – Przed Teatrem Miejskim w Kownie 19-letni Romas Kalanta dokonał samospalenia w proteście przeciwko radzieckiej okupacji Litwy.
- 1973 – Wystrzelono na orbitę pierwszą amerykańską załogową stację kosmiczną Skylab.
- 1978 – W Mendozie otwarto Stadion Malvinas Argentinas.
- 1979 – Terroryści z OWP zdetonowali bombę ukrytą w koszu na śmieci w izraelskiej Tyberiadzie. Zginęły 2 osoby, a 32 zostały ranne.
- 1981 – Dumitru Prunariu na pokładzie Sojuza 40 jako pierwszy Rumun odbył lot kosmiczny.
- 1983 – Na Sycylii wybuchł wulkan Etna.
- 1985 – W ataku Tamilskich Tygrysów na święte miejsce buddystów w Anuradhapura na Sri Lance zginęło 146 Syngalezów.
- 1987:
- 1992 – Janez Drnovšek został premierem Słowenii.
- 1993 – Estonia, Litwa i Słowenia zostały przyjęte do Rady Europy.
- 1994 – Bakili Muluzi wygrał pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie w Malawi.
- 1995:
- 1999 – Malam Bacai Sanhá został prezydentem Gwinei Bissau.
- 2002 – Urzędujący prezydent Sierra Leone Ahmad Tejan Kabbah został wybrany na drugą kadencję.
- 2004 – Duński następca tronu książę Fryderyk poślubił Australijkę Mary Elizabeth Donaldson.
- 2005 – Demokratyczna Partia Postępowa wygrała wybory do konstytuanty na Tajwanie.
- 2006 – René Préval został po raz drugi prezydentem Haiti.
- 2009 – Europejska Agencja Kosmiczna wystrzeliła z kosmodromu w Gujanie Francuskiej Kosmiczne Obserwatorium Herschela i satelitę Planck.
- 2010 – Rozpoczęła się misja STS-132 wahadłowca Atlantis.
[edytuj] Urodzili się
- 1316 – Karol IV Luksemburski, król rzymski, król Czech, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (zm. 1378)
- 1553 – Małgorzata de Valois, królowa Francji, żona Henryka IV (zm. 1615)
- 1666 – Wiktor Amadeusz II, książę Sabaudii, król Sycylii i Sardynii (zm. 1732)
- 1699 – Hans Joachim von Ziethen, pruski generał kawalerii (zm. 1786)
- 1759 – Alojzy I, książę Liechtensteinu (zm. 1805)
- 1771 – Robert Owen, walijski polityk (zm. 1858)
- 1814 – Szymon Berneux, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1866)
- 1832 – Rudolf Lipschitz, niemiecki matematyk (zm. 1903)
- 1852 – Jan Żarnowski, polski działacz państwowy, prezes Najwyższej Izby Kontroli (zm. 1926)
- 1867 – Adam Stefan Sapieha, książę, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup i arcybiskup krakowski (zm. 1951)
- 1872 – Zofia Kirkor-Kiedroniowa, polska działaczka społeczna (zm. 1952)
- 1884
- 1897 – Sidney Bechet, amerykański saksofonista, klarnecista jazzowy, kompozytor (zm. 1959)
- 1905:
- 1907 – Vicente Enrique y Tarancón, hiszpański duchowny katolicki, kardynał (zm. 1994)
- 1910:
- 1916 – Lance Dossor, australijski pianista, laureat Konkursu Chopinowskiego (zm. 2005)
- 1918:
- 1921 – Stanisław Jasiukiewicz, polski aktor (zm. 1973)
- 1922:
- 1925 – Yuval Neeman, izraelski polityk, fizyk (zm. 2006)
- 1927 – Wacław Świerzawski, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski
- 1928:
- 1930 – Barbara Horawianka, polska aktorka
- 1932 – Ewa Rzetelska-Feleszko, polska językoznawczyni, onomasta (zm. 2009)
- 1933 – Laszlo Kovacs, węgierski operator filmowy (zm. 2007)
- 1936:
- 1938 – Elżbieta Czyżewska, polska aktorka (zm. 2010)
- 1939 – Gerardo Medina, Peruwiańczyk, syn Liny Mediny, najmłodszej matki w historii medycyny (zm. 1979)
- 1940:
- 1941 – Habib Galhia, tunezyjski bokser (zm. 2011)
- 1942:
- 1943:
- 1944:
- 1945:
- 1947 – Karin Struck, niemiecka pisarka (zm. 2006)
- 1948 – Bob Woolmer, brytyjski gracz, trener krykieta (zm. 2007)
- 1951 – Roman Nikolski, polski reżyser filmowy
- 1952:
- 1953:
- 1954 – Jerzy Kawalec, polski basista zespołu Krzak (zm. 2003)
- 1955 – Jarosław Pietras, polski polityk, dyplomata
- 1956 – Piotr Ikonowicz, polski polityk, dziennikarz
- 1958 – Andrzej Grubba, polski tenisista stołowy (zm. 2005)
- 1959 – Steve Hogarth, brytyjski wokalista zespołu Marillion
- 1961:
- 1962:
- 1964 – Eric Peterson, amerykański muzyk, kompozytor, instrumentalista
- 1965 – Eoin Colfer, irlandzki pisarz
- 1966 – Mike Inez, amerykański basista grupy Alice in Chains
- 1967 – Rafał Barycz, polski architekt
- 1968 – Piotr Gulczyński, polski specjalista ds. reklamy, aktor niezawodowy, uczestnik I edycji reality show Big Brother
- 1969:
- 1971:
- 1972 – Gabriel Mann, amerykański aktor
- 1973:
- 1974 – Piotr Majchrzak, polski kompozytor
- 1975 – Chris Kramer, kanadyjski aktor
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1981 – Sarbel – grecko-cypryjski piosenkarz
- 1983:
- 1984:
- 1986 – Shelley Glover, amerykańska narciarka alpejska (zm. 2004)
- 1987 – Ben Woollaston, snookerzysta angielski
- 1989 – Arthur Pauli, austriacki skoczek narciarski
- 1990 – Monika Martałek, polska siatkarka
- 1993:
- 1313 – Bolko I opolski, książę opolski, niemodliński i strzelecki (ur. 1254/1258)
- 1608 – Karol III Wielki, książę Lotaryngii (ur. 1543)
- 1610 – Henryk IV Burbon, król Francji (ur. 1553)
- 1643 – Ludwik XIII Burbon, król Francji i Nawarry (ur. 1601)
- 1761 – Thomas Simpson, angielski matematyk (ur. 1710)
- 1856 – Teodora Guérin, francuska zakonnica, założycielka Sióstr Opatrzności, święta katolicka (ur. 1798)
- 1888 – Jan Ignacy Korytkowski, polski historyk, archiwista, bibliotekarz, biskup-nominat pomocniczy gnieźnieński (ur. 1824)
- 1893 – Ernst Eduard Kummer, niemiecki matematyk (ur. 1810)
- 1912 – August Strindberg, szwedzki pisarz (ur. 1849)
- 1918 – James Gordon Bennett Jr., amerykański dziennikarz, wydawca prasowy (ur. 1841)
- 1919 – Henry John Heinz, amerykański twórca znanej marki keczupu (ur. 1844)
- 1923 – Charles de Freycinet, francuski polityk, premier Francji (ur. 1828)
- 1927 – Jan Michejda, polski prawnik, działacz narodowy (ur. 1853)
- 1930 – Władysław Orkan, polski pisarz (ur. 1875)
- 1940 – Emma Goldman, rosyjsko-amerykańska anarchistka pochodzenia żydowskiego (ur. 1869)
- 1943 – Henri La Fontaine, belgijski prawnik, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1854)
- 1954 – Heinz Guderian, niemiecki generał (ur. 1888)
- 1971 – Irena Kuczborska, polska grafik (ur. 1908)
- 1972 – Romas Kalanta, bohater narodowy Litwy (ur. 1953)
- 1973 – Bohdan Arct, polski pilot, pisarz (ur. 1914)
- 1975 – Oskar Hammelsbeck, niemiecki pedagog (ur. 1899)
- 1976 – Keith Relf, brytyjski muzyk zespołu The Yardbirds (ur. 1943)
- 1983 – Fiodor Abramow, rosyjski pisarz (ur. 1920)
- 1983 – Grzegorz Przemyk, polski uczeń, syn poetki Barbary Sadowskiej, zamordowany przez Milicję Obywatelską (ur. 1964)
- 1984 – Andrzej Babiński, polski poeta (ur. 1938)
- 1987 – Rita Hayworth, amerykańska aktorka pochodzenia hiszpańskiego i irlandzkiego (ur. 1918)
- 1988 – Willem Drees, holenderski polityk (ur. 1886)
- 1988 – Nikołaj Makarow, radziecki konstruktor broni strzeleckiej (ur. 1914)
- 1991 – Bożena Rogalska, polska aktorka (ur. 1952)
- 1998 – Frank Sinatra, amerykański piosenkarz (ur. 1915)
- 2000 – Keizō Obuchi, japoński polityk, premier (ur. 1937)
- 2003 – Dame Wendy Hiller, angielska aktorka (ur. 1912)
- 2003 – Robert Stack, amerykański aktor (ur. 1919)
- 2004 – Jesús Gil, hiszpański działacz sportowy (ur. 1933)
- 2004 – Torsten Johansson, szwedzki tenisista (ur. 1920)
- 2006 – Magda Leja, polska pisarka, autorka utworów dla dzieci (ur. 1935)
- 2006 – Bruce Merrifield, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1921)
- 2007 – Jean Saubert, amerykańska narciarka alpejska (ur. 1942)
- 2008 – Roman Wapiński, polski historyk, promotor pracy magisterskiej Donalda Tuska (ur. 1931)
- 2011 – Teuvo Laukkanen, fiński biegacz narciarski (ur. 1919)
Przypisy
