Park Zdrojowy w Świnoujściu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Park Zdrojowy w Świnoujściu
Obiekt zabytkowy nr rej. 1093 z 5 października 1988
Alejka w parku
Alejka w parku
Państwo  Polska
Miejscowość Świnoujście, Uznam
Data założenia XIX wiek
Położenie na mapie Świnoujścia
Mapa lokalizacyjna Świnoujścia
Park Zdrojowy w Świnoujściu
Park Zdrojowy w Świnoujściu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Zdrojowy w Świnoujściu
Park Zdrojowy w Świnoujściu
Ziemia 53°54′50″N 14°16′00″E/53,913889 14,266667Na mapach: 53°54′50″N 14°16′00″E/53,913889 14,266667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Park Zdrojowy w Świnoujściu – zabytkowy park na wschodnim skraju wyspy Uznam (w kwartale pomiędzy ulicami: Sikorskiego, Bolesława Krzywoustego, Sienkiewicza, Kapitańska, Jachtowa, Mieszka I), krajobrazowy, o powierzchni 58 ha, utworzony w 4. ćwierćwieczu XVIII, znacznie powiększony w 1. połowie XIX.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założenie Parku Zdrojowego pokrywa się z początkami miasta Świnoujście w 1765 i budową kurortu pół wieku później. Otwarcie pierwszego sezonu kąpieliskowego odbyło się w 1824, a pierwszy dom zdrojowy oddano do użytku już w 1826 (położony był w pobliżu nabrzeża portowego, niestety został rozebrany zaraz po wybuchu I wojny światowej). Zanim to nastąpiło, przeprowadzono prace hydrotechniczne, by przekształcić dawną mieliznę przymorską w nowy ląd umocniony roślinnością. Na takim terenie powstało stosunkowo niewielkie założenie zieleni komponowanej. W rozwój uzdrowiska zaangażował się sam nadprezydent Pomorza (Królestwo Prus) Johann August von Sack, dzięki któremu projekt Parku Zdrojowego opracował Peter Joseph Lenne, słynny pruski architekt ogrodów. P. J. Lenne w 1827 przesłał z Sanssouci około 1,5 tysiąca sadzonek drzew i krzewów. W roku następnym, park był już właściwie skomponowany. W kolejnych latach ulegał jedynie modyfikacjom, w okresie międzywojennym został powiększony o Zachodni Park Zdrojowy, który zamyka ul. Matejki. Choć nie zachował się żaden dokument planistyczny sławnego projektanta parków i ogrodów, badacze analitycy nie mają wątpliwości co do autorstwa założenia parkowego w Świnoujściu. Potwierdza to czytelny układ alejek, główne osie południkowe, równoleżnikowe i diagonalne, place i ronda na przecięciu dróg, układ wodny oraz układ zadrzewień w zachodniej i centralnej części parku (architekt krajobrazu Małgorzata Haas-Nogal w analizie historyczno-kompozycyjnej do projektu rewaloryzacji Parku Zdrojowego w Świnoujściu, 2000)[1].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

W drzewostanie przeważają buki zwyczajne (Fagus silvatica), dęby szypułkowe (Quercus robur) i bezszypułkowe (Quercus petraea), jesiony wyniosłe (Fraxinus excelsior), kasztanowce zwyczajne (Aesculus hippocastanum), klony pospolite (Acer platanoides), olchy czarne (Alnus glutinosa), wiązy szypułkowe (Ulmus laevis)[2]. Różnorodność parku podkreślają drzewa w odmianach rzadszych i ozdobnych: buki "płaczące" (Fagus silvatica cv. Pendula), dęby "piramidalne" (Quercus robur cv. Fastigiata), cisy pospolite (Taxus baccata), żywotniki, jodła nikko (Abies homolepis), lipa krymska (Tilia x euchlora), skrzydłorzech kaukaski (Pterocarya fraxinifolia) czy też stanowiska z wiciokrzewem pomorskim (Lonicera periclymenum). Na zachodnim skraju parku, przy ul. Matejki (wejście na stadion) pomnik przyrody sosna z bluszczem: "Rodzina". Na wschodzie, od strony ul. Jachtowej wiązy "Przemytnicy"[3]. Park ozdabiają liczne rzeźby[4].

Otoczenie parku[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Praca zbiorowa: Przyroda Pomorza Zachodniego. Szczecin: Oficyna in plus, 2002, s. 276. ISBN 83-910827-8-4.
  2. Praca zbiorowa: Przyroda Pomorza Zachodniego. Szczecin: Oficyna in plus, 2002, s. 276-277. ISBN 83-910827-8-4.
  3. Jerzy M. Kosacki. Zbiór drzew pomnikowych i pomników przyrody z własnymi nazwami rosnących na terenie województwa zachodniopomorskiego. „Wędrowiec Zachodniopomorski”. 22/2007, s. 60, 2007. Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK w Szczecinie. ISSN 1642-8455 (pol.). 
  4. Bogdan Kucharski: 7 dni w Międzyzdrojach. Warszawa: PTTK "Kraj", 1990, s. 36, seria: 7 dni w. ISBN 83-7005-266-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]