Ofensywa Tết
| Ofensywa Tết wojna wietnamska |
|||||||||||||||||
 Mapa ofensywy Tết
|
|||||||||||||||||
| Czas | 30 stycznia - 25 lutego 1968 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Półwysep Indochiński | ||||||||||||||||
| Terytorium | Wietnam Południowy | ||||||||||||||||
| Przyczyna | dążenia komunistów do pokonania sił amerykańsko-południowowietnamskich | ||||||||||||||||
| Wynik | militarne zwycięstwo sił amerykańsko-południowowietnamskich Polityczne i propagandowe zwycięstwo komunistów |
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||
Ofensywa Tết (1968) – to jeden z najważniejszych epizodów wojny wietnamskiej.
Ofensywa Armii Wietnamu Północnego (AWP) i Wietkongu była zaskoczeniem, bowiem nastąpiła w okresie wcześniej zapowiedzianego zawieszenia broni podczas radośnie obchodzonego Nowego Roku Księżycowego. Zarówno Północny jak i Południowy Wietnam zapowiedziały przez radio dwudniowe zawieszenie broni z okazji święta. Wietkong złamał porozumienie przypuszczając atak właśnie w dniu Tết Nguyên Đán. W języku wietnamskim ofensywa nazywana jest Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy (Generalnym Natarciem i Powstaniem) lub też Tết Mậu Thân (Rokiem Małpy).
Amerykanie spodziewali się wprawdzie, że atak nastąpi na początku 1968 roku, ale przypuszczali, że dotknie on najdalej na północ wysuniętego I Taktycznego Okręgu Korpuśnego[1]. Gółwnodowodzący, gen. William Westmoreland był wręcz przekonany, że Wietnamczycy uderzą na wielką bazę US Army w Khe Sanh. W rzeczywistości oddziały Võ Nguyên Giápa okrążyły Khe Sanh, ale nie było to jedyne miejsce walk[2].
| Bitwy i operacje wojny wietnamskiej |
|---|
|
1962: Chopper 1963: Ấp Bắc 1964: Bình Giã 1965: Flaming Dart • Rolling Thunder • Ba Gia • Đồng Xoài • Ia Đrăng • Game Warden 1966: Bồng Sơn • A Sầu • Hastings • Prairie 1967: Cedar Falls • Bribie • Junction City • Union • Union II • Đắk Tô 1968: Khe Sanh • Coburg • ofensywa Tết • Sajgon (I) • Huế • Quảng Trị (I) • Lang Vei • Khâm Đức 1969: Hamburger Hill 1970: kampania kambodżańska • Ivory Coast 1971: Lam Sơn 719 1972: ofensywa wielkanocna • Quảng Trị (II) • An Lộc • Đồng Hới • Linebacker • Quảng Trị (III) • Linebacker II 1974: Phước Bình 1975: ofensywa wiosenna • Buôn Ma Thuột • Huế-Đà Nẵng • Xuân Lộc • Sajgon (II) |
Spis treści |
Przebieg [edytuj]
Atak Wietkongu i regularnej armii północnowietnamskiej rozpoczął się we wczesnych godzinach rannych 30 stycznia 1968 roku, w dniu święta Tết. Walki objęły wszystkie większe miasta leżące na południe od strefy zdemilitaryzowanej na 17 równoleżniku.
Bój o Sajgon [edytuj]
Garnizon stolicy Wietnamu Południowego liczył 1000-osobowy batalion amerykańskiej Military Police, z czego zaledwie 250 patrolowało nocą ulice 3-milionowego miasta, a także około 7000 miejscowych policjantów i 8 batalionów piechoty Armii Republiki Wietnamu (ARW), rozmieszczonych poza centrum. Stołecznego lotniska strzegł 2 Batalion Bezpieczeństwa ARW, a przypadkiem znalazło się tam kilka kompanii południowowietnamskich spadochroniarzy oczekujących na przerzut do Đà Nẵng.
Atak 35 batalionów Wietkongu nastąpił o 2 rano. Początkowo był prawie niezauważony z powodu sztucznych ogni wystrzeliwywanych przez świętujących Nowy Rok. 11 batalionom − prowadzonym przez znających miasto przewodników − wyznaczono cele w sercu Sajgonu: pałac prezydencki, kwaterę główną Marynarki Wojennej WP, siedzibę Szefostwa Połączonych Sztabów ARW i ambasadę amerykańską[3].
Pierwszym zaatakowanym obiektem było Szefostwo Połączonych Sztabów. Partyzantom, którzy podjechali autobusem pod bramę nr 5, sprzyjało szczęście − brama była otwarta. W chwili jednak, gdy zaczęli wyskakiwać z pojazdu, pojawił się amerykański zmotoryzowany patrol. Wywiązała się strzelanina, co wykorzystali będący na służbie żołnierze ARW, którzy zatrzasnęli bramę i jęli razić napastników ogniem karabinów maszynowych z bunkra. Zdziesiątkowany oddział Wietkongu wycofał się do miasta. Drugi oddział, który miał zaatakować bramę nr 4, pogubił się w ciemnościach i dotarł do celu dopiero o godz. 7. Partyzanci dwoma pociskami granatnika rozbili bramę i wtargnęli do kompleksu zajmując dwa budynki, które wzięli omyłkowo za kwaterę główną. Przybyłe w ciągu dnia oddziały spadochroniarzy i piechoty morskiej odbiły budynki 31 stycznia przed południem[4].
Budynek Radia Sajgon został zdobyty przez partyzantów przebranych w policyjne mundury. Dzięki technikowi wieży nadawczej, położonej kilka kilometrów dalej, nie udało im się nadać orędzia władz północnowietnamskich wzywającego do powszechnego powstania. Po dwóch dniach rozgłośnia została odbita[5]. Sajgońskie lotnisko zostało obronione, ale chińska dzielnica Chợ Lớn została prawie całkowicie zniszczona[6].
Ambasada amerykańska zaatakowana została o godzinie 3.30. Napastników było zaledwie 19, w tym dwóch oficerów. Do ambasady dotarli o 2.47, ale wtargnięcie na teren się nie udało, bowiem zaniepokojeni ruchem przed budynkiem żołnierze MP zamknęli bramę i ogłosili alarm.
Bitwa o Huế [edytuj]
Najcięższe walki toczyły się w Huế zdobytym najpierw przez wojska Wietnamu Północnego, a następnie odbite przez armię Wietnamu Południowego i Amerykanów. W czasie krótkiego władania miastem Wietkong przeprowadził czystkę, masakrując zwolenników południa. Wydarzenia te znane są jako masakra w Huế.
Oblężenie Khe Sanh [edytuj]
Inne ataki [edytuj]
Skutki ofensywy [edytuj]
Ofensywa nie przyniosła Wietkongowi spodziewanych korzyści i zakończyła się militarną przegraną Północy. Zadała jednak ciężkie straty zarówno południowym Wietnamczykom, jak i Amerykanom. Opinia publiczna w USA przestała popierać udział US Army w wojnie wietnamskiej, co stopniowo prowadziło do politycznej kompromitacji Stanów Zjednoczonych, a wreszcie wycofania jej wojsk z Półwyspu Indochińskiego.
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Przemysław Benken: Ofensywa Tet 1968. Warszawa: Bellona, 2010. ISBN 978-83-11-11952-9.
- Kenneth Conboy: War in Laos 1954-1975. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, 1994. ISBN 0-89747-315-9.
- Artur Dmochowski: Wietnam 1962-1975. Warszawa: Bellona, 2004. ISBN 83-11-09677-5.
- George Esper: The Eyewitness History of the Vietnam War. New York: 1983. ISBN 0-3453-0865-4.
- Philip Jenkins: Historia Stanów Zjednoczonych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009. ISBN 978-83-233-2830-8.
- Stanley Karnow: Vietnam: a History. New York: Viking Press, 1983. ISBN 0-670-74604-5.
- Allan R. Millett: Semper Fidelis: The History of the United States Marine Corps. New York: The Free Press, 1980. ISBN 0-02-921596-X.
- Bogusław Wołoszański: Ten okrutny wiek: Sensacje XX wieku. Warszawa: Colori sp. z o.o., 1995. ISBN 83-904972-0-4.
