Odznaka honorowa Zasłużony dla Kultury Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Odznaka honorowa
"Zasłużony dla Kultury Polskiej"
Awers
Awers (wersja obecna)
Awers
Awers (wersja z PRL)
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1969
Wielkość średnica 32 mm (rozeta)
10 mm x 41 mm (klamra)[1]
Kruszec tombak
Zasłużony dla Kultury Polskiej

Odznaka honorowa "Zasłużony dla Kultury Polskiej"odznaka przyznawana osobom wyróżniającym się w tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury, ustanowiona w 1969 roku.

Jest wyróżnieniem za szczególne zasługi położone w działalności społecznej stanowiącej istotny wkład w rozwój literatury, teatru, fotografii, malarstwa i innych dziedzin kultury.

Obecne zasady nadawania odznaki, jej wzór i sposób noszenia określiło rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 5 stycznia 2012 r.[2]

Zasady nadawania[edytuj | edytuj kod]

Przyznawana w oparciu o ustawę z dnia 25 października 1991 o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej[3] – po nowelizacji ustawą z dnia 17 czerwca 2005, która weszła w życie 2 sierpnia 2005[4]. Wprowadziła ona do ustawy z 1991 artykuł 6a, przewidujący, że osobom wyróżniającym się w tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury nadaje się odznakę honorową "Zasłużony dla Kultury Polskiej". Jednocześnie, nowelizacja zastąpiła dotychczasową odznakę Zasłużony Działacz Kultury. Odznakę nadaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Zasady nadawania odznaki, jej wzór i sposób noszenia określa ww. rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego[2]. Odznakę nosi się po prawej stronie piersi, a w przypadku przyznania osobie prawnej, odznaka przechowywana jest w obiekcie stanowiącym jej siedzibę w sposób zapewniający należyty szacunek.

Opis odznaki[edytuj | edytuj kod]

Odznaka ma kształt stylizowanej i złoconej ciemnoczerwonej rozety o średnicy 32 mm. W środku rozety, na okrągłej, biało emaliowanej tarczy, jest umieszczony stylizowany złocony monogram "RP", w otoku zaś tarczy, na srebrzonym tle, napis "ZASŁUŻONY DLA KULTURY POLSKIEJ". Odwrotna strona rozety jest gładka i złocona. Rozeta jest zawieszona na prostokątnej, pionowej klamrze o wymiarach 10 × 41 mm. W górnej części klamry jest umieszczony srebrzony orzeł stylizowany. W dolnej części klamry, pod orłem, są umieszczone pionowe, jednakowej szerokości, emaliowane paski, biały i czerwony. Odznaka jest wykonana z tombaku[2].

Odznaka w PRL[edytuj | edytuj kod]

Odznaka miała identyczny kształt i kolorystykę, jak obecna. Rozeta była zawieszona na nieco większej, pionowej klamrze (13 × 40 mm). W środku rozety, na okrągłej, biało emaliowanej tarczy, był umieszczony stylizowany złocony monogram "PRL".

Odznakę wręczał Minister Kultury i Sztuki lub osoba przez niego upoważniona. Za granicą odznakę mogli wręczać kierownicy placówek dyplomatycznych lub konsularnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wraz z odznaką wręczano odznaczonemu legitymację, stwierdzającą nadanie odznaki. Ewidencję odznak prowadziło Ministerstwo Kultury i Sztuki.

Baretka[edytuj | edytuj kod]

Odznaka "Zasłużony dla Kultury Polskiej" jest kontynuacją wcześniejszego wyróżnienia "Zasłużony Działacz Kultury". Szczegółowe przepisy źródłowe nie ustanawiały wzoru baretki dla obu odznaczeń.

Dla odznaczenia "Zasłużony Działacz Kultury" zwyczajowo tworzyło się baretkę o szerokości 35 mm, składającą się z dwóch poziomych biało-czerwonych pasków. Również dla odznaki "Zasłużony dla Kultury Polskiej" kontynuuje się tę tradycję.

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Odznaką honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej.

Przypisy

  1. http://www.mkidn.gov.pl/media/docs/2012/20120203_rozp_ZKP.pdf
  2. 2,0 2,1 2,2 Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie odznaki honorowej "Zasłużony dla Kultury Polskiej" (Dz. U. z 2012 r. poz. 69)
  3. Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 493)
  4. Ustawa z dnia 17 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 131, poz. 1091)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]