Order Krzyża Wojskowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Wojskowego
Gwiazda orderowa do Krzyża Wielkiego Orderu Krzyża Wojskowego
Sznur orderowy dla Krzyża Kawalerskiego Orderu Krzyża Wojskowego

Order Krzyża Wojskowego (OKW) – polski order wojskowy przyznawany żołnierzom Sił Zbrojnych i osobom cywilnym za wybitne zasługi w działaniach przeciw terroryzmowi lub podczas operacji pokojowych. Stanowi najwyższe z odznaczeń wojskowych, nadawanych w Polsce za czyny bojowe w czasie pokoju.

Spis treści

[edytuj] Utworzenie

Order ustanowiono ustawą z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy z dnia 16 października 1992 roku o orderach i odznaczeniach. Zmiana została wprowadzona w życie 10 listopada 2006 roku. Równocześnie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zmienił rozporządzeniem z dnia 21 października 2006 roku rozporządzenie z dnia 10 listopada 1992 roku w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń.

Zgodnie z treścią wyżej wymienionej ustawy "Order Krzyża Wojskowego jest nagrodą za wybitne czyny bojowe połączone z wyjątkową ofiarnością i odwagą w czasie działań bojowych przeciwko aktom terroryzmu w kraju lub podczas użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami kraju w czasie pokoju". W systemie starszeństwa polskich odznaczeń zajmuje miejsce za Orderem Odrodzenia Polski i przed Orderem Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Order Krzyża Wojskowego posiada 3 klasy: klasę I – Krzyż Wielki, klasę II – Krzyż Komandorski oraz klasę III – Krzyż Kawalerski, a jego nazwa nawiązuje do wcześniejszych określeń Orderu Virtuti Militari.

[edytuj] Nadawanie

Order Krzyża Wojskowego nadaje i wręcza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, z inicjatywy własnej lub na wniosek Prezesa Rady Ministrów albo Kapituły Orderu. Prezydent ma również prawo do pozbawienia Orderu osoby nim odznaczonej. Kapituła Orderu stoi na straży jego honoru i składa się z Kanclerza Kapituły oraz 5 członków, w tym zastępcy Kanclerza oraz sekretarza Kapituły. Kanclerza i członków Kapituły powołuje Prezydent spośród Kawalerów Orderu na okres 5 lat. Pierwszą Kapitułę powołał Prezydent RP 31 marca 2009, a nominacje wręczył 15 maja 2009. W jej skład weszli:

  • gen. broni Bronisław Kwiatkowski – Kanclerz Orderu, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego II klasy od 11 listopada 2006;
  • sierż. szt. Zbigniew Siekierski - zastępca Kanclerza Orderu, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • mjr Adam Wiak - sekretarz Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • mjr Adam Zbigniew K. - członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 11 listopada 2006;
  • por. Tomasz Paweł Nowicki - członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • sierż. Łukasz Paweł S. - członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 11 listopada 2006.

Po śmierci gen. broni Bronisława Kwiatkowskiego w katastrofie smoleńskiej na stanowisku Kanclerza Orderu zaistniał wakat. W dniu 9 sierpnia 2011 Prezydent RP powołał na funkcję Kanclerza gen. bryg. Andrzeja Reudowicza[1]. Uroczystość wręczenia aktu powołania odbyła się 14 września 2011 w siedzibie BBN-u[2].

Zgodnie z zasadami nadawania Order Krzyża Wojskowego może otrzymać:

  • Krzyż Wielki:
    • dowódca jednostki wojskowej za nadzwyczajne czyny bojowe albo wybitną inicjatywę, połączoną z umiejętnym i skutecznym dowodzeniem operacją lub akcją bojową;
  • Krzyż Komandorski:
    • dowódca jednostki wojskowej za umiejętne i skuteczne dowodzenie podczas operacji lub akcji bojowej,
    • oficer za czyn zapewniający sukces operacji lub akcji bojowej,
    • oficer sztabu za współpracę z dowódcą, jeżeli współpraca ta w sposób wybitny przyczyniła się do sukcesu operacji lub akcji bojowej,
    • podoficer albo szeregowy posiadający już Krzyż Kawalerski za czyn wybitnego męstwa połączony z narażeniem życia;
  • Krzyż Kawalerski:
    • dowódca lub inny żołnierz za śmiały czyn bojowy albo osobiste męstwo w akcji bojowej,
    • osoba cywilna za okazanie niezwykłego męstwa i odwagi,
    • jednostka wojskowa wybitnie zasłużona w bojach.

[edytuj] Wygląd

Oznaką Orderu Krzyża Wojskowego jest równoramienny krzyż kawalerski, którego ramiona pokryte są granatową emalią, a w środku znajduje się srebrzony orzeł państwowy w koronie. Rewers krzyża składa się ze Szczerbca skierowanego ostrzem w dół (na ramieniach pionowych), dwuwierszowego napisu "MILITO PRO PATRIA" ("WALCZĘ DLA OJCZYZNY", na ramieniach poziomych) oraz daty "MMVI" i numeru Orderu danej klasy (na ramieniu dolnym). Krzyż wieńczy u góry korona Chrobrego, zawieszona na granatowej wstędze z dwoma symetrycznie położonymi przy bokach karmazynowymi pasami.

Cechami odróżniającymi odznaki poszczególnych klas są:

  • sposób noszenia: na szyi w klasie I i II, na lewej piersi w klasie III
  • wymiar krzyża bez korony: 45 mm w klasie I i II, 38 mm w klasie III
  • szerokość wstęgi: 45 mm w klasie I i II, 40 mm w klasie III
  • szerokość pasów na wstędze: 10 mm w klasie I i II, 9 mm w klasie III
  • odległość pasów od krawędzi wstęgi: 4 mm w klasie I i II, 3 mm w klasie III
  • wykończenie obramowania awersu i ramion rewersu: pozłacane w klasie I, posrebrzane w klasie II i III.

Dodatkowo oznaką klasy I jest gwiazda orderowa złożona z 8 pęków srebrnych promieni o średnicy 87 mm wraz z nałożonym Krzyżem Wielkim. Gwiazdę orderową nosi się na lewej piersi poniżej innych odznak orderów i odznaczeń. Natomiast żołnierze jednostek wojskowych wyróżnionych Krzyżem Kawalerskim mogą nosić sznur naramienny o łącznej długości 1510 mm z granatowego jedwabiu, przerabiany karmazynem i zakończony ołówkiem ze srebrzonego metalu.

Granatowo-karmazynową rozetkę posiadają klasy I i II, przy czym rozetka w klasie I ma dodatkowo złote galoniki po bokach. W klasie III zamiast rozetki występuje wstążka wzorowana na wstędze orderowej. Kolory baretki są identyczne ze wstęgą Orderu III klasy. Dla odróżnienia na baretkę klasy I lub II nałożona jest odpowiednia rozetka. Podobnie do Krzyża Wojennego Virtuti Militari oznaki wszystkich posiadanych klas Orderu Krzyża Wojskowego można nosić jednocześnie.

Autorem insygniów Orderu Krzyża Wojskowego jest artysta plastyk Andrzej Heidrich.[potrzebne źródło]

Odznaki Orderu Krzyża Wojskowego
Klasa Krzyż Wielki Krzyż Komandorski Krzyż Kawalerski
Krzyż
(awers i
rewers)
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Wielki.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Komandorski.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Kawalerski 2.png
Baretka
POL Order Krzyża Wojskowego Wielki BAR.svg
POL Order Krzyża Wojskowego Komandorski BAR.svg
POL Order Krzyża Wojskowego Kawalerski BAR.svg
Rozetka
lub
wstążka
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Wielki rozetka.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Komandorski rozetka.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Kawalerski wstazka.png

[edytuj] Kawalerowie

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Krzyża Wojskowego.
  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego I klasy – Krzyża Wielkiego

nadawanie Orderu w tej klasie nie zostało rozpoczęte

  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego II klasy – Krzyża Komandorskiego
Lp. Imię i nazwisko Stopień Data Uwagi
1. Bronisław Kwiatkowski gen. dyw. 2006-11-11[3]
2. Łukasz Kurowski por. 2007-08-15[4] pośmiertnie
3. Bartosz Orzechowski ppor. 2007-10-05[5] funkcjonariusz BOR
pośmiertnie
4. Grzegorz Gers mjr 2007-11-09[6]
5. Mirosław Opara kpt.
6. Radosław Pankiewicz mjr
7. Marek Tomaszycki gen. bryg.
8. Paweł Wachowicz kpt.
9. Ireneusz Bartniak gen. bryg. 2008-04-30[7]
10. Tadeusz Buk gen. dyw.
11. Jerzy Biziewski gen. bryg. 2008-08-04[8]
12. Mariusz Pawluk ppłk 2009-04-27[9]
13. Mirosław Polakow ppłk 2009-08-10 [10]
14. Piotr Raczyński kpt.
15. Daniel Ambroziński kpt. 2009-08-11[11] pośmiertnie
16. Rajmund Andrzejczak płk 2009-11-06[12][13]
17. Artur Sarzyński mjr
18. Waldemar Skrzypczak gen. broni w rezerwie
19. Dariusz Zwolak mł. chor.
20. Andrzej Przekwas gen. bryg. 2010-11-16[14]
21. Andrzej Reudowicz gen. bryg. 2011-05-05[15]
22. Bogusław Pacek gen. dyw. 2011-08-02[16]
23. Sławomir Wojciechowski gen. bryg. listopad 2011[17]
oraz czterech żołnierzy Jednostki Wojskowej GROM
  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego III klasy – Krzyża Kawalerskiego
Lp. Imię i nazwisko Stopień Data Uwagi
1. Mariusz Korner mł. chor. szt. 2006-11-11[3][18]
2. Tomasz Murkowski sierż. pośmiertnie
3. Mariusz Sawicki st. kpr.
4. Łukasz Sikora sierż.
5. Zbigniew Ulaszewski st. plut.
6. Piotr Nita st. szer. 2007-02-09[19] pośmiertnie
7. Tomasz Jura kpr. 2007-04-23[20] pośmietnie
8. Marcin Trelka mł. chor. 2007-04-25[21]
9. Tomasz Nowicki por. 2007-05-08[22]
10. Zbigniew Siekierski st. sierż.
11. Adam Wiak kpt.
12. Jerzy Gut ppłk 2007-08-15[23]
13. Marcin Markiewicz por.
14. Andrzej Filipek sierż. 2007-11-05[24] pośmiertnie
15. Jarosław Miller por. 2007-11-09[6]
16. Roland Rusiecki kpt.
17. Jacek Domański st. szer. 2008-02-28[25]
18. Hubert Kowalewski kpr. pośmiertnie
19. Szymon Słowik st. kpr. pośmiertnie
20. Grzegorz Politowski kpr. 2008-04-09[26] pośmiertnie
21. Robert Marczewski por. 2008-06-25[27] pośmiertnie
22. Paweł Brodzikowski kpr. 2008-08-22[28] pośmiertnie
23. Waldemar Sujdak plut. pośmiertnie
24. Paweł Szwed kpr. pośmiertnie
25. Emil Uran st. szer.
26. Paweł Legencki sierż. 2009-04-27[9] pośmiertnie
27. Piotr Mikułowski sierż. pośmiertnie
28. Grzegorz Kaliciak kpt. 2009-04-28[29]
29. Krzysztof Kaśkos por. 2009-07-13[30] w rezerwie
pośmiertnie
30. Artur Żukowski st. chor. w rezerwie
pośmiertnie
31. Leszek Giergielewicz ppor. 2009-08-10[10]
32. Łukasz Goździk st. sierż.
33. Marcin Poręba sierż. 2009-09-07[31] pośmiertnie
34. Artur Pyc kpr. 2009-09-10[32] pośmiertnie
35. Piotr Marciniak kpr. 2009-09-11[33] pośmiertnie
36. Szymon Graczyk kpr. 2009-10-12[34] pośmiertnie
37. Radosław Szyszkiewicz kpr. pośmiertnie
38. Wojciech Czech st. chor. 2009-11-06[35]
39. Andrzej Kasperuk st. chor.
40. Paweł Mateńczuk st. chor. szt.
41. Marcin Wyszyński st. sierż.
42. Michał Kołek kpr. 2009-12-21[36] pośmiertnie
43. Miłosz Górka plut. 2010-06-15[37] pośmiertnie
44. Grzegorz Bukowski kpr. 2010-06-18[38] pośmiertnie
45. Paweł Stypuła plut. 2010-06-29[39] pośmiertnie
46. Dariusz Tylenda st. kpr. 2010-08-09[40] pośmiertnie
47. Tomasz Kloc mł. chor. szt. 2010-08-11[41] w stanie spoczynku
48. Jacek Wiśniewski st. szer.
49. Kazimierz Kasprzak chor. 2010-09-29[42] pośmiertnie
50. Adam Szada-Borzyszkowski sierż. 2010-10-19[43] pośmiertnie
51. Marcin Pastusiak sierż. 2011-01-25[44] pośmiertnie
52. Jarosław Maćkowiak mł. chor. 2011-06-06[45] pośmiertnie
53. Krzysztof Kwaśnik chor. 2011-06-15[46]
54. Paweł Poświat sierż. 2011-08-01[47] pośmiertnie
55. Szymon Sitarczuk sierż. 2011-08-24[48] pośmiertnie
56. Rafał Nowakowski sierż. październik 2011[49] pośmiertnie
57. Mariusz Deptuła sierż. październik 2011[50] pośmiertnie
58. Krystian Banach sierż. grudzień 2011[51] pośmiertnie
59. Piotr Ciesielski mł. chor. pośmiertnie
60. Łukasz Krawiec sierż. pośmiertnie
61. Marcin Szczurowski sierż. pośmiertnie
62. Marek Tomala sierż. pośmiertnie
oraz dziewięciu żołnierzy Jednostki Wojskowej GROM
oraz ośmioro żołnierzy 1 PSK, w tym dwóch żołnierzy odznaczonych pośmiertnie. – luty 2011[52]

[edytuj] Bibliografia

Przypisy

  1. ↑ Akt powołania (skan). bbn.gov.pl. [dostęp 15 września 2011].
  2. ↑ Gen. bryg. A. Reudowicz Kanclerzem OKW. bbn.gov.pl, 14 września 2011. [dostęp 15 września 2011].
  3. ↑ 3,0 3,1 M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 209
  4. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 86, poz. 935
  5. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 05, poz. 57
  6. ↑ 6,0 6,1 M.P. z 2008 r. Nr 15, poz. 159
  7. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 94, poz. 809
  8. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 17, poz. 220
  9. ↑ 9,0 9,1 M.P. z 2009 r. Nr 40, poz. 636
  10. ↑ 10,0 10,1 M.P. z 2010 r. Nr 15, poz. 154
  11. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 15, poz. 156
  12. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 345
  13. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 346
  14. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 20, poz. 207
  15. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 73, poz. 720
  16. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 103, poz. 1032
  17. ↑ Narodowe Święto Niepodległości. mon.gov.pl, 11 listopada 2011. [dostęp 11 listopada 2011].
  18. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 210
  19. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 36, poz. 414
  20. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 44, poz. 517
  21. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 45, poz. 530
  22. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 52, poz. 599
  23. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 86, poz. 934
  24. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 11, poz. 117
  25. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 71, poz. 640
  26. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 80, poz. 703
  27. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 95, poz. 819
  28. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 21, poz. 258
  29. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 41, poz. 648
  30. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 7, poz. 59
  31. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 265
  32. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 272
  33. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 274
  34. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 313
  35. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 347
  36. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 412
  37. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 704
  38. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 708
  39. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 712
  40. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 62, poz. 811
  41. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 62, poz. 814
  42. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 3, poz. 24
  43. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 12, poz. 124
  44. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 39, poz. 435
  45. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 79, poz. 799
  46. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 83, poz. 841
  47. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 98, poz. 988
  48. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 107, poz. 1083
  49. ↑ Żegnaj żołnierzu, żegnaj przyjacielu!. isaf.wp.mil.pl, 10 października 2011. [dostęp 10 października 2011].
  50. ↑ Ceremonia pogrzebowa śp. sierżanta Mariusza Deptuły. isaf.wp.mil.pl, 28 października 2011. [dostęp 29 października 2011].
  51. ↑ Pożegnaliśmy pięciu wspaniałych żołnierzy. mon.gov.pl, 24 grudnia 2011. [dostęp 25 grudnia 2011].
  52. ↑ Prezydent z wizytą w Lublińcu. prezydent.pl, 18 lutego 2011. [dostęp 18 lutego 2011].
p • d • e
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Wojska Lądowe • Siły Powietrzne • Marynarka Wojenna • Wojska Specjalne
Orzeł Wojsk LądowychOrzeł Sił Powietrznych Instytucje dowodzące Orzeł Marynarki WojennejOrzeł Wojsk Specjalnych
Struktury operacyjne
Zagadnienia
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Order_Krzy%C5%BCa_Wojskowego&oldid=29487069”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach