Stowarzyszenie Architektów Polskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stowarzyszenie Architektów Polskich
Prezes Jerzy Grochulski
Nr KRS 0000081335
Data rejestracji 31 stycznia 2002
Rodzaj stowarzyszenia stowarzyszenie
Siedziba Warszawa
Zasięg Rzeczpospolita Polska
Adres ul. Foksal 2
00-950 Warszawa
Strona internetowa

Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) – stowarzyszenie zawodowe zrzeszające polskich architektów z siedzibą w Warszawie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Organizacje regionalne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednikami SARP były regionalne stowarzyszenia architektów, które w 1929[1] zjednoczyły się w Związku Stowarzyszeń Architektów Polskich, m.in.

  • Związek Architektów na Śląsku w Katowicach (założony w 1925)
  • Stowarzyszenie Architektów Polskich w Warszawie (założone w 1926)

SARP[edytuj | edytuj kod]

W 1934 wszystkie działające w Polsce stowarzyszenia architektów zjednoczyły się w Stowarzyszenie Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (SARP). Reaktywowane po wojnie stowarzyszenie zmieniło w 1952 nazwę na Stowarzyszenie Architektów Polskich (w związku ze zmianą nazwy państwa na Polska Rzeczpospolita Ludowa), zachowując jednak skrót SARP.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Statutowymi celami działalności SARP są:

  • dbałość o jakość architektury i środowiska – zbudowanego oraz naturalnego – pojmowanych jako interes publiczny
  • tworzenie warunków dla rozwoju twórczości architektonicznej i jej ochrona
  • rozwój warsztatu architekta i ochrona zawodu

SARP prowadzi zarówno szeroko pojętą działalność kulturalną, naukowo-oświatową (organizacja sympozjów i wystaw), organizuje konkursy architektoniczne jak i służy świadczeniu wzajemnej pomocy przez polskich architektów. Od 1966 Stowarzyszenie przyznaje Honorową Nagrodę SARP. Prezesem zarządu głównego SARP jest (2007) Jerzy Grochulski.

Decyzją Ministra Kultury z 16 lutego 1995 roku wydano stowarzyszeniu zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów architektonicznych, architektoniczno-urbanistycznych oraz urbanistycznych na następujących polach eksploatacji[2]:

  1. utrwalenie,
  2. zwielokrotnienie techniką graficzną, drukarską, fotograficzną, kserograficzną i cyfrową,
  3. wprowadzenie do obrotu,
  4. wprowadzenie do pamięci komputera,
  5. najem,
  6. dzierżawa.

Oddziały SARP[edytuj | edytuj kod]

Siedziba oddziału SARP na Starym Rynku w Poznaniu

Poznań[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenie Architektów Polskich w Poznaniu powstało w 1877 roku. Początkiem była inicjatywa budowniczych i inżynierów tworzących Krakowskie Towarzystwo Techniczne, później zaś aktywność architektów w łonie warszawskiego Towarzystwa Popierania Handlu i Przemysłu (1899 r.). Kontynuacją tych starań stała się samodzielna Delegacja Architektów Polskich utworzona w 1908 roku po Międzynarodowym Kongresie Architektów w Wiedniu. Głównym zadaniem DAP miało być reprezentowanie dążeń architektów polskich działających we wszystkich zaborach. Dzięki tworzeniu wspólnych ekspozycji architektonicznych na wystawach i kongresach oraz organizacji konkursów, architektura polska zaistniała na arenie międzynarodowej. Wypracowywano także jednolite stanowisko wobec ochrony wykonywania zawodu architekta oraz szereg postulatów w sprawie organizacji szkolnictwa architektonicznego. Jednym z ważniejszych osiągnięć środowiska, przed uzyskaniem niepodległości, było opracowanie zasad regulaminów konkursów architektonicznych (1911 r.).

Po odzyskaniu niepodległości, Koło Architektów w Warszawie podjęło się organizacji I Powszechnego Zjazdu Architektów (1919 r.). W 1926 roku powstało w Warszawie Stowarzyszenie Architektów Polskich – SAP. Jednocześnie na zjeździe polskich stowarzyszeń architektonicznych uchwalono powołanie instytucji periodycznych zjazdów delegatów pod nawiązującą do tradycji nazwą Delegacja Architektów Polskich. W tym samym roku w Poznaniu utworzono Związek Stowarzyszeń Architektów Polskich – ZSAP. W osiem lat później, w lipcu 1934 roku, Walny Zjazd Delegatów w Warszawie powołał, jednoczące wszystkie organizacje architektów, Stowarzyszenie Architektów Rzeczypospolitej Polskiej – SARP. Nazwa ta przetrwała do 1952 roku, kiedy to na VI Walnym Zjeździe Delegatów SARP zmieniono nazwę na Stowarzyszenie Architektów Polskich, zachowując tradycyjny skrót SARP. Taką nazwę Stowarzyszenie nosi do dnia dzisiejszego.

Nagroda Honorowa Oddziału Poznańskiego SARP[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Honorowa Oddziału Poznańskiego SARP jest przyznawana przez architektów – architektom. Nagroda przyznawana jest zarówno za konkretne, wybitne dzieło, ale również za całokształt twórczości oraz działalność na rzecz architektury i środowiska architektonicznego. Kapitułę nagrody stanowią byli prezesi Oddziału i Przewodniczący Wielkopolskiej Okręgowej Izby Architektów[3].

Konkurs im. prof. Władysława Czarneckiego[edytuj | edytuj kod]

W 1981 r. miała miejsce I edycja Konkursu Poznańskiego Oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich im. prof. Władysława Czarneckiego, wybitnego architekta i urbanisty, na najlepszą pracę semestralną z dziedziny urbanistyki, architektury i projektowania wnętrz dla studentów poznańskich uczelni wyższych, którego celem jest wybranie i nagrodzenie najlepszych projektów semestralnych.

Konkurs adresowany jest do studentów Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej oraz (od 2006 r.) Wydziału Architektury i Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych[4].

Jelenia Góra[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenie Architektów Polskich w Jeleniej Górze powstało w połowie lat 70. ubiegłego wieku początkowo jako Terenowe Koło SARP. Po reformie administracyjnej kraju w dniu 26 czerwca 1976 roku przekształcone zostało w Koło Wojewódzkie SARP. Od 3 listopada 1978 roku Koło Wojewódzkie miało swoją siedzibę w zabytkowym budynku baszty grodzkiej, gdzie założono Klub Związków Twórczych, dzieląc pomieszczenie na piętrze z Kołem Wojewódzkim Towarzystwa Urbanistów Polskich oraz Jeleniogórskim Klubem Fotograficznym. 12 marca 1987 roku reprezentowane przez Janusza Jaworskiego oraz Zygmunta Skrzydlewskiego Stowarzyszenie Architektów Polskich nabyło od Miasta Jelenia Góra nieruchomość położoną przy ul. Wolności 2, która następnie aktem notarialnym z dnia 6 maja 1999 roku stała się własnością Oddziału Jeleniogórskiego SARP, utworzonego w dniu 28 stycznia 1980 roku. Stan techniczny budynku był katastrofalny i nie pozwalał na jego użytkowanie bez poważnego remontu. W grudniu 1987 roku rozpisano konkurs architektoniczny na projekt przebudowy kamienicy, który wygrał zespół pod kierownictwem arch. Tomasza Polańskiego. Projekt przebudowy realizowała Spółka „Jagna” Hamerski–Mikołajczyk.

Pozostałe oddziały[edytuj | edytuj kod]

Oddziały SARP znajdują się w następujących miastach: Bielsko-Biała,Białystok, Bydgoszcz, Częstochowa, Gorzów Wielkopolski, Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Łódź, Lublin, Olsztyn, Opole, Radom, Rzeszów, Słupsk, Szczecin, Toruń, Warszawa, Wrocław, Wybrzeże w Gdańsku, Zakopane, Zielona Góra

Przypisy

  1. Adam Kotarbiński, O ideowości i ideologii w architekturze i urbanistyce, Arkady, 1985, s. 18.
  2. Obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o udzieleniu i o cofnięciu zezwolenia na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi M.P. z 2009 r. Nr 21, poz. 270
  3. Laureaci Nagrody Honorowej Oddziału Poznańskiego SARP:
      • 2004 – zespół autorski: Witold Milewski, Zygmunt Skupniewicz, Lech Sternal (m.in. Akademia Ekonomiczna w Poznaniu – wieżowiec AE, Akademia Rolnicza w Poznaniu – zespół przy ul. Wojska Polskiego, dom studencki „Eskulap” Akademii Medycznej w Poznaniu)
      • 2005 – Henryk Marcinkowski (autor m.in. Wojewódzkiego Szpitala Wielospecjalistyczny w Kaliszu, Wojewódzki Szpital Ogólny w Poznaniu)
      • 2006 – Jerzy Liśniewicz (m.in. zespół handlowo-usługowy „Centrum” w Poznaniu, hotele Orbis „Polonez” i „Poznań” w Poznaniu)
      • 2007 – Aleksander Grygorowicz (m.in. cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego w Jałówce z zespołem, sobór Ducha Świętego w Hajnówce).
  4. Laureaci Konkursu im. prof. Władysława Czarneckiego:
      • 2004 – Jakub Adamiak, Mikołaj Stępień – Modernizacja obiektów zabytkowych – Hala Poelziga.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]