Opłata reprograficzna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Opłata reprograficzna (ang. copyright levies, CL) – opłata uiszczana przez importerów i producentów urządzeń i czystych nośników wykorzystywanych do zwielokrotniania utworów na własny użytek osobisty przez osoby fizyczne (np. dysków twardych, drukarek, nagrywarek CD/DVD, płyt CD, papieru i in.). Opłaty reprograficzne mają w założeniu stanowić „godziwą rekompensatę” strat ponoszonych przez twórców w związku z dozwolonym przez prawo kopiowaniem ich utworów na własny użytek przez osoby fizyczne.

Opłata ta często nazywana jest błędnie „podatkiem od piractwa”. Należy wystrzegać się takiego nazewnictwa ponieważ sugeruje ono ponoszenie podatku za nielegalne czynności.

Mechanizm pobierania opłat reprograficznych w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Kwoty z tytułu opłat CL uiszczane są przez producentów i importerów sprzętu IT z mocy ustawy na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi uprawnionych do inkasa opłat. Organizacje zbiorowego zarządzania po potrąceniu kosztów inkasa opłat przekazują część otrzymanych kwot twórcom jako rekompensatę za zwielokrotnianie ich utworów na użytek osobisty przez osoby fizyczne. Ciężar opłaty, która w efekcie zwiększa cenę urządzenia lub nośnika w zależności od jego rodzaju[1], obciąża końcowego nabywcę produktu. Maksymalna stawka opłaty wynosi 3% ceny sprzedaży urządzenia lub nośnika.

Podstawa prawna pobierania opłat reprograficznych w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce kwestię opłat CL reguluje art. 20 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów.

Opłaty reprograficzne w prawie Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Podstawą do ustanawiania opłat reprograficznych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej jest Dyrektywa 2001/29 (WE) Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym, w szczególności zaś przepis art. 5 ust. 2 lit b). Mimo istnienia powyższej dyrektywy poziom harmonizacji przepisów w zakresie opłat CL na terytorium Unii Europejskiej jest nadal niezadowalający, co powoduje liczne problemy. Niektóre ze sporów na tle opłat reprograficznych znalazły finał przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który niejednokrotnie orzekał jak należy interpretować przepisy dyrektywy 2001/29 (WE) w zakresie „godziwej rekompensaty”[2].

W Polsce, Unii Europejskiej i na świecie wciąż trwają spory dotyczące zasadności pobierania opłat CL i sposobu ich regulacji[3][4].

Przypisy

  1. stawki opłaty dla poszczególnych urządzeń i nośników określa Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów.
  2. Por. np. wyroki TSUE w sprawach C-467/08 (Padawan vs SGAE) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62008CJ0467:PL:HTML oraz C-462/09 (Stichting de Thuiskopie vs Opus).
  3. http://curia.europa.eu/juris/celex.jsf?celex=62009CJ0462&lang1=pl&type=NOT&ancre=;
  4. http://ec.europa.eu/internal_market/copyright/docs/levy_reform/130131_levies-vitorino-recommendations_en.pdf