Trasa europejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trasy europejskie
E75

Trasa europejska – międzynarodowa droga samochodowa w Europie, oznakowana numerem jedno-, dwu- lub trzycyfrowym poprzedzonym literą E (białe litery na zielonym tle). Numeracja dróg jest zachowana przy przekraczaniu przez drogę granic państwowych. Nadzorowaniem sieci tras europejskich i propozycjami zmian w ich przebiegu zajmuje się Komisja Gospodarcza ONZ ds. Europy (UNECE). W niektórych państwach (np. Polska, Niemcy) numeracja tras europejskich występuje równolegle do krajowego systemu numeracji dróg. W innych państwach (np. Szwecja, Polska w latach 1962-1985) numeracja tras europejskich jest zintegrowana z systemem numeracji krajowej i drogi oznaczone symbolem Exx nie posiadają już innych numerów.

System oznaczeń[edytuj | edytuj kod]

E4
  1. Drogi podstawowe i drogi pośrednie określone jako kategoria "A" są oznaczone liczbą dwucyfrową; drogi stanowiące odgałęzienia, odnogi lub drogi łącznikowe określone jako kategoria "B" są oznaczone liczbą trzycyfrową.
    Uwaga: drogi E 01... E 09, które oznaczane są zgodnie z powyższym ustaleniem dwiema cyframi zazwyczaj oznacza się jedną cyfrą, z pominięciem zera na początku.
  2. Numeracja:
    • Drogi podstawowe przebiegające z północy na południe otrzymują oznaczenie nieparzystą liczbą dwucyfrową z końcówką "5", wzrastającą z zachodu na wschód.
    • Drogi podstawowe przebiegające z zachodu na wschód otrzymują oznaczenie parzystą liczbą dwucyfrową z końcówką "0", wzrastającą z północy na południe.
    • Drogi pośrednie otrzymują odpowiednio oznaczenie liczbą dwucyfrową nieparzystą i parzystą, mieszczącą się między liczbami dróg podstawowych, pomiędzy którymi się znajdują.
    • Drogi kategorii "B" otrzymują oznaczenie liczbą trzycyfrową, z której pierwsza cyfra jest cyfrą drogi podstawowej położonej najbliżej na północ od drogi "B", druga – cyfrą drogi podstawowej położonej najbliżej na zachód od tej drogi "B", a trzecia cyfra jest liczbą porządkową.
  3. Drogi podstawowe przebiegające z północy na południe położone na wschód od drogi E99 mają trzycyfrowe nieparzyste liczby od 101 do 129. Pozostałe zasady punktu 2 są dla tych dróg zachowane.
  4. Drogi kategorii "B" położone na wschód od E101 oznaczone są trzycyfrową liczbą zaczynającą się od "0".

Wyjątki[edytuj | edytuj kod]

Dwie drogi klasy "A", E47 i E55, przebiegające przez Skandynawię mają oznaczenie sprzed 1992 (E6 i E4). Te wyjątki zostały zaakceptowane w związku dużymi kosztami zmiany oznakowań ww. dróg. Stare oznakowanie występuje tylko w Norwegii i Szwecji. W pozostałych krajach drogi te są oznakowane według nowego systemu numeracji.

Oznakowanie dróg w poszczególnych krajach[edytuj | edytuj kod]

W poszczególnych krajach podejście do oznakowania tras numerami "Exx" jest różne:

  • W większości państw oznakowanie "Exx" jest umieszczane obok numeracji krajowej i wystarczające do poruszania się wzdłuż tras europejskich.
  • W Danii, Norwegii oraz Szwecji oznakowanie "Exx" jest zintegrowane z numeracją krajową i z reguły drogi te nie posiadają innej numeracji krajowej.
  • Zdarza się też tak (np. Niemcy), że oznakowanie "Exx" jest minimalne i poruszanie się wzdłuż tras europejskich na jego podstawie jest utrudnione.
  • W niektórych krajach (np. Wielka Brytania, Irlandia) drogi w ogóle nie są oznakowane numerami "Exx".

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bieżący system oznaczeń tras europejskich został wprowadzony w 1975 na podstawie Umowy europejskiej o głównych drogach ruchu międzynarodowego (AGR) zawartej w Genewie 15 listopada. Jego wprowadzanie w życie rozpoczęto w pierwszej połowie lat 80. XX wieku. Mimo upływu ponad 20 lat od jego wprowadzenia zdarzają się sytuacje oznakowania dróg znakami zgodnymi z poprzednim systemem.

Poprzedni system, wprowadzony w latach 50. XX wieku, też składał się z jedno do trzycyfrowych liczb, w dużym uproszczeniu polegał na tym, że im mniej ważna była droga tym wyższy miała numer.

Zmiana systemu numeracji nie od razu została przez wszystkich zaakceptowana. Zdarzały się też sytuacje, że po akceptacji zmian nic się praktycznie w oznakowaniu dróg nie zmieniło. W związku z niewprowadzaniem zmian w oznakowaniu dróg, zdarzały się sytuacje, w których wydawcy atlasów pomimo uwzględnienia nowej numeracji dróg w atlasach, w kolejnych wydaniach powracali do poprzedniej (wycofywanej) numeracji.

W 1992 uzupełniono sieć o wiele nowych dróg, w znacznej mierze na terenach Rosji. Do dotychczasowego systemu dodano głównie drogi leżące na wschodzie Europy i częściowo w zachodniej Azji, co częściowo zniekształciło systematykę oznakowania tras.

Cały czas w systemie są wprowadzane zmiany, na ogół wydłużające lub zmieniające trasy przy jej końcach.

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Oznakowanie tras europejskich w Polsce zaczęto wprowadzać ok. 1962. Były to następujące trasy:

E 7 WarszawaRadomKielceKrakówBielsko-BiałaCieszyn (fragment trasy: WarszawaBrnoWiedeńRzym)
E 8 ŚwieckoPoznańKoninWarszawaTerespol (fragment trasy: LondynBerlinMoskwa)
E 12 Kudowa-ZdrójWrocławŁódźWarszawaBiałystokKuźnica (fragment trasy: ParyżPragaPetersburgMoskwa)
E 14 JakuszyceJelenia GóraBolesławiecZielona GóraGorzów WielkopolskiSzczecinŚwinoujście (fragment trasy: TriestLinzPragaSzczecinŚwinoujście)
E 16 CieszynŻoryKatowicePiotrków TrybunalskiŁódźToruńGrudziądzGdynia (fragment trasy: BratysławaKatowiceŁódźGdynia)
E 22 OlszynaWrocławKatowiceKrakówTarnówRzeszówMedyka (fragment trasy: BerlinWrocławKrakówLwów)
E 22a Strzelce OpolskieBytomKraków
E 74 KołbaskowoSzczecin (fragment trasy: BerlinSzczecin)
E 81 GdańskElblągWarszawaLublinZamośćHrebenne (fragment trasy: GdańskWarszawaLublinLwów)
E 82 Piotrków TrybunalskiWarszawa
E 83 Jelenia GóraWrocławLesznoPoznańGrudziądz
Drogi europejskie przebiegające przez Polskę

Obecny system numeracji tras europejskich zaczęto wprowadzać w 1985 według nowego systemu. Rząd Polski podpisał Umowę o głównych drogach ruchu międzynarodowego 14 września 1984. Została ona ratyfikowana 29 stycznia 1985 i opublikowana w Dzienniku Ustaw 11 marca 1985.

W tej umowie wymienione były następujące trasy przebiegające przez terytorium Polski:

E 26 BerlinGoleniówSłupskGdańsk
E 30 CorkLondynBerlinMoskwa
E 40 CalaisDreznoRostów nad Donem
E 65 YstadPragaIteaGithion
E 67 WarszawaŁódźWrocławPraga
E 69 WarszawaKatowiceCzeski CieszynBratysławaWiedeń
E 75 TromsøLahtiWarszawaSitía
E 267 GdańskŚwieciePoznańWrocław
E 269 ŚwiecieŁódźPiotrków Trybunalski
E 460 BrnoOłomuniecCzeski CieszynKraków

Wkrótce po ratyfikacji umowy przez Polskę, jeszcze w 1985 w przebiegających przez Polskę trasach zaszły następujące zmiany:

W 1990:

W 1995:

W 1999:

Drogi kategorii A – podstawowe[edytuj | edytuj kod]

trasy bezpośrednie północ-południe[edytuj | edytuj kod]

trasy bezpośrednie zachód-wschód[edytuj | edytuj kod]

trasy pośrednie północ-południe[edytuj | edytuj kod]

trasy pośrednie zachód-wschód[edytuj | edytuj kod]

Drogi kategorii B – odgałęzienia, odnogi i łącznikowe[edytuj | edytuj kod]

Drogi europejskie przebiegające przez Niemcy
Drogi europejskie przebiegające przez Wielką Brytanię i Irlandię

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]