Pierre Trudeau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pierre Trudeau
Pierre Elliot Trudeau-2.jpg
Data i miejsce urodzenia 18 października 1919
Montreal
Data i miejsce śmierci 28 września 2000
Montreal
15. Premier Kanady
Przynależność polityczna Liberal Party of Canada
Okres urzędowania od 20 kwietnia 1968
do 4 czerwca 1979
Poprzednik Lester Pearson
Następca Joe Clark
17. Premier Kanady
Okres urzędowania od 3 marca 1980
do 30 czerwca 1984
Poprzednik Joe Clark
Następca John Turner
30. Minister sprawiedliwości
i Prokurator Generalny Kanady
Okres urzędowania od 4 kwietnia 1967
do 5 lipca 1968
Poprzednik Louis Cardin
Następca John Turner
Odznaczenia
Order Kanady – Towarzysz (Companion) Order Kawalerów Honorowych (Wielka Brytania)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Pierre Philippe Yves Elliott Trudeau (ur. 18 października 1919 w Montrealu, zm. 28 września 2000 tamże)[1] – dwukrotny premier Kanady z ramienia Partii Liberalnej od 20 kwietnia 1968 do 3 czerwca 1979 i od 3 marca 1980 do 30 czerwca 1984.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był wszechstronnie wykształconym człowiekiem. W czasie swych ponad dziesięcioletnich studiów zdobył pięć dyplomów, najpierw bakałarza, następnie dyplom prawa Uniwersytetu Montrealu w 1943, magistra ekonomii politycznej na Uniwersytecie Harvarda w 1945. Studia kontynuował w École des sciences politiques w Paryżu w latach 1946-1947 i London School of Economics w latach 1947-1948. W 1971 poślubił Margaret Sinclair, z którą miał trzech synów. Rozwiódł się w 1984. Od 1943 praktykował prawo, w latach 1949-1951 zasiadał w Radzie Królewskiej. W latach 1961-1965 pracował naukowo i wykładał na swym macierzystym uniwersytecie w Montrealu.

Pierre Trudeau zrobił szybką karierę polityczną w Partii Liberalnej. W 1967 został ministrem sprawiedliwości w rządzie Lestera Pearsona. Jedną z jego decyzji było usuniecie z kodeksu karnego paragrafu uznającego kontakty homoseksualne za przestępstwo. Po przejściu na emeryturę swego wielkiego poprzednika, Trudeau objął fotel premiera na ponad szesnaście lat. W czasie swych długich i dramatycznych rządów zmienił oblicze Kanady, doprowadzając ją do pełnej suwerenności. Do najważniejszych jego dokonań zalicza się:

  • Wprowadzenie Official Languages Act (1969), który podnosił język francuski do drugiego i równoprawnego z angielskim języka urzędowego.
  • Ustawę o kontroli zarobków i cen – Wage and Price Controls (1975), wprowadzającą między innymi pojęcie płacy minimalnej.
  • Uchwalenie Kanadyjskiej Karty PrawCanadian Charter of Rights w 1982 oraz Konstytucji KanadyConstitution Act w tym samym roku.

Zasłużył się także na polu równouprawnienia kobiet. Za jego czasów kobiety zostały po raz pierwszy przewodniczącymi senatu, Izby Gmin oraz gubernatorem generalnym.

Z urzędowaniem Trudeau wiążą się dwa istotne procesy, w pewien sposób związane z sobą, które kształtowały kanadyjskie życie społeczne w latach osiemdziesiątych i wywarły olbrzymi wpływ na dzisiejszy kształt państwa. Pierwszym był frankofoński separatyzm, drugim multikulturaryzm (patrz: Historia Kanady).

Pierre Trudeau był charyzmatycznym lecz także kontrowersyjnym przywódcą. W sposobie ubierania preferował nieformalny styl, np. długie włosy i sandały, często doprowadzając tym do irytacji konserwatywnie nastawionych polityków w Kanadzie i za granicą.

Znany był też z wybuchowego charakteru i nieliczenia się z autorytetami. Nie potrafił się powstrzymać przed obscenicznymi gestami wobec demonstrantów w Brytyjskiej Kolumbii. W czasie wizyty u Królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II nie potrafił się powstrzymać od zatańczenia pirueta za jej plecami, ośmieszając jej "sztuczny" sposób bycia.

Za czasów Trudeau Kanada prowadziła bardzo niezależną politykę międzynarodową. Trudeau był pierwszym zachodnim politykiem odwiedzającym komunistyczne Chiny. Kanada nie poparła też wojny w Wietnamie. Co więcej, udzielała azylu politycznego Amerykanom zbiegłym do Kanady przed powołaniem do wojska. Wywołało to ostrą reakcję amerykańską. Prezydent Richard Nixon nie znosił Trudeau, uważając go za socjalistę i obdarzył go publicznie wulgarnym epitetem that asshole. W latach 1981-1982 Trudeau systematycznie odmawiał jednoznacznego potępienia stanu wojennego w Polsce i krytyki Jaruzelskiego[2].

Trudeau do grona swych osobistych przyjaciół zaliczał Barbrę Streisand, Jimmy'ego Cartera i Fidela Castro.

Zmarł 28 września 2000 w Montrealu i został pochowany w rodzinnym grobowcu na St-Remi-de-Napierville Cemetery w Saint-Remi.

Przypisy

  1. The Canadian Encyclopedia - Pierre Elliot Trudeau
  2. An Inside Look at External Affairs during the Trudeau Years. P. Whitney Lackenbauer, ed. Calgary: University of Calgary Press, 2002

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Piętnasty Premier Kanady
poprzedni
Lester Pearson
1968-1979 następny
Joe Clark
Siedemnasty Premier Kanady
poprzedni
Joe Clark
1980-1984 następny
John Turner