Shaula

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 17h33m36,520s; -37°06'13,76"

Shaula Aa / B
λ Scorpii Aa / B
Scorpius constellation map.png
Mapa gwiazdozbioru Skorpiona
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Skorpion
Rektascensja 17h 33m 36,520s[1]
Deklinacja –37° 06' 13,76"[1]
Odległość 559,6 ± 73,3[2] lub 365 ± 16[3] ly
(171,58 ± 22,48[2] lub 112 ± 5[3] pc)
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy podolbrzymy
Typ widmowy B1.5 IV / B2 IV[3]
Masa 10,4 ± 1,3 / 8,1 ± 1,0[2] M
Jasność obserwowana 1,62[1][2]m
Jasność absolutna -4,55[2]m
Temperatura 25 000 ± 1000 /
21 000 ± 1000[3] K
Alternatywne oznaczenia
lambda Scorpii, 35 Sco, CD-37 11673,
FK5 652, GC 23769, HD 158926,
HIP 85927, HR 6527, SAO 208954

Shaula (lambda Scorpii, λ Sco) – druga pod względem jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona[4] (wielkość gwiazdowa: 1,62m[2]). Jest to gwiazda potrójna, według najnowszej rewizji Katalogu Hipparcosa odległa od Słońca o ok. 560 lat świetlnych[2] (pierwsza wersja tego katalogu podawała nawet 700 lat świetlnych[4]), choć według niezależnych pomiarów interferometrycznych znajduje się znacznie bliżej – w odległości ok. 365 lat świetlnych[3]. Jej wielkość absolutna wynosi –4,55m[2].

Główny składnik, lambda Scorpii Aa, należy do ciągu głównego, a jego typ widmowy to B1.5 IV (zob. diagram Hertzsprunga-Russella)[3]. Temperatura powierzchni tego podolbrzyma wynosi ok. 25 000 K, masa ok. 10,4 mas Słońca[3], a promień 6,2 promienia Słońca[4]. Jest to gwiazda zmienna typu beta Cephei[3]. Wokół niej w średniej odległości ok. 0,15 au[4] krąży lambda Scorpii Ab o masie szacowanej na 1,8 M, jeden pełny obieg wokół większego składnika zajmuje jej zaledwie 6 dni[3]. Gwiazda ta prawdopodobnie nie osiągnęła jeszcze ciągu głównego[3]. To ona jest prawdopodobnie źródłem silnego promieniowania rentgenowskiego odbieranego z tego układu[4].

Trzeci składnik, lambda Scorpii B, jest również podolbrzymem należącym do ciągu głównego, jego typ widmowy to B2 IV, temperatura ok. 21 000 K, masa ok. 8 M[3], a promień ok. 5,4 R[4].

Te dwa podolbrzymy okrążają wspólny środek masy układu w ciągu niecałych 3 lat[3]. Średnia odległość między nimi wynosi 5,7 au, choć, ze względu na ekscentryczność orbity, zmienia się w przedziale 4,4–7 au[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Shaula w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Anderson E., Francis C.: HIP 85927 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2014-05-11].
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 W. J. Tango et al.. Orbital elements, masses and distance of lambda Scorpii A and B determined with the Sydney University Stellar Interferometer and high resolution spectroscopy. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 370 (2), s. 884-890, 2006-08-01. doi:10.1111/j.1365-2966.2006.10526.x (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Jim Kaler: SHAULA (Lambda Scorpii) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2014-05-11].