Podróżniczek
| Podróżniczek | |
| Luscinia svecica[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Rodzina | muchołówkowate |
| Rodzaj | Luscinia |
| Gatunek | podróżniczek |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 Zasięg poszczególnych podgatunków. |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Hasło podróżniczek w Wikisłowniku |
|
Podróżniczek (Luscinia svecica) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae).
Spis treści |
Systematyka [edytuj]
Wyróżniono dziesięć podgatunków L. svecica[4][2]:
- Luscinia svecica svecica – północna Europa, północna Azja, północna Alaska i północno-zachodnia Kanada.
- Luscinia svecica namnetum – południowo-zachodnia i środkowa Francja.
- Luscinia svecica cyanecula – Holandia, wschodnia Francja i środkowa Hiszpania do Białorusi i północno-zachodnia Ukraina.
- Luscinia svecica volgae – północno-wschodnia Ukraina, środkowa i wschodnia europejskia część Rosji.
- Luscinia svecica magna – wschodnia Turcja, Kaukaz i północny Iran.
- Luscinia svecica pallidogularis – Kazachstan i Turkmenistan.
- Luscinia svecica abbotti – północny Afganistan, północny Pakistan i północno-zachodnie Himalaje.
- Luscinia svecica saturatior – góry środkowej Azji.
- Luscinia svecica kobdensis – zachodnia Mongolia i zachodnie Chiny.
- Luscinia svecica przevalskii – środkowe Chiny.
Występowanie [edytuj]
Występuje w północnej i środkowej Eurazji, zimuje w północnej Afryce i w pasie od Iranu po Półwysep Indochiński. Podgatunek L. s. namentum zamieszkuje zachodnie wybrzeże Francji od Bretanii po Akwitanię. Zimuje w Portugalii. Przeloty w III – IV i IX.
W Polsce bardzo nieliczny ptak lęgowy[5]. Na niżu gnieździ się L. s. cyanecula, lecz podczas przelotów pojawia się również podgatunek północny, występujący na Półwyspie Skandynawskim – L. s. svecica, który w Polsce gniazduje skrajnie nielicznie jedynie w Karpatach i Karkonoszach.
Migracje [edytuj]
Migruje na dość duże odległości – do Afryki (podgatunek L. s. cyanecula) lub południowej Azji[6] (pozostałe podgatunki), choć część osobników wędruje jedynie na Półwysep Iberyjski. Do Polski przylatuje na początku kwietnia, odlatuje zaś na przełomie sierpnia i września[6].
Charakterystyka [edytuj]
Wygląd zewnętrzny [edytuj]
Nieco mniejszy od innych słowików występujących w Polsce – to ptak wielkości wróbla domowego. Wyraźny dymorfizm płciowy w upierzeniu – samiec w okresie godowym ma jaskrawoniebieską plamę na podgardlu i piersi obwiedzioną czarną i rdzawą obwódką. L. s. svecica ma na niebieskim polu rdzawą plamkę, a L. s. cyanecula białą. Spód ciała biały, kremowa brew, wierzch ciała brunatny, przy ogonie rdzawe plamy. W okresie spoczynkowym podgardla obu podgatunków bieleją. Samice mają natomiast brązowy wierzch ciała, biały spód z czarną przepaską na piersi, kremowym podgardlem i wąsem. Młodociane w odróżnieniu od samic mają podłużne, jasne kreski na całym ciele.
Rozmiary [edytuj]
- Długość ciała
- ok. 14–15 cm
- Rozpiętość skrzydeł
- ok. 23 cm
- Długość ogona
- ok. 5–5,5 cm
- Masa ciała
- ok. 15–20 g
Głos [edytuj]
Śpiew podróżniczka jest melodyjny, jednak zupełnie inny niż ten wydawany przez inne słowiki. Składa się z wielokrotnie powtarzanego cii, cii, cii..., po którym następuje coś w rodzaju rechotu.
Biotop [edytuj]
Preferuje miejsca wilgotne, nadbrzeżne zarośla, zakrzewione, podmokłe łąki, skraje lasów i parki. Najczęściej widywany jest w gąszczu trzcinowisk. Główne obszary występowania w takich miejscach w Polsce to doliny Biebrzy oraz Narwi. Poza tym podgatunek L. s. svecica może gniazdować nawet w górach, w zaroślach sosny górskiej.
Lęgi [edytuj]
Wyprowadza 1 - 2 lęgi w roku, najczęściej na początku maja.
Gniazdo [edytuj]
Zbudowane na ziemi z butwiejących liści, suchych gałązek i traw oraz mchu, wysłane trawą, ukryte w roślinności zielnej.
Jaja i pisklęta [edytuj]
Jeden do dwóch lęgów w roku (początek maja – koniec czerwca). Składa 5 do 7 jaj (zazwyczaj 6). Jaja wysiadywane są przez okres 13 do 14 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po 13 do 14 dniach. Karmione są owadami i innymi małymi zwierzętami.
Pokarm [edytuj]
Owady, jesienią uzupełnione przez jagody.
Ochrona [edytuj]
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].
Przypisy
- ↑ Luscinia svecica w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 Bluethroat (Luscinia svecica) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-11-24].
- ↑ Luscinia svecica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Frank Gill, David Donsker: Family Muscicapidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2012-11-25].
- ↑ M. Radziszewski, M. Matysiak: Ilustrowana Encyklopedia Ptaków Polski, ISBN 978 - 83 - 7705 - 006 - 4
- ↑ 6,0 6,1 A. G. Kruszewicz: Ptaki Polski, ISBN 83 - 7073 - 455 - 3
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237
Bibliografia [edytuj]
- Andrzej G. Kruszewicz: Ptaki Polski. Encyklopedia ilustrowana. Warszawa: MULTICO, 2007, s. 215. ISBN 978-83-7073-474-9.
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
