Plac Artura Zawiszy w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
plac Artura
Zawiszy
Ochota
Plac Artura Zawiszy widziany z biurowca Millennium Plaza. W prawo odchodzi ul. Towarowa, w lewo ul. Grójecka, po przekątnej od lewego górnego do prawego dolnego rogu biegną Aleje Jerozolimskie.
Plac Artura Zawiszy widziany z biurowca Millennium Plaza. W prawo odchodzi ul. Towarowa, w lewo ul. Grójecka, po przekątnej od lewego górnego do prawego dolnego rogu biegną Aleje Jerozolimskie.
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
plac Zawiszy
plac Zawiszy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac Zawiszy
plac Zawiszy
Ziemia 52°13′28″N 20°59′20″E/52,224444 20,988889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Plac Artura Zawiszyplac w Warszawie w dzielnicy Ochota u zbiegu ulic: Alej Jerozolimskich, Raszyńskiej, Grójeckiej i Towarowej.

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

15 grudnia 1833 w miejscu obecnego placu odbyła się egzekucja Artura Zawiszy ps.Czarny. Obecną nazwę nadano w czerwcu 1929[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1770 w biegnących tędy Okopach Lubomirskiego utworzono rogatki i plac postojowy na trasie wiodącej do osiedla Nowa Jerozolima.

Około 1818 na placu wzniesiono dwa klasycystyczne domki rogatkowe (Rogatki Jerozolimskie) według projektu Jakuba Kubickiego[2]. Sam plac został wytyczony po roku 1823 u zbiegu Alej Jerozolimskich, ul. Grójeckiej (wtedy zwanej Szosą Krakowską) i dróg biegnących wzdłuż Okopów Lubomirskiego (dziś ulice Raszyńska i Towarowa). W latach 1823–1824 nadano mu owalny kształt i połączono z Nową Drogą Jerozolimską czyli obecnymi Alejami Jerozolimskimi[3].

7 września 1831, w czasie powstania listopadowego, stoczono tutaj walkę z wojskami Imperium Rosyjskiego pod dowództwem Iwana Paskiewicza. Po powstaniu położony na peryferiach miasta plac stał się miejscem egzekucji skazańców politycznych[4].

Po wybudowaniu w roku 1844 torów Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej plac stracił połączenie z ul. Towarową, przywrócone dopiero w roku 1930. Po zniwelowaniu otaczających Warszawę Okopów Lubomirskiego około 1875 możliwa stała się zabudowa okolic. Pierwszą mieszkalną zabudowę placu stanowił wybudowany przed rokiem 1914 murowany dom u zbiegu ulic Raszyńskiej i Grójeckiej, będący obok rogatek jedynym budynkiem przy placu aż do lat 20., kiedy to powstała kamienica Lewandowskich u zbiegu Alej Jerozolimskich i ul. Raszyńskiej.

Około roku 1909 przez plac przeprowadzono linię tramwaju elektrycznego, która tutaj kończyła się pętlą. W 1930 przerzucono nad torami dawnej Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej wiadukt, przywracając połączenie placu z ul. Towarową.

W 1932 na placu podczas próby ucieczki został zastrzelony komunista Henryk Gradowski.

W 1942 Rogatki Jerozolimskie zostały rozebrane przez Niemców. Otaczające plac kamienice zostały zniszczone w 1944 i nie zostały po wojnie odbudowane.

W latach 1962–1963 przebudowano całkowicie układ komunikacyjny placu, tworząc rondo.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 376. ISBN 83-86619-97X.
  2. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 262.
  3. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 1010. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 263.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Warszawy, Praca zbiorowa pod kierunkiem Barbary Petrozolin-Skowrońskiej, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 1994, ISBN 83-01-08836-2