Pytony
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Pytony | |
 Pyton zielony |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | gady |
| Rząd | łuskonośne |
| Podrząd | węże |
| Infrarząd | Alethinophidia |
| Rodzina | Pythonidae Fitzinger, 1826 |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Pytony (Pythonidae) – rodzina węży z kladu Alethinophidia. Tradycyjnie klasyfikowane jako podrodzina dusicieli; z analiz filogenetycznych wykorzystujących dane molekularne nie wynika jednak jednoznacznie, że podrodziny Boinae i Erycinae są bliżej spokrewnione z pytonami niż z wężami z kladu Caenophidia (m.in. połozowatymi, zdradnicowatymi i żmijowatymi)[1][2][3]. Tym samym istnieje ryzyko, że włączenie pytonów do rodziny dusicieli uczyniłoby tę rodzinę parafiletyczną; stąd też obecnie pytony częściej są klasyfikowane jako odrębna rodzina[1][2][4]. Analizy filogenetyczne sugerują szczególnie bliskie pokrewieństwo pytonów z rodziną Xenopeltidae i rodziną/podrodziną Loxocemidae/Loxoceminae[1][2][3].
Podobnie jak dusiciele, pytony są niejadowite; zabijają ofiarę oplatając ją i uniemożliwiając pracę klatki piersiowej, prowadząc do asfiksji. Pytony (z wyjątkiem gatunków z rodzaju Aspidites) mają receptory wrażliwe na podczerwień w rowkach na górnej wardze pod nozdrzami, które pozwalają im wykrywać promieniowanie cieplne; to pomaga im zlokalizować pobliską zdobycz, zwłaszcza ciepłokrwiste ssaki. W odróżnieniu od dusicieli pytony są jajorodne.
Przedstawiciele rodziny żyją w Afryce, Azji i Australii. Znanych jest do 41 gatunków (różni autorzy wymieniają różną liczbę odrębnych gatunków, patrz uwagi w przypisach) należących do – w zależności od przyjmowanej klasyfikacji – 8 lub 9 rodzajów[5]:
- rodzaj: Antaresia
- Antaresia childreni
- Antaresia maculosa – pyton plamisty dł. 70–130 cm, max 165 cm
- Antaresia perthensis – pyton malutki dł. 40–50 cm, max 61 cm
- Antaresia stimsoni
- rodzaj: Apodora
- rodzaj: Aspidites
- Aspidites melanocephalus – pyton czarnogłowy dł. 175–250 cm, max 302 cm
- Aspidites ramsayi – pyton żółtogłowy, Woma dł. 150–185 cm, max 270 cm
- rodzaj: Bothrochilus
- Bothrochilus boa – pyton obrączkowy, nardoana dł. 130–165 cm
- rodzaj: Leiopython[6]
- rodzaj: Liasis
- rodzaj: Morelia
- Morelia amethistina
- Morelia boeleni – pyton czarny dł. 245–305 cm
- Morelia bredli – pyton Bredla
- Morelia carinata
- Morelia clastolepis – pyton molukański
- Morelia kinghorni – pyton Kinghorna dł. 440–560 cm
- Morelia macburniei – pyton Macburna[7]
- Morelia mippughae – pyton z Flinders[8]
- Morelia nauta – pyton tanimbarski
- Morelia oenpelliensis
- Morelia spilota – pyton dywanowy, pyton rombowy dł. 125–290 cm, max 430 cm
- Morelia viridis – pyton zielony dł. 120–190 cm, max 250 cm[9]
- Morelia tracyae – pyton Tracy dł. 280–340 cm
- rodzaj: Python – pyton
- Python anchietae – pyton angolski[10]
- Python curtus – pyton krotkoogonowy dł. 150–230 cm, max 310 cm
- Python kyaiktiyo[11]
- Python molurus – pyton tygrysi dł. 320–620 cm, max 823 cm[12]
- Python regius – pyton królewski
- Python reticulatus – pyton siatkowany dł. 400–770 cm, max 10 m[13]
- Python sebae – pyton skalny dł. 300–590 cm, max 760 cm
- Python timoriensis – pyton timorski[13]
- Python breitensteini – pyton borneański
- Python brongersmai – pyton krwisty
- Python natalensis – pyton południowoafrykański
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Joseph B. Slowinski, Robin Lawson. Snake phylogeny: evidence from nuclear and mitochondrial genes. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 24 (2), s. 194–202, 2002. doi:10.1016/S1055-7903(02)00239-7 (ang.).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Nicolas Vidal, Anne-Sophie Delmas, S. Blair Hedges: The higher-level relationships of alethinophidian snakes inferred from seven nuclear and mitochondrial genes. W: R.W. Henderson, R. Powell (red.): Biology of the Boas and Pythons. Eagle Montain, Utah: Eagle Mountain Publishing, 2007, s. 27–33. ISBN 978-0-972-01543-1.
- ↑ 3,0 3,1 Michael S. Y. Lee, Andrew F. Hugall, Robin Lawson, John D. Scanlon. Phylogeny of snakes (Serpentes): combining morphological and molecular data in likelihood, Bayesian and parsimony analyses. „Systematics and Biodiversity”. 5 (4), s. 371–389, 2007. doi:10.1017/S1477200007002290 (ang.).
- ↑ Nicolas Vidal, S. Blair Hedges. The molecular evolutionary tree of lizards, snakes, and amphisbaenians. „Comptes Rendus Biologies”. 332, s. 129-139, 2009. doi:10.1016/j.crvi.2008.07.010 (ang.).
- ↑ Pythonidae (ang.). The Reptile Database. [dostęp 6 listopada 2011].
- ↑ Z analizy Rawlings i współpracowników (2008) wynika, że rodzaje Bothrochilus i Leiopython są taksonami siostrzanymi; z tego powodu autorzy postulują, by uznać Leiopython za młodszy synonim Bothrochilus. Patrz: Lesley H. Rawlings, Daniel L. Rabosky, Stephen C. Donnellan, Mark N. Hutchinson. Python phylogenetics: inference from morphology and mitochondrial DNA. „Biological Journal of the Linnean Society”. 93 (3), s. 603-619, 2008. doi:10.1111/j.1095-8312.2007.00904.x (ang.).
- ↑ Uznany za młodszy synonim Morelia spilota imbricata przez Schleipa i O'Sheę (2010), patrz: Wulf D. Schleip i Mark O’Shea. Annotated checklist of the recent and extinct pythons (Serpentes, Pythonidae), with notes on nomenclature, taxonomy, and distribution. „ZooKeys”. 66, s. 39-79, 2010. doi:10.3897/zookeys.66.683 (ang.).
- ↑ Uznany za nomen dubium przez Schleipa i O'Sheę (2010), patrz: Wulf D. Schleip i Mark O’Shea. Annotated checklist of the recent and extinct pythons (Serpentes, Pythonidae), with notes on nomenclature, taxonomy, and distribution. „ZooKeys”. 66, s. 39–79, 2010. doi:10.3897/zookeys.66.683 (ang.).
- ↑ Konieczne może się okazać przeniesienie populacji M. viridis z północnej części Nowej Gwinei do odrębnego gatunku Morelia azurea. Patrz: Wulf D. Schleip i Mark O’Shea. Annotated checklist of the recent and extinct pythons (Serpentes, Pythonidae), with notes on nomenclature, taxonomy, and distribution. „ZooKeys”. 66, s. 39-79, 2010. doi:10.3897/zookeys.66.683 (ang.).
- ↑ Hanna Dobrowolska: Gady. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 380. ISBN 8301009578.
- ↑ George R. Zug, Steve W. Gotte i Jeremy F. Jacobs. Pythons in Burma: Short-tailed python (Reptilia: Squamata). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 124 (2), s. 112–136, 2011. doi:10.2988/10-34.1 (ang.).
- ↑ Część autorów podnosi podgatunek Python molurus bivittatus do rangi odrębnego gatunku Python bivittatus. Tak np. Wulf D. Schleip i Mark O’Shea. Annotated checklist of the recent and extinct pythons (Serpentes, Pythonidae), with notes on nomenclature, taxonomy, and distribution. „ZooKeys”. 66, s. 39–79, 2010. doi:10.3897/zookeys.66.683 (ang.).
- ↑ 13,0 13,1 Być może należy do osobnego rodzaju Broghammerus, patrz: Lesley H. Rawlings, Daniel L. Rabosky, Stephen C. Donnellan, Mark N. Hutchinson. Python phylogenetics: inference from morphology and mitochondrial DNA. „Biological Journal of the Linnean Society”. 93 (3), s. 603–619, 2008. doi:10.1111/j.1095-8312.2007.00904.x (ang.).
|
||||||||||||||
