Opactwo Fontenay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Opactwo Fontenay
Abbaye de Fontenay
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. PA00112529
Widok na krużganki
Widok na krużganki
Państwo  Francja
Miejscowość
Kościół rzymskokatolicki
Właściciel cystersi
Założyciel klasztoru św. Bernard z Clairvaux
Data zamknięcia 1790/1791
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Opactwo Fontenay
Opactwo Fontenay
Ziemia 47°38′23″N 4°23′20″E/47,639722 4,388889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Cistercian Abbey of Fontenaya
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Typ kulturowe
Spełniane kryterium IV
Charakterystyka #165bis
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1981
na 5. sesji
Dokonane zmiany 2007
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Ziemia 47,64083°N 4,38972°E/47,640833 4,389722
Widok na kuźnię
Wnętrze kościoła – widok w kierunku ołtarza

Opactwo Fontenay (fr. Abbaye de Fontenay) – cysterski klasztor położony niedaleko Montbard, w departamencie Côte-d'Or w regionie Burgundii we Francji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Opactwo w Fontenay zostało założone przez św. Bernarda z Clairvaux w 1118, parę lat po opuszczeniu przez niego opactwa w Cîteaux i założenia opactwa Opactwo Clairvaux. Pierwotna jego lokacja znajdowała się w małej bagnistej dolinie niedaleko Montbard, ale w 1130 mnisi osiedlili się w obecnym miejscu, nad brzegiem dwóch strumieni, 60 km na pn-wsch. od Dijon. W 1139 do opactwa przybywa uciekający z Anglii przed prześladowaniem Ebrard, biskup Norwich; on to z własnego majątku częściowo finansuje budowę kościoła. W 1147 ukończono budowę kościoła, który został poświęcony przez papieża Eugeniusza III, a w 1170 papież Aleksander III wydaje bullę, w której zatwierdza istnienie klasztoru i zezwala mnichom na wybór opata.

W 1259 król Ludwik IX Święty zwalnia opactwo Fontenay z wszelkich podatków; rozpoczyna się okres jego największego rozkwitu przypadający na XII i XIII w. Dziesięć lat później, 1269 opactwo staje się w klasztorem królewskim, przywilej ten potwierdzają kolejni królowie: Jan II, Karol VIII i Ludwik XII.

Podczas trwania wojny stuletniej w 1359 zostało obrabowane przez armię Edwarda III, króla Anglii; rabunki klasztoru miały także miejsce w trakcie wojen religijnych, co spowodowało podupadnięcie znaczenia klasztoru.

W 1547 wprowadzono w życie Commende regime oznaczające, że przeor klasztoru jest nominowany przez króla, a nie wybierany przez mnichów.

W 1745 z nieznanych dziś przyczyn mnisi tam przebywający zdemolowali refektarz.

Z nastaniem Wielkiej Rewolucji Francuskiej życie zakonne w opactwie praktycznie przestało istnieć, by w 1790 ośmiu ostatnich mnichów opuściło klasztor (spotkać też można datę 1791 i liczbę dziewięciu mnichów). Wraz z tym wydarzeniem losy klasztoru poważnie zmieniły się. W 1791 rząd rewolucyjny sprzedał klasztor Mr. Hugot, który przekształcił go w papiernię, która działała w nim przez następne stulecie. W 1820 Fontenay zostało kupione przez Elie de Montgolfier, potomka jednego z braci Montgolfier, wynalazców balonu na rozgrzane powietrze, który to rozwinął produkcję papieru. W tym okresie w klasztorze (w 1838) pracował też uczony Marc Seguin, natomiast w 1852 klasztor został zaklasyfikowany jako miejsce o znaczeniu historycznym, jednak w 1903 rodzina Montgolfier dokonała rozbudowy działającej tam papierni.

Kolejna zmiana losu opactwa nastąpiła w 1906, kiedy to Édouard Aynard, bankier z Lyonu i zięć Montgolfierów, kupił zabudowania klasztorne i postanowił rozebrać wszystkie produkcyjne budynki w celu przywrócenia klasztorowi jego średniowiecznej chwały (spotykana jest też data 1905 i/lub wymieniani są bracia Edouard i René Aynard jako kupcy). Zmiany te trwały do 1911 r, jednak odbudowa i restauracja zabudowy klasztornej trwają do dnia dzisiejszego. W 1960 r. dzięki staraniom Pierre'a i Huberta Aynard odbudowano dormitorium, uzupełniając w ten sposób istniejące, oryginalne budynki klasztorne, w tym: kościół, krużganki, kapitularz, ogrzewane pomieszczenie, spiżarnia i kuźnia , wszystkie zbudowane w stylu romańskim, wraz z późniejszymi budynkami infirmerii i domem opata.

Uwieńczeniem starań podejmowanych przez rodzinę Aynard było wpisanie w 1981 r. opactwa Fontenay na listę listę światowego dziedzictwa UNESCO, nie zaprzestano jednak prac konserwatorskich i w 1995 ukończono renowację kaplic przyległych do kościoła, by w 1997 móc obchodzić 850 rocznicę swojego powstania.

Obecnie jest to jeden z najstarszych a równocześnie najbardziej kompletnie zachowany zespół zabudowań klasztoru cysterskiego w Europie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]