Order Krzyża Wojskowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Order Krzyża Wojskowego
Awers
Awers Krzyża Kawalerskiego
Awers
Awers - Gwiazda do Krzyża Wielkiego
Baretka
Baretka
Ustanowiono 18 października 2006
Wielkość (bez korony):
45 mm (kl. I i II)
38 mm (kl. III)
Powyżej Order Odrodzenia Polski
Poniżej Order Krzyża Niepodległości
Powiązane Krzyż Wojskowy
Wojskowy Krzyż Zasługi
Morski Krzyż Zasługi
Lotniczy Krzyż Zasługi
Wojskowa odznaka "Za Rany i Kontuzje"
Sznur orderowy Orderu Krzyża Wojskowego

Order Krzyża Wojskowego (OKW) – polski order wojskowy przyznawany żołnierzom Sił Zbrojnych i osobom cywilnym za wybitne zasługi w działaniach przeciw terroryzmowi lub podczas operacji pokojowych. Stanowi najwyższe z odznaczeń wojskowych, nadawanych w Polsce za czyny bojowe w czasie pokoju.

Spis treści

Utworzenie [edytuj]

Order ustanowiono ustawą z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy z dnia 16 października 1992 roku o orderach i odznaczeniach. Zmiana została wprowadzona w życie 10 listopada 2006 roku. Równocześnie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zmienił rozporządzeniem z dnia 21 października 2006 roku rozporządzenie z dnia 10 listopada 1992 roku w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń.

Zgodnie z treścią wyżej wymienionej ustawy "Order Krzyża Wojskowego jest nagrodą za wybitne czyny bojowe połączone z wyjątkową ofiarnością i odwagą w czasie działań bojowych przeciwko aktom terroryzmu w kraju lub podczas użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami kraju w czasie pokoju". W systemie starszeństwa polskich odznaczeń zajmuje miejsce za Orderem Odrodzenia Polski i przed Orderem Krzyża Niepodległości. Order Krzyża Wojskowego posiada 3 klasy: klasę I – Krzyż Wielki, klasę II – Krzyż Komandorski oraz klasę III – Krzyż Kawalerski, a jego nazwa nawiązuje do dawnej nazwy Orderu Virtuti Militari.

Nadawanie [edytuj]

Order Krzyża Wojskowego nadaje i wręcza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, z inicjatywy własnej lub na wniosek Prezesa Rady Ministrów albo Kapituły Orderu. Prezydent ma również prawo do pozbawienia Orderu osoby nim odznaczonej. Kapituła Orderu stoi na straży jego honoru i składa się z Kanclerza Kapituły oraz 5 członków, w tym zastępcy Kanclerza oraz sekretarza Kapituły. Kanclerza i członków Kapituły powołuje Prezydent spośród Kawalerów Orderu na okres 5 lat. Pierwszą Kapitułę powołał Prezydent RP 31 marca 2009, a nominacje wręczył 15 maja 2009. W jej skład weszli:

  • gen. broni Bronisław Kwiatkowski – Kanclerz Orderu, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego II klasy od 11 listopada 2006;
  • sierż. szt. Zbigniew Siekierski - zastępca Kanclerza Orderu, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • mjr Adam Wiak - sekretarz Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • mjr Adam Zbigniew K. - członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 11 listopada 2006;
  • por. Tomasz Paweł Nowicki - członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 8 maja 2007;
  • sierż. Łukasz Paweł S. - członek Kapituły, Kawaler Orderu Krzyża Wojskowego III klasy od 11 listopada 2006.

Po śmierci gen. broni Bronisława Kwiatkowskiego w katastrofie smoleńskiej na stanowisku Kanclerza Orderu zaistniał wakat. W dniu 9 sierpnia 2011 Prezydent RP powołał na funkcję Kanclerza gen. bryg. Andrzeja Reudowicza[1]. Uroczystość wręczenia aktu powołania odbyła się 14 września 2011 w siedzibie BBN-u[2].

Zgodnie z zasadami nadawania Order Krzyża Wojskowego może otrzymać:

  • Krzyż Wielki:
    • dowódca jednostki wojskowej za nadzwyczajne czyny bojowe albo wybitną inicjatywę, połączoną z umiejętnym i skutecznym dowodzeniem operacją lub akcją bojową;
  • Krzyż Komandorski:
    • dowódca jednostki wojskowej za umiejętne i skuteczne dowodzenie podczas operacji lub akcji bojowej,
    • oficer za czyn zapewniający sukces operacji lub akcji bojowej,
    • oficer sztabu za współpracę z dowódcą, jeżeli współpraca ta w sposób wybitny przyczyniła się do sukcesu operacji lub akcji bojowej,
    • podoficer albo szeregowy posiadający już Krzyż Kawalerski za czyn wybitnego męstwa połączony z narażeniem życia;
  • Krzyż Kawalerski:
    • dowódca lub inny żołnierz za śmiały czyn bojowy albo osobiste męstwo w akcji bojowej,
    • osoba cywilna za okazanie niezwykłego męstwa i odwagi,
    • jednostka wojskowa wybitnie zasłużona w bojach.

Wygląd [edytuj]

Oznaką Orderu Krzyża Wojskowego jest równoramienny krzyż kawalerski, którego ramiona pokryte są granatową emalią, a w środku znajduje się srebrzony orzeł państwowy w koronie. Rewers krzyża składa się ze Szczerbca skierowanego ostrzem w dół (na ramieniach pionowych), dwuwierszowego napisu "MILITO PRO PATRIA" ("WALCZĘ DLA OJCZYZNY", na ramieniach poziomych) oraz daty "MMVI" i numeru Orderu danej klasy (na ramieniu dolnym). Krzyż wieńczy u góry korona Chrobrego, zawieszona na granatowej wstędze z dwoma symetrycznie położonymi przy bokach karmazynowymi pasami.

Cechami odróżniającymi odznaki poszczególnych klas są:

  • sposób noszenia: na szyi w klasie I i II, na lewej piersi w klasie III
  • wymiar krzyża bez korony: 45 mm w klasie I i II, 38 mm w klasie III
  • szerokość wstęgi: 45 mm w klasie I i II, 40 mm w klasie III
  • szerokość pasów na wstędze: 10 mm w klasie I i II, 9 mm w klasie III
  • odległość pasów od krawędzi wstęgi: 4 mm w klasie I i II, 3 mm w klasie III
  • wykończenie obramowania awersu i ramion rewersu: pozłacane w klasie I, posrebrzane w klasie II i III.

Dodatkowo oznaką klasy I jest gwiazda orderowa złożona z 8 pęków srebrnych promieni o średnicy 87 mm wraz z nałożonym Krzyżem Wielkim. Gwiazdę orderową nosi się na lewej piersi poniżej innych odznak orderów i odznaczeń. Natomiast żołnierze jednostek wojskowych wyróżnionych Krzyżem Kawalerskim mogą nosić sznur naramienny o łącznej długości 1510 mm z granatowego jedwabiu, przerabiany karmazynem i zakończony ołówkiem ze srebrzonego metalu.

Granatowo-karmazynową rozetkę posiadają klasy I i II, przy czym rozetka w klasie I ma dodatkowo złote galoniki po bokach. W klasie III zamiast rozetki występuje wstążka wzorowana na wstędze orderowej. Kolory baretki są identyczne ze wstęgą Orderu III klasy. Dla odróżnienia na baretkę klasy I lub II nałożona jest odpowiednia rozetka. Podobnie do Krzyża Wojennego Virtuti Militari oznaki wszystkich posiadanych klas Orderu Krzyża Wojskowego można nosić jednocześnie.

Autorem insygniów Orderu Krzyża Wojskowego jest artysta plastyk Andrzej Heidrich.[potrzebne źródło]

Odznaki Orderu Krzyża Wojskowego
Klasa Krzyż Wielki Krzyż Komandorski Krzyż Kawalerski
Krzyż
(awers i
rewers)
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Wielki.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Komandorski.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Kawalerski 2.png
Baretka
POL Order Krzyża Wojskowego Wielki BAR.svg
POL Order Krzyża Wojskowego Komandorski BAR.svg
POL Order Krzyża Wojskowego Kawalerski BAR.svg
Rozetka
lub
wstążka
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Wielki rozetka.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Komandorski rozetka.png
Order Krzyza Wojskowego Krzyz Kawalerski wstazka.png

Barwy wstążki Orderu Krzyża Wojskowego posiada baretka wojskowej odznaki "Za Rany i Kontuzje". Na baretce umieszcza się srebrne pięcioramienne gwiazdki za odniesione obrażenia.

Baretki odznaki
POL Wojskowa Odznaka Za Rany i Kontuzje 1gw BAR.svg
Wojskowa odznaka "Za Rany i Kontuzje"
z jedną gwiazdką
POL Wojskowa Odznaka Za Rany i Kontuzje 2gw BAR.svg
Wojskowa odznaka "Za Rany i Kontuzje"
z dwiema gwiazdkami
POL Wojskowa Odznaka Za Rany i Kontuzje 3gw BAR.svg
Wojskowa odznaka "Za Rany i Kontuzje"
z trzema gwiazdkami

Kawalerowie [edytuj]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Krzyża Wojskowego.
  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego I klasy – Krzyża Wielkiego

nadawanie Orderu w tej klasie nie zostało rozpoczęte

  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego II klasy – Krzyża Komandorskiego
Lp. Imię i nazwisko Stopień Data Uwagi
1. Bronisław Kwiatkowski gen. dyw. 2006-11-11[3]
2. Łukasz Kurowski por. 2007-08-15[4] pośmiertnie
3. Bartosz Orzechowski ppor. 2007-10-05[5] funkcjonariusz BOR
pośmiertnie
4. Grzegorz Gers mjr 2007-11-09[6]
5. Mirosław Opara kpt.
6. Radosław Pankiewicz mjr
7. Marek Tomaszycki gen. bryg.
8. Paweł Wachowicz kpt.
9. Ireneusz Bartniak gen. bryg. 2008-04-30[7]
10. Tadeusz Buk gen. dyw.
11. Jerzy Biziewski gen. bryg. 2008-08-04[8]
12. Mariusz Pawluk ppłk 2009-04-27[9]
13. Mirosław Polakow ppłk 2009-08-10 [10]
14. Piotr Raczyński kpt.
15. Daniel Ambroziński kpt. 2009-08-11[11] pośmiertnie
16. Rajmund Andrzejczak płk 2009-11-06[12][13]
17. Artur Sarzyński mjr
18. Waldemar Skrzypczak gen. broni w rezerwie
19. Dariusz Zwolak mł. chor.
20. Andrzej Przekwas gen. bryg. 2010-11-16[14]
21. Andrzej Reudowicz gen. bryg. 2011-05-05[15]
22. Bogusław Pacek gen. dyw. 2011-08-02[16]
23. Sławomir Wojciechowski gen. bryg. 2011-11-08[17]
24. Rafał Lis mjr sierpień 2012[18]
25. Krzysztof Woźniak mjr styczeń 2013[19] pośmiertnie
oraz czterech żołnierzy Jednostki Wojskowej GROM
  • Kawalerowie Orderu Krzyża Wojskowego III klasy – Krzyża Kawalerskiego
Lp. Imię i nazwisko Stopień Data Uwagi
1. Mariusz Korner mł. chor. szt. 2006-11-11[3][20]
2. Tomasz Murkowski sierż. pośmiertnie
3. Mariusz Sawicki st. kpr.
4. Łukasz Sikora sierż.
5. Zbigniew Ulaszewski st. plut.
6. Piotr Nita st. szer. 2007-02-09[21] pośmiertnie
7. Tomasz Jura kpr. 2007-04-23[22] pośmietnie
8. Marcin Trelka mł. chor. 2007-04-25[23]
9. Tomasz Nowicki por. 2007-05-08[24]
10. Zbigniew Siekierski st. sierż.
11. Adam Wiak kpt.
12. Jerzy Gut ppłk 2007-08-15[25]
13. Marcin Markiewicz por.
14. Andrzej Filipek sierż. 2007-11-05[26] pośmiertnie
15. Jarosław Miller por. 2007-11-09[6]
16. Roland Rusiecki kpt.
17. Jacek Domański st. szer. 2008-02-28[27]
18. Hubert Kowalewski kpr. pośmiertnie
19. Szymon Słowik st. kpr. pośmiertnie
20. Grzegorz Politowski kpr. 2008-04-09[28] pośmiertnie
21. Robert Marczewski por. 2008-06-25[29] pośmiertnie
22. Paweł Brodzikowski kpr. 2008-08-22[30] pośmiertnie
23. Waldemar Sujdak plut. pośmiertnie
24. Paweł Szwed kpr. pośmiertnie
25. Emil Uran st. szer.
26. Paweł Legencki sierż. 2009-04-27[9] pośmiertnie
27. Piotr Mikułowski sierż. pośmiertnie
28. Grzegorz Kaliciak kpt. 2009-04-28[31]
29. Krzysztof Kaśkos por. 2009-07-13[32] w rezerwie
pośmiertnie
30. Artur Żukowski st. chor. w rezerwie
pośmiertnie
31. Leszek Giergielewicz ppor. 2009-08-10[10]
32. Łukasz Goździk st. sierż.
33. Marcin Poręba sierż. 2009-09-07[33] pośmiertnie
34. Artur Pyc kpr. 2009-09-10[34] pośmiertnie
35. Piotr Marciniak kpr. 2009-09-11[35] pośmiertnie
36. Szymon Graczyk kpr. 2009-10-12[36] pośmiertnie
37. Radosław Szyszkiewicz kpr. pośmiertnie
38. Wojciech Czech st. chor. 2009-11-06[37]
39. Andrzej Kasperuk st. chor.
40. Paweł Mateńczuk st. chor. szt.
41. Marcin Wyszyński st. sierż.
42. Michał Kołek kpr. 2009-12-21[38] pośmiertnie
43. Miłosz Górka plut. 2010-06-15[39] pośmiertnie
44. Grzegorz Bukowski kpr. 2010-06-18[40] pośmiertnie
45. Paweł Stypuła plut. 2010-06-29[41] pośmiertnie
46. Dariusz Tylenda st. kpr. 2010-08-09[42] pośmiertnie
47. Tomasz Kloc mł. chor. szt. 2010-08-11[43] w stanie spoczynku
48. Jacek Wiśniewski st. szer.
49. Kazimierz Kasprzak chor. 2010-09-29[44] pośmiertnie
50. Adam Szada-Borzyszkowski sierż. 2010-10-19[45] pośmiertnie
51. Marcin Pastusiak sierż. 2011-01-25[46] pośmiertnie
52. Jarosław Maćkowiak mł. chor. 2011-06-06[47] pośmiertnie
53. Krzysztof Kwaśnik chor. 2011-06-15[48]
54. Paweł Poświat sierż. 2011-08-01[49] pośmiertnie
55. Szymon Sitarczuk sierż. 2011-08-24[50] pośmiertnie
56. Rafał Nowakowski sierż. 2011-10-10[51] pośmiertnie
57. Mariusz Robert Deptuła sierż. 2011-10-26[52] pośmiertnie
58. Marcin Piotr Krawczyński mjr 2011-12-23[53]
59. Krystian Banach sierż. 2011-12-23[54] pośmiertnie
60. Piotr Ciesielski mł. chor. pośmiertnie
61. Łukasz Krawiec sierż. pośmiertnie
62. Marcin Szczurowski sierż. pośmiertnie
63. Marek Tomala sierż. pośmiertnie
64. Sebastian Bartkowski st. sierż. sierpień 2012[18]
65. Marek Górski chor.
66. Marek Kaszowski st. chor.
67. Andrzej Sinkiewicz mł. chor.
68. Mariusz Zając sierż.
69. Paweł Baron ppor. listopad 2012[55]
70. Jarosław Latała st. szer.
71. Marcin Pikula st. szer.
oraz dziewięciu żołnierzy Jednostki Wojskowej GROM
oraz ośmioro żołnierzy 1 PSK, w tym dwóch żołnierzy odznaczonych pośmiertnie. – luty 2011[56]
w tym żołnierz Jednostki Wojskowej Formoza

Bibliografia [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ Akt powołania (skan). bbn.gov.pl. [dostęp 15 września 2011].
  2. ↑ Gen. bryg. A. Reudowicz Kanclerzem OKW. bbn.gov.pl, 14 września 2011. [dostęp 15 września 2011].
  3. ↑ 3,0 3,1 M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 209
  4. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 86, poz. 935
  5. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 05, poz. 57
  6. ↑ 6,0 6,1 M.P. z 2008 r. Nr 15, poz. 159
  7. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 94, poz. 809
  8. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 17, poz. 220
  9. ↑ 9,0 9,1 M.P. z 2009 r. Nr 40, poz. 636
  10. ↑ 10,0 10,1 M.P. z 2010 r. Nr 15, poz. 154
  11. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 15, poz. 156
  12. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 345
  13. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 346
  14. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 20, poz. 207
  15. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 73, poz. 720
  16. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 103, poz. 1032
  17. ↑ M.P. z 2012 r. poz. 284
  18. ↑ 18,0 18,1 Nominacje i odznaczenia na dziedzińcu Pałacu. prezydent.pl, 15 sierpnia 2012. [dostęp 15 sierpnia 2012].
  19. ↑ Pośmiertne odznaczenie dla Krzysztofa Woźniaka. prezydent.pl, 25 stycznia 2013. [dostęp 25 stycznia 2013].
  20. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 18, poz. 210
  21. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 36, poz. 414
  22. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 44, poz. 517
  23. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 45, poz. 530
  24. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 52, poz. 599
  25. ↑ M.P. z 2007 r. Nr 86, poz. 934
  26. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 11, poz. 117
  27. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 71, poz. 640
  28. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 80, poz. 703
  29. ↑ M.P. z 2008 r. Nr 95, poz. 819
  30. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 21, poz. 258
  31. ↑ M.P. z 2009 r. Nr 41, poz. 648
  32. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 7, poz. 59
  33. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 265
  34. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 272
  35. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 274
  36. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 313
  37. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 347
  38. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 412
  39. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 704
  40. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 708
  41. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 712
  42. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 62, poz. 811
  43. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 62, poz. 814
  44. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 3, poz. 24
  45. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 12, poz. 124
  46. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 39, poz. 435
  47. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 79, poz. 799
  48. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 83, poz. 841
  49. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 98, poz. 988
  50. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 107, poz. 1083
  51. ↑ M.P. z 2012 r. poz. 195
  52. ↑ M.P. z 2012 r. poz. 234
  53. ↑ M.P. z 2012 r. poz. 436
  54. ↑ M.P. z 2012 r. poz. 437
  55. ↑ Odznaczenia państwowe w Święto Niepodległości. prezydent.pl, 11 listopada 2012. [dostęp 11 listopada 2012].
  56. ↑ Prezydent z wizytą w Lublińcu. prezydent.pl, 18 lutego 2011. [dostęp 18 lutego 2011].
p • d • e
Ordery i odznaczenia państwowe III RP
Coat of arms of Poland-official3.png

Ordery: Order Orła Białego • Order Virtuti Militari • Order Odrodzenia Polski • Order Krzyża Wojskowego • Order Krzyża Niepodległości • Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej •

Odznaczenia: Krzyż Walecznych • Krzyż Wojskowy • Krzyż Zasługi za Dzielność • Krzyż Zasługi z Mieczami • Krzyż Wolności i Solidarności • Krzyż Zasługi •

[ Wojskowy Krzyż Zasługi z Mieczami • Morski Krzyż Zasługi z Mieczami • Lotniczy Krzyż Zasługi z Mieczami ] •

[ Wojskowy Krzyż Zasługi • Morski Krzyż Zasługi • Lotniczy Krzyż Zasługi ] •

Medal za Ofiarność i Odwagę • Medal za Długoletnią Służbę • Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie • Krzyż Zesłańców Sybiru •

[ Gwiazda Afganistanu • Gwiazda Iraku • Gwiazda Czadu • Gwiazda Konga • Gwiazda Morza Śródziemnego • Gwiazda Załóg Lotniczych ]
p • d • e
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
POL Wojska Lądowe.svg  Wojska Lądowe      POL Wojska Lotnicze.svg  Siły Powietrzne      POL Marynarka Wojenna.svg  Marynarka Wojenna      POL Wojska Specjalne.svg  Wojska Specjalne
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Order_Krzyża_Wojskowego&oldid=35305385”