Petrel reliktowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Petrel reliktowy
Pterodroma magentae[1]
(Giglioli & Salvadori, 1869)
Osobnik młody
Osobnik młody
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina burzykowate
Rodzaj Pterodroma
Gatunek petrel reliktowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Petrel reliktowy (Pterodroma magentae) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny burzykowatych. Występuje endemicznie na Wyspach Chatham. Krytycznie zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek opisali po raz pierwszy Enrico Hillyer Giglioli i Tommaso Salvadori w roku 1869 pod nazwą Aestrelata magentae. Za miejsce zebrania holotypu podano koordynaty 39°38'S 125°58'W (punkt ten znajduje się na Oceanie Spokojnym). Wedle niektórych klasyfikacji podgatunek petrela polinezyjskiego (Pterodroma alba)[3]. Monotypowy[4].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Morski zasięg występowania obejmuje około 1,85 mln km², jednakże petrel reliktowy gniazduje jedynie w południowej części wyspy Chatham mieszczącej się w archipelagu wysp Chatham na obszarze jedynie 2 km². Gniazduje 4-6 km w głąb lądu, nieopodal gęstego lasu[5].

Morfologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 38 cm[5], z czego około 3,3 cm stanowi dziób. Skok mierzy 4,1 cm, skrzydło około 30,5 cm[6]. Upierzenie w większości szarobrązowe. Pierś, brzuch i pokrywy podogonowe białe. Pokrywy podskrzydłowe brązowe. Dziób czarny. Stopy z wierzchu czarne, od spodu różowe[5]. Masa ciała to około 475 g[7].

Zawołanie brzmi jak or-łik, si, si, si lub orr. Mało wiadomo o pożywieniu, jednakże wiadomo, że zjada kałamarnice i ryby[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazduje w wygrzebanych w ziemi norach o długości do 5 m. Okres lęgowy trwa od września do maja. Samce zajmują nory 1-3 lata nim przystąpią do lęgu, natomiast nielęgowe samice rzadko odwiedzają kolonie. Petrel reliktowy tworzy długotrwałe związki monogamiczne. Zniesienie liczy jedno jajo[5]. W inkubacji biorą udział oba ptaki z pary, prawdopodobnie trwa ona około 53 dni. Dojrzałość płciową uzyskują po około 5 latach, zaś mogą przeżyć ponad 34[7].

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Przez IUCN gatunek klasyfikowany jest jako krytycznie zagrożony wyginięciem (CR, Critically Endangered). Wedle szacunku BirdLife International na rok 2012 populacja wynosiła 80-100 zdolnych do rozrodu osobników, ogółem 15-200. 11 lat po odkryciu, w roku 1978, gatunek został ponownie odkryty. Przydzielona klasyfikacja nie zmieniła się od roku 1994, wcześniej petrel reliktowy posiadał status zagrożonego. W roku 1994 wiadomo było tylko o 4 parach lęgowych; przypuszczano jednak, że część pozostaje nieodkryta. W roku 2006 znanych było 35 nor użytkowanych przez te ptaki. Między rokiem 2007 a 2011 łącznie 59 piskląt przetransportowano z Rezerwatu przyrody Tuku do Sweetwater Conservation Covenant, gdzie przebywały do opierzenia się[5].

Zagrożenie stanowią introdukowane gatunki - 3 gatunki szczurów, weka (Gallirallus australis), niektóre torbacze i zdziczałe psy. Dawniej prawdopodobnie i dostosowywanie terenu pod pastwiska wpłynęło negatywnie na ilość miejsca odpowiedniego do gniazdowania; jako że spokrewnione rurkonose łapią się na haczyki w trakcie połowu na takle, możliwe, że stanowi to zagrożenie także dla petreli reliktowych. Mimo ponownego odkrycia w roku 1978, dopiero w 1987 udało się zlokalizować nory za pomocą radionadajników przyczepionych do sterówek. Tereny lęgowe objęte są Rezerwatem przyrody Tuku[5].

Przypisy

  1. Pterodroma magentae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Pterodroma magentae. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. J. del Hoyo, A. Elliot, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. T. 1. Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 242. ISBN 8487334091.
  4. F. Gill & D. Donsker: Loons, penguins, & petrels. IOC World Bird Lost (v4.1). [dostęp 3 lutego 2014].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Magenta Petrel Pterodroma magentae. BirdLife International. [dostęp 1 lutego 2014].
  6. Morphology data of Pterodroma magentae. SeaLifeDatabase. [dostęp 3 lutego 2014].
  7. 7,0 7,1 Chatham Island Taiko. NZ Birds Online. [dostęp 3 lutego 2014].