Pseudo-Dionizy Areopagita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Zobacz też: Dionizy Areopagita – współpracownik św. Pawła, postać z Nowego Testamentu.

Pseudo-Dionizy Areopagita – wczesnochrześcijański autor pism teologicznych Corpus Dionysiacum, uważany za twórcę angelologii.

Tożsamość autora[edytuj | edytuj kod]

Do dziś nie ustalono tożsamości Pseudo-Dionizego. On sam pisze o sobie, że nawrócił się w wyniku wysłuchania mowy świętego Pawła na ateńskim areopagu, co potwierdzają Dzieje Apostolskie (Dz 17, 34 n.). Pseudo-Dionizy w swych pismach nazywa św. Pawła nauczycielem, ponadto adresuje listy do towarzyszy świętego – Tymoteusza i Tytusa, a także do Apostoła Jana. Twierdzi, iż był świadkiem ciemności, jaka nastała po śmierci Chrystusa na krzyżu. Euzebiusz z Cezarei w Historii kościelnej przedstawia Dionizego jako pierwszego biskupa Aten. Z kolei tradycja francuska głosi, iż był on apostołem Galów oraz pierwszym biskupem Paryża, który zginął śmiercią męczeńską na wzgórzu Montmartre. Jednak poza świadectwem samego autora Corpus Dionysiacum nie ma żadnych dowodów na to, iż jest on występującym w Dziejach Apostolskich Dionizym Areopagitą. Pierwsze wzmianki o dziele Pseudo-Dionizego pojawiają się ok. VI wieku w trzecim liście patriarchy Antiochii Sewera do Jana Gramatyka z Cezarei oraz w innych dziełach Sewera: Adversus Apologiam Juliani i Contra Addictiones Juliani, które powstawały między 518 a 528 rokiem. Stąd wniosek, że teksty Pseudo-Dionizego musiały zostać napisane właśnie przed tą datą. Udało się także ustalić datę, po której Corpus Dionysiacum musiało powstać. Wywnioskowano to z samego tekstu dzieła, a dokładniej z rozdziału III o hierarchii kościelnej, gdzie w opisie liturgii pojawia się śpiew Credo. Śpiew ten został wprowadzony do obrzędu Boskiej liturgii Eucharystii w kościele antiocheńskim w 476 roku przez patriarchę Piotra Folusznika. Obecnie przeważa pogląd że autor był Grekiem, prawdopodobnie mnichem, piszącym w Syrii, na przełomie V i VI w.

Oddziaływanie pism Dionizego Areopagity[edytuj | edytuj kod]

"Corpus Dionysiacum" z siłą prawie apostolskiego autorytetu[1] stało się jednym z fundamentów życia duchowego najpierw w świecie greckojęzycznym zyskując szacunek tak znanych teologów jak Święty Maksym Wyznawca. Na Zachód pisma jego dotarły jako podarunek cesarza bizantyjskiego dla cesarza Ludwika Pobożnego, a paryskie opactwo świętego Dionizego, biskupa i męczennika pokwapiło się o tłumaczenie na łacinę, którego dokonał opat Hilduin, zaś w 20 lat później, następca Ludwika, cesarz Karol II Łysy zlecił Janowi Szkotowi Eriugenie dokonać nowego tłumaczenia. W tak świetnym tłumaczeniu i opatrzone komentarzami znanego filozofa, pisma Dionizego Areopagity w aurze chwały starożytnej prędko zyskały na Zachodzie wielki wpływ i znaczenie, lansując m.in. pogodzenie złożoności i hierarchicznej struktury świata stworzonego z odwiecznie przekraczającym wszystko pojęciem Boga jedynego[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Benedykt XVI: Pseudo-Dionizy Areopagita. Katecheza Benedykta XVI z 14 maja 2008. Wiara.pl, 16 maja 2008. [dostęp 2009-08-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przekłady polskie[edytuj | edytuj kod]

  • Pisma teologiczne (Hierarchia niebiańska, Hierarchia kościelna, Imiona Boskie, Teologia mistyczna, Listy). Maria Dzielska (tłumaczenie z greckiego) Tomasz Stępień (przedmowa). Wyd. 2 (poprawione). Kraków: Znak, 2005, s. 394. ISBN 03-240-0511-0. Wydanie pierwsze: t. I–II, Kraków 1997–1999.
  • Dzieła świętego Dionizjusza Areopagity. Przetłumaczył, przedmową i wstępem zaopatrzył Emanuel Bułhak. Kraków 1932.
  • Imiona Boskie. Do Tymoteusza brata w kapłaństwie (rozdz.1), przeł. M. Dzielska, konsultacja filozoficzna J. Misiek, „Znak” 48 (1996), z.491, s.20-27.
  • O imionach bożych, przeł. E. Bułhak, słowo wstępne M.J. Gondek, Lublin: Wyd. Onion 1995.

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Dzielska M., Dionizy-Areopagita, hasło w : Powszechna Encyklopedia Filozofii,
  • Kijewska A., Dionizy Areopagita (Pseudo-Dionizy), tamże pokaźna bibliografia świeżej daty.
  • Stępień, T. P., Pseudo-Dionizy Areopagita chrześcijanin i platonik : polemiczne aspekty pism Corpus Dionysiacum w kontekście mowy św. Pawła na Areopagu (Dz 17,22-31), wydawca:Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2006, Warszawa, ISBN 83-7072-371-3, ISBN 978-83-7072-371-2.
  • Teresa Benedykta od Krzyża: Drogi poznania Boga : studium o Dionizym Areopagicie i przekład jego dzieł. G. Sowinski (redakcja). Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2006. ISBN 8373052135.. ISBN 978-83-7305-213-0

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]