Alice in Chains

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy amerykańskiej grupy muzycznej. Zobacz też: album o tym tytule.
Alice in Chains
Alice In Chains.jpg
Alice in Chains podczas koncertu, 8 września 2007.
Rok założenia 1987
Pochodzenie Seattle, Waszyngton, USA
Gatunek metal alternatywny,
grunge, heavy metal,
rock alternatywny[1]
Aktywność 1987–2002, od 2005
Wytwórnia płytowa Columbia, Virgin/EMI, Capitol
Powiązania Sleze, Alice N' Chains
Ozzy Osbourne, Mad Season, Slash's Snakepit, Class of '99, Comes with the Fall, Spys4Darwin
Obecni członkowie
William DuVall
Jerry Cantrell
Mike Inez
Sean Kinney
Byli członkowie
Layne Staley (nie żyje)
Mike Starr (nie żyje)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa

Alice in Chainsamerykańska grupa muzyczna utworzona w 1987 roku z inicjatywy wokalisty Layne’a Staleya oraz gitarzysty Jerry’ego Cantrella[2]. Jest kolejnym zespołem wywodzącym się z Seattle, który osiągnął sukces komercyjny. Grupa bardzo często zaliczana jest do tzw. „Wielkiej Czwórki z Seattle”, wraz z takimi wykonawcami jak Pearl Jam oraz Soundgarden[3]. Muzyka stworzona przez zespół jest mroczna i ciężka, lecz bardzo melodyjna. Odznacza się różnorodnością brzmienia, sprawiającą że zespół trudno jest przypisać do konkretnego gatunku. Grupa powszechnie identyfikowana jest z nurtem grunge, lecz czerpiąca inspirację z szeroko pojętej muzyki metalowej lat 70. Zawiera w sobie elementy ciężkich metalowych riffów spod znaku Black Sabbath oraz melodyjnego hard rocka spod znaku Led Zeppelin[4], przeplatanego łagodniejszymi i utrzymanymi w stylistyce muzyki akustycznej kompozycjami. Charakterystyczną cechą zespołu są rozbudowane aranżacyjnie utwory, oraz odrębny styl wokalny, który często zawiera zharmonizowane linie wokalne[1].

Grupa zdobyła międzynarodową sławę za sprawą albumu Dirt oraz pierwszego singla promującego płytę, „Would?” (1992) stając się przy tym jednym z popularniejszych przedstawicieli muzyki rockowej lat 90. Łącznie grupa sprzedała ponad 25 milionów płyt na całym świecie[5], z czego 14 w samych Stanach Zjednoczonych[5][6]. Albumy Jar of Flies oraz Alice in Chains osiągnęły najwyższą pozycję zestawienia Billboard 200[7][8]. Wydawnictwo Jar of Flies było pierwszym w historii minialbumem, który zajął 1. miejsce na liście Billboard 200[2][8][9]. Ponadto zespół zdobył także dziewięć nominacji do nagrody Grammy[10].

Grupa nigdy oficjalnie nie została rozwiązana, lecz z powodu śmierci wokalisty Layne’a Staleya w kwietniu 2002 roku[11], zespół zawiesił działalność. Reaktywacja nastąpiła w roku 2005, a od 2006 zespół występuje z nowym wokalistą Williamem DuVallem[12].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pomysłodawcą nazwy Alice in Chains jest Russ Klatt, wokalista występujący wówczas w zespole Slaughterhouse Five[13]. Podczas jednej z rozmów z gitarzystą grupy Sleze Johnnym Bacolasem, który szukał nazwy dla nowej grupy, Klatt zasugerował mu dwie propozycje - Alice in Wonderland oraz Alice in Chains. Druga z nazw bardzo spodobała się muzykowi, który następnego dnia poinformował o tym kolegów z zespołu. Jedynym problemem było to, że nazwa bardzo mocno kojarzyła się z niewolnictwem kobiet. Dlatego ostatecznie zdecydowano się na Alice N' Chains, co w tłumaczeniu można rozumieć jako Alicja i łańcuchy[13].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wczesny okres (1984–1989)[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Sleze.
Information icon.svg Osobny artykuł: Alice N' Chains.
Johnny Bacolas podczas koncertu grupy Sleze, 26 stycznia 1984

W roku 1984 uczniowie Shorewood High School Johnny Bacolas, Zoli Semanate, Byron Hansen oraz James Bergstrom, utworzyli grupę muzyczną Sleze[14][15][16]. Na stanowisko wokalisty został przyjęty uczeń Meadowdale High School Layne Staley[15], który zgłosił się na przesłuchanie za namową swojego przyrodniego brata Kena Elmera[17]. Po uformowaniu się składu, zespół rozpoczął pierwsze próby w garażu Bacolasa. Matka muzyka, która była gorliwą chrześcijanką, nie akceptowała stylu ubierania się kolegów z zespołu. „Miałem pentagram na kurtce, więc zwykle musiałem zakradać się na próby” – wspominał Staley[18]. W roku 1986 do zespołu dołączył gitarzysta Nick Pollock, a grupa została przekształcona w Alice N' Chains[13]. Zespół prezentował wówczas styl muzyczny określony przez Staleya w jednym z wywiadów jako mieszankę glam i thrash metalu [4]. Na scenie zespół występował zwykle z makijażem na twarzy oraz w lateksowych strojach. Muzyka prezentowana przez grupę, inspirowana była dokonaniami zespołu Poison[4]. Najbardziej znanym utworem początkującej grupy okazała się skomponowana na przełomie jesieni i zimy 1986, kompozycja „Queen of the Rodeo”, autorstwa Staleya oraz Jetta Silvera[19]. Rok później została spopularyzowana przez Alice in Chains. „Ten utwór w okresie kiedy zaczynaliśmy grać ze sobą, był bardzo popularny. Pamiętam jak ludzie na koncertach czekali właśnie na niego” – komentował Cantrell[20].

W czasie swojej dwunastomiesięcznej działalności, grupa zarejestrowała dwa albumy demo. Obydwa wydawnictwa zostały zarejestrowane w roku 1987[21]. Pierwszy album został zarejestrowany w London Bridge Studio na terenie Seattle, i wydany w limitowanej ilości 100 sztuk[22]. Producentem został Timothy „Tim” Branom przy współpracy z samym zespołem. Koszt nagrań wyniósł łącznie 1600 dolarów[3]. Drugi album nagrany został w domowym studiu PC Ring. Tym razem procesem produkcji zajął się sam zespół. Podczas koncertów, grupa bardzo często wykonywała covery z repertuaru takich zespołów jak Slayer oraz Armored Saint[4][15]. Jeszcze w tym samym roku, projekt muzyczny został oficjalnie rozwiązany. Gitarzysta Nick Pollock wraz z członkami zespołu Mistrust, w roku 1989 utworzył grupę My Sister's Machine[23][24]. Perkusista James Bergstrom dołączył w 1990 do nowo powstałej grupy Second Coming, prezentującej muzykę z pogranicza szeroko pojętego rocka oraz industrial dance[25]. Dwa lata później do zespołu dołączył także Johnny Bacolas[25]. W międzyczasie Staley zarządzał kompleksem sali prób o nazwie Music Bank, w której po opuszczeniu domu mieszkał[4].

W roku 1987 podczas jednej z odbywających się w Music Bank uroczystości, Staley spotkał gitarzystę Jerry’ego Cantrella, który w tym samym czasie zakładał swój pierwszy amatorski zespół Diamond Lie[26]. W zespole prócz Cantrella znalazł się jeszcze basista Mike Starr, który dotychczas udzielał się w glam metalowym zespole Gipsy Rose[27]. Na stanowisko perkusisty Starr zaproponował Seana Kinneya, który spotykał się z jego siostrą[4]. Po uformowaniu się składu, grupa rozpoczęła swoje pierwsze wspólne próby. W międzyczasie Staley dołączył do lokalnego zespołu, prezentującego muzykę z pogranicza industrial i funk. Po krótkim okresie, Cantrell zgłosił się do Staleya z propozycją objęcia funkcji wokalisty w jego zespole[4].

Wiedziałem, że ten głos należy do kolesia, z którym chcę grać. Brzmiał jak 150-kilogramowy harleyowiec, a nie jak chudy mały Layne.

— Jerry Cantrell

Wokalista zgodził się dołączyć do formacji Cantrella, pod warunkiem że ten zgodzi się wystąpić w roli sidemana w jego zespole[4]. Ostatecznie projekt w którym udzielał się Staley rozpadł się w niedługim czasie, i dołączył on do grupy Cantrella. Występując razem w jednym zespole, muzycy często używali różnych nazw (Diamond Lie, Alice N' Chainz). 5 kwietnia 1987 roku po raz pierwszy wystąpili pod nazwą Alice in Chains[3][4].

Zaczerpnąłem ją z side projectu mojej dawnej grupy. Zamierzaliśmy ubierać się jak laski i grać dla żartów heavy metal.

— Layne Staley
Layne Staley podczas koncertu, 27 listopada 1992

W składzie Staley (śpiew), Cantrell (gitara), Starr (gitara basowa) oraz Kinney (perkusja), grupa z dużym powodzeniem zaczęła grać w klubach położonych na północno-zachodnim wybrzeżu[3][4]. Początkowo zespół występował z krótkim repertuarem liczącym nieco ponad 15 minut, lecz z czasem grupa otrzymała ofertę gry setlisty składającej się z 45 minut[28]. Jedynym członkiem w zespole który nie miał ukończonych 21 lat był Staley. Z tego względu wokalista często był zmuszony do czekania przed klubem, aż zespół wejdzie na scenę. Po zakończeniu występu, jako pierwszy musiał opuszczać lokal[28]. Zespół grał klubowe koncerty głównie w rejonie miasta Seattle. Jeszcze w 1987, grupa postanowiła definitywnie występować pod nazwą Alice in Chains[3].

W roku 1988 miejscowy promotor nagrań Randy Hauser, dowiedział się o zespole podczas jednego z koncertów. Umożliwił on grupie profesjonalne nagranie albumu demo[28]. Nagrania początkowo miały się odbyć w kompleksie sali prób o nazwie Music Bank, lecz na jeden dzień przed planowanym rozpoczęciem, studio zostało zamknięte przez policję w związku z handlem marihuaną[20]. Był to największy handel tego typu w historii państwa. Ostatecznie nagrania zrealizowano w studiu Treehouse. Tam zespół zarejestrował materiał składający się z ośmiu kompozycji[29], w tym cover utworu Davida Bowiego – „Suffragette City”, pochodzący z wydanego w roku 1972 albumu The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars. Demo zatytułowane The Treehouse Tapes trafiło do managerów muzycznych Kelly Curtis i Susan Silver (kierowały one w tym czasie grupą Soundgarden)[28]. Materiał wywarł pozytywne wrażenie i został przekazany wytwórni Columbia. Przedstawiciel Nick Terzo, umówił grupę z prezesem wytwórni Donem Iennerem. Na podstawie przesłuchanego dema (które zespół sprzedawał na własnych koncertach), został podpisany kontrakt z wytwórnią w kwietniu 1989[28][30]. Managerami grupy zostały wspomniane już Kelly Curtis i Susan Silver[20]. 11 lutego 1989 roku zespół wystąpił na koncercie w Central Tavern w Seattle obok grupy Mother Love Bone[4]. Od kwietnia do czerwca grupa pracowała w studiu w Seattle nad materiałem na drugi album demo[31]. Ukazał się on w formie bootlega pod nazwą Sweet Alice. Produkcją oraz dystrybucją zajął się sam zespół[31].

Facelift oraz Sap (1990–1992)[edytuj | edytuj kod]

Jerry Cantrell podczas koncertu, 27 listopada 1992

Dzięki licznym koncertom oraz pierwszej trasie koncertowej Alice in Chains United States Tour, zespół stał się jednym z ważniejszych wykonawców wytwórni. W grudniu 1989 grupa rozpoczęła w London Bridge Studio w Seattle, nagrania do pierwszego albumu studyjnego. Zespół był wspomagany w studio przez Dave’a Jerdena, który zarazem wcielił się w rolę producenta muzycznego[4]. Miał on za sobą już współpracę z takimi wykonawcami jak Red Hot Chili Peppers czy Armored Saint[32]. Część nagrań realizowano także w Capitol Recording Studio w Hollywood. W trakcie nagrań, na przełomie lutego i marca, zespół wystąpił w roli supportu przed grupą Extreme w ramach trasy koncertowej Pornograffiti Tour[30][33]. Nagrania zostały zakończone w kwietniu 1990. Zanim nastąpiła premiera albumu, wytwórnia wydała minialbum We Die Young, którego premiera nastąpiła w lipcu. W skład wydawnictwa weszły trzy utwory – tytułowy „We Die Young” oraz „It Ain't Like That” i „Killing Yourself”. Ostatnia z kompozycji pochodziła ze starszych sesji nagraniowych z końca lat 80. Pierwszy z utworów stał się lokalnym przebojem w radiu KISW, prezentującym muzykę metalową, którym zarządzał Damon Stewart[34]. Minialbum był rozsyłany w formie darmowej do najbliższych sklepów muzycznych, gdzie właściciele otrzymywali zysk ze sprzedaży[4]. Miało to na celu promowanie zbliżającego się albumu, jak i samego zespołu.

Naprawdę nie miałem pojęcia, jak zabrzmimy w chwili rozpoczęcia nagrań. Zrobiliśmy wcześniej kilka demówek, które brzmiały czyściej, były bardziej przystępne. Myślę, że pomoc Dave’a, który pozwolił nam być sobą, doprowadziła do tego, że rezultat jest mroczny i ciężki. Tego pragnęliśmy, chociaż nie wiedzieliśmy że w nas to tkwi[4].

— Layne Staley

Premiera albumu zatytułowanego Facelift odbyła się 21 sierpnia 1990 roku. Album charakteryzował się dość efektowną melodyjnością oraz harmonizacją partii wokalnych, okraszoną metalowymi riffami. Charakterystycznym stylem jaki zespół wypracował, było stworzenie utworów opartych na mrocznych dźwiękach gitarowych riffów, i charakterystycznym śpiewie Staleya. W tekstach utworów Cantrell i Staley podjęli interesującą pod względem literackim próbę oddania zniechęcenia i frustracji całego pokolenia. Steve Huey z serwisu muzycznego AllMusic recenzując album stwierdził że „Facelift to jedna z najważniejszych płyt stylu grunge oraz rock alternatywny”[35]. Gitarzysta grupy Jerry Cantrell stwierdził że album miał mieć ponurą aurę oraz być bezpośredni do panującej wówczas w Seattle atmosfery zadumy i stylu[20]. W momencie wydania, album dotarł do 1. pozycji zestawienia Top Heatseekers oraz 42. pozycji listy Billboard 200[7]. Dzięki temu Facelift stał się pierwszym albumem wywodzącym się z nurtu grunge, który dotarł do pierwszej 50. zestawienia Billboard[20].

12 listopada 1990 roku zespół wyruszył w trasę koncertową licząca łącznie 22 koncerty, podczas której występował jako support przed Iggy Popem[33]. 22 grudnia tego samego roku, grupa wystąpiła w Moore Theatre w Seattle ze specjalnie przygotowanym koncertem, który został całkowicie wyprzedany[28]. Materiał wyreżyserowany przez Josha Tafta ukazał się 30 lipca 1991 roku na kasecie VHS Live Facelift[36].

Jerry Cantrell podczas koncertu Alice in Chains, 27 listopada 1992

W pierwszym półroczu od momentu wydania, album Facelift sprzedał się w ilości 40,000 kopii[30]. W 1991 roku na rynku ukazał się drugi singel promujący album, z utworem „Man in the Box”. Kompozycja została napisana przez Layne’a Staleya, który publicznie wyznał w wywiadzie telewizyjnym, że w momencie pisania tekstu, był pod wpływem narkotyków[37]. Singel dotarł do 18. pozycji zestawienia Mainstream Rock Tracks[8], a sam teledysk bardzo często był emitowany w stacji muzycznej MTV[30], gdzie utrzymywał się na liście przez 16 tygodni[28]. Solo gitarowe z tego utworu w wykonaniu Cantrella, zostało umieszczone na 77. pozycji zestawienia 100 najlepszych solówek gitarowych wszech czasów magazynu Guitar World w 2007 roku[38]. Po tych wydarzeniach, zainteresowanie zespołem znacznie wzrosło, a sam album w ciągu następnych sześciu tygodni sprzedał się w ilości 400,000 kopii[30]. 10 marca zespół wraz z grupą Megadeth wyruszył w trasę koncertową Oxidation of the Nations Tour składającą się z 22 koncertów w Europie[39]. 16 maja grupa wzięła udział w amerykańskiej edycji trasy Clash of the Titans, gdzie wystąpiła w roli supportu przed zespołami Slayer, Megadeth oraz Anthrax. Trasa liczyła łącznie 48 koncertów i odbyła się w miastach Ameryki Północnej[39][40]. Podczas koncertu w Morrison 5 czerwca, zespół został obrzucony butelkami przez fanów grupy Slayer[30]. Basista grupy Anthrax Frank Bello wyznał w dokumencie muzycznym Get Thrashed, że często dochodziło również do słownych potyczek między Staleyem a nieprzychylną częścią publiczności[41]. „To była próba ognia. Nie było to łatwe, ale bywało nieraz zabawnie. Spędziliśmy wiele nocy grając, kiedy nad naszymi głowami latały różne przedmioty. Czasem bywało dość brutalnie. Ale to nie było w stanie nas zatrzymać” – relacjonował Cantrell[42]. Mimo tych incydentów, podczas tej trasy, zespół zyskał sobie sympatię wielu fanów muzyki metalowej[42]. 16 sierpnia zespół udał się w kolejne tournée, tym razem supportując grupę Van Halen w ramach For Unlawful Carnal Knowledge Tour[39]. W trakcie trwania trasy, Cantrell wybrał się wraz z bratem pod koniec listopada na polowanie. Przekonany że listopad ma 31 dni, opuścił pierwszy grudniowy koncert[28]. Trasa zakończyła się 29 stycznia 1992 roku[43]. Album promowały jeszcze dwa single – „Bleed the Freak” oraz „Sea of Sorrow”. Ostatni z nich dotarł do 27. pozycji listy Mainstream Rock Tracks[8].

Jeszcze w trakcie trwania trasy For Unlawful Carnal Knowledge Tour, zespół rozpoczął pracę nad nagrywaniem materiału demo na drugi album studyjny. Album o roboczym tytule Dirt Demos, wypełniło łącznie 10 kompozycji[22]. Kilka utworów które zespół nagrał na wspomnianym albumie demo, grupa postanowiła wyselekcjonować i nagrać ponownie.

Gdy przygotowywaliśmy demo na drugą płytę, powstało trochę materiału który nam się bardzo podobał, lecz nie odzwierciedlał stylu zespołu. Mieliśmy świetną muzykę, którą szkoda było stracić, która pewnie nie trafiłaby na album...Postanowiliśmy wydać EP. Sami to zrobiliśmy, sami wyprodukowaliśmy[4].

— Jerry Cantrell
Jerry Cantrell oraz Layne Staley podczas koncertu, 27 listopada 1992

Nagrania rozpoczęły się 20 listopada 1991 roku w London Bridge Studio[44]. Podczas sesji zespół zarejestrował cztery utwory utrzymane w stylistyce muzyki akustycznej oraz rocka alternatywnego[30].

Album EP nazwano Sap. Jak mówi jedna z historii, powodem nagrania takiego albumu oraz nazwy, był sen jaki miał perkusista grupy Sean Kinney. Muzykowi przyśniło się że zespół nagrał kilka utworów, i zamieścił je na akustycznym albumie Sap. Następnego dnia perkusista opowiedział o tym pomyśle reszcie zespołu i materiał został nagrany w przeciągu niespełna tygodnia. Trzy kompozycje jakie znalazły się na albumie, pochodziły ze starszych sesji nagraniowych[4][45]. Album został wydany 4 lutego 1992 roku. Na płycie gościnnie wystąpili: Chris Cornell[46], Mark Arm z grupy Mudhoney[46], oraz wokalistka grupy Heart Ann Wilson[46]. Produkcją albumu zajęli się Dave Jerden oraz Rick Parashar[46]. Podczas nagrywania albumu, zrodził się zespół o nazwie Alice Mudgarden[47]. W skład formacji weszli wszyscy członkowie Alice in Chains, a także Cornell oraz Arm. Nazwa zespołu wzięła się z kontaminacji nazw Alice in Chains, Soundgarden oraz Mudhoney. Grupa nagrała jeden utwór – „Right Turn”, który znalazł się na albumie Sap. Pierwotnie planowana była dłuższa współpraca pod szyldem Alice Mudgarden, jednak macierzyste zespoły muzyków wchodzących w skład grupy, zaczęły odnosić sukcesy, i ostatecznie zrezygnowano z kontynuowania wspólnych nagrań. W 1992 grupa pojawiła się w filmie Singles, gdzie wystąpiła w roli samych siebie w scenie podczas koncertu w klubie[4][48]. Do promocji filmu przyczynił się również utwór „Would?”, który trafił na ścieżkę dźwiękową do produkcji[49].

W tym samym roku grupa otrzymała swoją pierwszą nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance za utwór „Man in the Box”. Zespół przegrał jednak rywalizację z Van Halen[50]. Rok później, zespół został nagrodzony statuetką MTV Video Music Awards, w kategorii Best Video from a Film, za utwór „Would?”[51].

Dirt (1992–1993)[edytuj | edytuj kod]

Layne Staley oraz Jerry Cantrell podczas koncertu w Bostonie, w ramach trasy Down in Your Hole Tour, 27 listopada 1992

W lutym 1992 roku grupa rozpoczęła przygotowania do sesji nagraniowej do kolejnego albumu. Nowe kompozycje zostały w głównej mierze napisane w przerwie pomiędzy trasami koncertowymi. Część z nich była także prezentowana już podczas koncertów w roku 1990[52]. Druga połowa materiału została skomponowana na miesiąc przed wejściem do studia[53]. Nagrania drugiego albumu odbywały się w Eldorado Recording Studios, London Bridge Studio oraz One on One Studios w Los Angeles[54]. W rolę producenta ponownie wcielił się Dave Jerden[55]. W trakcie trwania sesji, często dochodziło do spięć między Staley’em a Jerdenem. Producent nie akceptował obecności wokalisty pod wpływem narkotyków. „Najwyraźniej się na mnie wściekł. Ale co jest moim zadaniem jako producenta? Zrobienie płyty. Nie dostaję pieniędzy za bycie przyjacielem Layne'a” – wspominał całą sytuację producent[4]. Również pozostali członkowie zespołu borykali się z różnego rodzaju uzależnieniami. Starr, podobnie jak i Staley był uzależniony od heroiny, Cantrell aby zapobiec pogłębiającej się depresji po śmierci swojej matki Glorii oraz przyjaciela Andrew Wooda, zażywał przepisany przez lekarza alprazolam. Kinney borykał się z alkoholizmem[20]. Sesja nagraniowa została zakończona w maju. Procesem masteringu albumu zajęli się Eddy Schreyer oraz Steve Hall w Future Disc Studio w Hollywood[56]. W post-produkcji gotowych było 13 utworów, ale w ostatecznej sesji gotowych było 12 kompozycji[22]. W ostatniej chwili dodany został utwór „Would?”, który jednocześnie stał się pierwszym singlem promującym nowy album.

21 września zespół udał się w trasę koncertową No More Tears Tour, występując jako support przed Ozzym Osbourne’em[57]. Na kilka dni przed rozpoczęciem trasy, wokalista Layne Staley złamał nogę podczas jazdy quadem, i na scenie zmuszony był do występowania o kulach oraz wózku inwalidzkim[30]. 29 września 1992 roku nakładem wytwórni Columbia ukazał się drugi studyjny album zespołu zatytułowany Dirt[58].

Płyta prowadzi nas utwór po utworze od gloryfikacji narkotyków po zupełne przygnębienie i podważenie sensu czegoś, co kiedyś mi pomagało. Pod koniec widać wyraźnie, że nie wyszło tak dobrze, jak się spodziewałem[4].

— Layne Staley

Recenzent Steve Huey z serwisu AllMusic stwierdził że album to „arcydzieło”[58], natomiast Chris Gill z magazynu Guitar World opisał album słowami „cudownie mroczny, brutalny, ale szczery”[30]. W momencie wydania, wydawnictwo dotarło do 6. pozycji zestawienia amerykańskiej listy Billboard 200[7]. W Kanadzie album dotarł do 25. pozycji[59]. W przeciągu 1,5 miesiąca od premiery, album uzyskał certyfikację platynowej płyty[6]. Album został uznany przez redakcję brytyjskiego magazynu muzycznego Kerrang! oraz amerykańskiego Guitar World, za najlepsze wydawnictwo 1992 roku[28][60]. Singel z utworem „Would?” dotarł do 5. pozycji listy Mainstream Rock Tracks[8]. 11 listopada zespół zakończył wspólną trasę koncertową z Osbourne’em. Łącznie trasa składała się z 27 koncertów[57]. W jednym z udzielonych później wywiadów Cantrell stwierdził że zespół „oczyszcza” się z wszelkich demonów i trucizn jedynie kiedy występuje na scenie[61].

Jerry Cantrell podczas koncertu, Boston, 27 listopada 1992

12 listopada 1992 roku grupa rozpoczęła pierwszy etap oficjalnego tournée promującego album DirtDown in Your Hole Tour[57]. 22 stycznia 1993 roku zespół wystąpił na Hollywood Festival w Rio de Janeiro[62], podczas jednego z największych festiwali muzycznych. W tym samym czasie ukazał się drugi singel z utworem „Them Bones”. Dotarł on do 24. pozycji listy Mainstream Rock Tracks[8], oraz do 24. listy Irish Singles Chart[63]. 26 lutego zespół wystąpił w programie Later... with Jools Holland, gdzie wykonał utwory „Them Bones” oraz „Would?[64]. Pierwszy etap trasy Down in Your Hole Tour zakończył się 13 czerwca[65]. W międzyczasie grupa wydała trzeci singel z utworem „Angry Chair”. Kompozycja w całości autorstwa Staleya, dotarła do 34. pozycji zestawienia Mainstream Rock Tracks[8]. W trakcie trwania trasy, w zespole doszło do pierwszej zmiany personalnej. Basistę Mike’a Starra zastąpił Mike Inez, współpracujący w tym czasie z Ozzym Osbourne’em[66].

Nie zadzwonili do nikogo innego, tylko do mnie. Zapytali czy nie odszedłbym od Ozzy’ego i nie przyjechał do nich. Byłem wtedy od szesnastu miesięcy w trasie z Ozzym. I po dwóch tygodniach przerwy ruszyłem w kolejną szesnastomiesięczną trasę, tym razem z Alice in Chains[4].

— Mike Inez

W przerwie między trasami, grupa weszła do studia Bad Animals w celu zarejestrowania dwóch nowych utworów, specjalnie na potrzeby ścieżki dźwiękowej do filmu Bohater ostatniej akcji[30][67]. Nagrania zrealizowano w Seattle w przeciągu paru dni. Zespół w trakcie sesji zarejestrował utwory „What the Hell Have I” oraz „A Little Bitter”[68]. Pięć dni później, 18 czerwca zespół rozpoczął swój występ na festiwalu muzyki alternatywnej Lollapalooza[65], występując na głównej scenie obok takich zespołów jak Primus, Tool, Rage Against the Machine oraz Babes in Toyland[69]. W międzyczasie grupa wydała czwarty singel z albumu, na który został wybrany utwór „Rooster”. Skomponowana przez Cantrella, mająca charakter osobistych postrzegań wojny wietnamskiej kompozycja, dotarła do 7. pozycji zestawienia Mainstream Rock Tracks[8]. 8 lipca zespół wydał singel promocyjny ze wspomnianym już utworem „What the Hell Have I[30]. Na stronie B singla zespół zamieścił utwór „A Little Bitter”, również skomponowany na potrzeby filmowej produkcji. 7 sierpnia zespół zakończył występy na festiwalu Lollapalooza. Łącznie grupa zagrała podczas wspomnianego festiwalu 36 koncertów[65]. W drugiej połowie 1993, zespół wydał piąty, a zarazem ostatni singel z albumu Dirt. Utwór „Down in a Hole” o charakterze typowej ballady metalowej, dotarł do 10. pozycji zestawienia Mainstream Rock Tracks[8]. Ned Raggett z serwisu AllMusic, recenzując utwór napisał, że „Staley mimo oznaki narkotykowego nałogu wciąż sugestywnie oddaje swoje uczucia, przez co słychać jest tęsknotę serca”[70]. Ostatecznie płyta była promowana przez pięć singli, z czego cztery z nich utrzymały się dłużej niż rok w Top 30 singli w Wielkiej Brytanii[71]. W 1993 album otrzymał nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance[72].

Jar of Flies (1993–1994)[edytuj | edytuj kod]

W przerwie między drugim a trzecim etapem trasy Down in Your Hole Tour, zespół powrócił we wrześniu do Seattle. Muzycy zostali zmuszeni do opuszczenia swoich mieszkań, za niepłacenie rachunków[4]. W wywiadach wspominali że po opuszczeniu swoich lokali zmuszeni byli do spania u znajomych. Po pewnym czasie, zespół przeprowadził się do studia London Bridge w Seattle. Aby zyskać trochę wolnego czasu, grupa oszukała wytwórnię twierdząc że ma przygotowane kilkanaście nowych utworów. Po przeprowadzeniu się do studia, zespół rozpoczął komponowanie nowego materiału[4]. Nagrania zarejestrowano od 7 do 14 września 1993 roku[73]. Grupa nad produkcją materiału pracowała sama[73].

Po prostu chcieliśmy wejść do studia z naszymi gitarami akustycznymi i zobaczyć co się stanie. Naprawdę nic nie planowaliśmy z tego wydawać, jednak wytwórni tak się spodobał ten materiał że został on ostatecznie wydany. Dla nas to było jedynie doświadczenie, czterech facetów spotyka się w studiu i grają muzykę[74].

— Layne Staley
Mike Inez podczas koncertu, Tampa, Floryda 10 października 2007

17 września zespół wznowił trzeci etap trasy Down in Your Hole Tour koncertem w miejscowości Tri-Cities w stanie Waszyngton. 4 października grupa udała się do Europy, gdzie zagrała 10 koncertów, występując między innymi w Niemczech, Anglii, Holandii oraz Szwecji. Od 21 do 24 października zespół zagrał trzy koncerty w Japonii. 26 października grupa udała się do Australii, gdzie zagrała sześć, z ośmiu planowanych koncertów. Dwa ostatnie występy zostały odwołane. Koncertami w Australii zespół zakończył trasę Down in Your Hole Tour, która łącznie składała się z 141 koncertów zagranych w Stanach Zjednoczonych, Europie, Azji oraz Australii[65]. Ostatni koncert w Japonii został odwołany i przeniesiony na 23 lutego 1994 roku[75]. Było to ostatnie tak duże tournée ze Staley’em[76]. W trakcie trwania trasy, grupa często sięgała po covery innych wykonawców, takich jak Black Sabbath, Lynyrd Skynyrd czy Judas Priest[77].

7 stycznia 1994 roku grupa zagrała ostatni koncert w Stanach Zjednoczonych przed zawieszeniem działalności koncertowej. Miało to miejsce w Hollywood Palladium, podczas benefisu Johna Norwooda Fishera z grupy Fishbone[28][75]. Zespół zagrał wówczas 20-minutowy akustyczny występ, gdzie wykonał utwory „Am I Inside” (pierwszy raz od 1991 roku), „Brother” (po raz drugi na żywo), „Nutshell” oraz „No Excuses” (po raz pierwszy na żywo)[78]. 23 lutego 1994 roku zespół zagrał zaległy koncert w Osace w Castle Hall. Był to ostatni publiczny koncert przed zawieszeniem działalności koncertowej[75].

25 stycznia 1994 roku wytwórnia Columbia wydała trzeci minialbum w dyskografii zespołu[73]. Pierwotnie nieprzeznaczony do wydania album Jar of Flies, w momencie wydania zadebiutował na pierwszej pozycji zestawienia Billboard 200[7]. Jest to pierwszy album w dorobku grupy który osiągnął szczyt tej listy, a także pierwszy album EP w historii który tego dokonał[2][4]. Wyczyn ten powtórzyła dopiero po dziesięciu latach EP-ka Collision Course grupy Linkin Park oraz rapera Jay Z[9]. Jar of Flies jest także pierwszym wspólnym materiałem w nagraniu którego udział brał Mike Inez. W wywiadach zespół podkreślał jak ważną rolę odegrał muzyk na płycie, udowadniając że jest on wartościowym człowiekiem[28]. Poza Stanami Zjednoczonymi, album dotarł do pierwszej pozycji jeszcze w Nowej Zelandii[79]. Wysoką, 2. pozycję osiągnął w Australii[80]. Recenzent Paul Evans z magazynu Rolling Stone opisał album jako „wspaniały”[81], natomiast Steve Huey z AllMusic podkreślił że „album ten to połączenie bólu z perfekcją”[73]. EP-ka łącznie była promowana przez cztery single – „No Excuses”, „I Stay Away”, „Don't Follow” oraz instrumentalny „Whale & Wasp”. Pierwszy z singli dotarł na szczyt listy Mainstream Rock Tracks[8] – stając się pierwszym singlem grupy który dotarł na szczyt tego zestawienia. Ponadto utwór dotarł do 3. pozycji listy Modern Rock Tracks[8]. Drugi singel dotarł do pozycji 10. listy Mainstream[8]. Trzeci singel zajął pozycję 25.[8]. W międzyczasie utwór „Got Me Wrong”, pochodzący z albumu Sap, został wydany na singlu promocyjnym, w celu promocji filmu Clerks w reżyserii Kevina Smitha[82]. Kompozycja dotarła do pozycji 7. na liście Mainstream Rock Tracks[8]. Po wydaniu albumu, wokalista Layne Staley udał się na leczenie odwykowe spowodowane uzależnieniem od heroiny[28]. Zespół planował w lipcu 1994 roku ruszyć w trasę Shit Hits the Sheds Tour wraz z grupą Suicidal Tendencies, występując jako support przed zespołem Metallica, a także wystąpić w sierpniu na Festiwalu w Woodstock[83], lecz kiedy Staley przyszedł na jedną z prób zespołu będąc pod wpływem narkotyków, Kinney odmówił dalszej chęci grania z wokalistą. Ostatecznie na jeden dzień przed rozpoczęciem trasy (15 lipca), zespół zmuszony był odwołać swoje występy i postanowił zrobić sobie przerwę w działalności koncertowej[4]. Grupa została zastąpiona na trasie przez zespół Candlebox, również wywodzący się z Seattle[84]. „Nie byliśmy wtedy ze sobą szczerzy. Gdybyśmy dalej to ciągnęli, byłoby spore prawdopodobieństwo, że pożarlibyśmy się na trasie, a zdecydowanie nie chcieliśmy by coś takiego wydarzyło się publicznie” – podsumował całą sytuację Kinney[18].

Grupa odwołała także swój występ podczas ceremonii Rock and Roll Hall of Fame[83]. Utwór „I Stay Away” pochodzący z albumu Jar of Flies, otrzymał w 1995 roku nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance[85]. Zespół postanowił zrobić sobie przerwę i rozstać się na pewien czas, aby odpocząć od intensywnych tras koncertowych oraz rosnących wewnętrznych konfliktów. Dlatego też za pośrednictwem swojego rzecznika, zespół wystosował pismo do prasy informujące o zawieszeniu działalności[4].

Alice in Chains (1995–1996)[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Mad Season.

Podczas przerwy w działalności zespołu, Staley pod koniec 1994 roku dołączył do supergrupy Mad Season. W jej skład weszli ponadto: Mike McCready (Pearl Jam) (gitara), John Baker Saunders (gitara basowa) oraz perkusista Barrett Martin (Screaming Trees)[4]. Grupa wydała jeden album studyjny zatytułowany Above, będący mieszanką rocka alternatywnego, rocka klasycznego oraz blues rocka z małymi elementami jazzu. Staley został głównym autorem tekstów oraz projektantem okładki[4]. Wydawnictwo było promowane przez trzy single – „River of Deceit”, „I Don't Know Anything” oraz „Long Gone Day”. Zespół wydał także album koncertowy zatytułowany Live at The Moore[86], oraz odbył krótką mini trasę składającą się z ośmiu koncertów.

Sean Kinney podczas koncertu Alice in Chains, 7 września 2009

W styczniu 1995 roku Cantrell wraz Inezem oraz Kinney’em rozpoczęli wspólne jamowanie. Cantrell początkowo przymierzał się do nagrania solowego projektu, dlatego współpracował między innymi z Joshem Sniderem – perkusistą grupy TAD czy Normanem Scottem z grupy Gruntruch. Następnie gitarzysta nad materiałem pracował z Inezem oraz Kinney’em, więc materiał trafił do Alice in Chains. Muzycy pracowali wspólnie od stycznia do kwietnia 1995 roku. W marcu i kwietniu Cantrell spędził w studiu dużo czasu, rejestrując przy tym kilka nowych pomysłów. W końcu zarezerwował studio Bad Animals na trzy miesiące i rozpoczął wraz z kolegami pracę nad nową płytą. Wiosną do zespołu zaproszony został Layne Staley. W jednym z wywiadów, wokalista przyznał że rozstanie w zespole spowodowało że wszyscy czuli się rozbici, i mieli poczucie jakby się nawzajem zdradzili[18].

W kwietniu w Bad Animals Studio grupa rozpoczęła nagrania trzeciego studyjnego albumu. W roli producenta muzycznego zasiadł Toby Wright, który wcześniej współpracował z takimi zespołami jak Corrosion of Conformity czy Slayer[87][88]. Początkowo w roli producenta miał wystąpić Dave Jerden, lecz na takie rozwiązanie nie zgodził się Staley, który pozostał z producentem w konflikcie. Prace nad albumem odbywały się z systemie zmianowym. Rano swoje partie nagrywali Inez oraz Cantrell, następnie partie wokalne nagrywał Staley, a na końcu partie perkusji rejestrował Kinney. Zespół przyznawał później że takie rozwiązanie było bardzo męczące[4]. W trakcie prac nad albumem, do radia wyciekła gorsza wersja utworu „Grind”, która była puszczana w głównych stacjach[89]. W sierpniu sesja nagraniowa została zakończona. 6 października 1995 zespół wydał dla radia studyjną wersję kompozycji „Grind”, poprzez satelitarne łącze nadrzędne, która jednocześnie stała się singlem promującym nowy album.

7 listopada 1995 wytwórnia Columbia wydała trzeci studyjny album zespołu zatytułowany po prostu Alice in Chains[87], który powszechnie znany jest także pod nazwą Tripod. Nazwa ta jest wieloznaczna. Okładka ukazuje suczkę o imieniu Sunshine z trzema łapami. Trzy nogi symbolizują trzy płyty zespołu, brak jednej nogi symbolizuje coraz większe oddalanie się Staleya od zespołu[90]. Koszty związane z nagrywaniem oraz produkcją albumu okazały się duże. Zespół w czasie prac nagraniowych nie spieszył się z zakończeniem, gdyż chciał aby materiał był dokładnie taki jak zaplanowano. Album zadebiutował na szczycie amerykańskiej listy Billboard 200[7]. Był to drugi album w dorobku grupy który zajął najwyższą lokatę na tej liście. Poprzednio, rok wcześniej dokonał tego album EP Jar of Flies. Album był promowany łącznie przez cztery single – „Grind”, „Heaven Beside You”, „Over Now” oraz „Again”. Pierwszy z nich dotarł do 7. pozycji listy Mainstream Rock Tracks[8], drugi singel osiągnął pozycję 3. na tej samej liście[8], natomiast utwór „Again” dotarł do pozycji 8.[8]. Magazyn Rolling Stone recenzując album opisał go jako „odrodzenie musicalu”[91], natomiast The New York Times zauważył że album w przeciwieństwie do surowych zakłóceń charakterystycznych dla muzyki grunge, prezentuje wytyczone staranne warstwy. Jon Wiederhorn z Rolling Stone nazwał album „wyzwalającym i pouczającym”, a utwory określił jako „zaskakujące i zdumiewające”[91]. Mimo pochlebnych recenzji, zespół ponownie nie zdecydował się na trasę koncertową, spowodowaną uzależnieniem Staleya od narkotyków[81]. 12 grudnia zespół wydał mockument The Nona Tapes, będący formą filmu dokumentalnego w formie żartu. Materiał przedstawia losy początkującej dziennikarki (granej przez Jerry’ego Cantrella). Ponadto dokument zawiera między innymi wywiady z zespołem oraz reportaż z planu zdjęciowego[92].

W roku 1996 singlowy utwór „Grind” otrzymał nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance[93]. Rok później w tej samej kategorii, nominację otrzymał utwór „Again”, lecz również skończyło się tylko na nominacji[94].

10 kwietnia 1996 roku grupa zagrała swój pierwszy publiczny występ od 23 lutego 1994 roku. Odbył się on w ramach serii cyklu koncertów MTV Unplugged w Brooklyn Academy of Music w Majestic Theater w Nowym Jorku[4]. Na koncercie obecnych było 400 fanów, w tym członkowie grupy Metallica[95]. Zespół wykonał materiał składający się ze specjalnie przygotowanych 13 utworów, zaaranżowanych w wersjach akustycznych[96]. Prócz standardowych utworów granych na koncertach, podczas występu został premierowo wykonany utwór pt. „Killer is Me”[97]. Kompozycja została napisana i skomponowana przez Cantrella, podczas jednej z prób jakie zespół odbywał przed występem[97]. Na koncercie zespół wspomagany był przez gitarzystę Scotta Olsona, który stworzył wraz z Cantrellem podwójny line-up. Zapis koncertu ukazał się na płycie Unplugged. Premiera albumu odbyła się 30 lipca 1996 roku. W momencie wydania, wydawnictwo osiągnęło 3. pozycję na liście Billboard 200[7]. Album dotarł także do 8. pozycji w Nowej Zelandii[79], 9. w Norwegii[98], oraz 7. w Szwecji[99]. Promowany był przez singel z utworem „Over Now”. Dotarł on do 4. pozycji zestawienia Mainstream[8]. Na listach przebojów odnotowane zostały jeszcze trzy utwory wykonane w wersjach akustycznych – „Would?”, „Down in a Hole” oraz „Nutshell”. Utwór „Would?” dotarł między innymi do 25. pozycji kanadyjskiej Alternative Chart[100]. 20 kwietnia zespół wystąpił w programie telewizyjnym Saturday Night Special, gdzie wykonał utwór „Again[101]. 10 maja zespół wystąpił w programie Late Show with David Letterman, gdzie wykonał utwory „Again” oraz „We Die Young[102]. 20 maja zespół rozpoczął próby w Moore Theatre, mające na celu przygotowanie się do trasy wraz z zespołem Kiss[95]. Początkowo w roli supportu miała wystąpić grupa Stone Temple Pilots, jednak z powodu problemów zdrowotnych wokalisty Scotta Weilanda, ofertę otrzymał zespół Alice in Chains. Staley początkowo nie był przychylny powrotowi na scenę i odmówił, jednak ostatecznie zgodził się na udział w trasie[95]. 28 czerwca zespół udał się w trasę koncertową Alive/Worldwide Tour, gdzie występował jako support przed wspomnianą grupą Kiss[75]. Grupa zagrała w sumie cztery koncerty[75]. Ostatni występ zespołu ze Staley’em miał miejsce 3 lipca 1996 w Kemper Arena w Kansas City[75].

Zawieszenie działalności oraz śmierć Staleya (1996–2002)[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1996 roku walka Staleya z uzależnieniem narkotykowym całkowicie osłabła, po tym jak jego wieloletnia partnerka Demri Lara Parrott, zmarła z powodu infekcyjnego zapalenia wsierdzia[19][71]. Po śmierci Parrott, wokalista był pilnowany przez kolegów z zespołu, gdyż był bliski popełnienia samobójstwa[103]. W udzielonym w 1996 roku wywiadzie dla magazynu Rolling Stone stwierdził:

Narkotyki przez długi czas pracowały na moją korzyść, a teraz obróciły się przeciwko mnie[104].

— Layne Staley
Mike Inez podczas koncertu, 24 maja 2006

Następnie wokalista wycofał się z życia publicznego, stając się typem samotnika i osoby głęboko zamkniętej w sobie. W tym czasie Cantrell pracował nad materiałem na swoją solową płytę. Prace trwały od kwietnia do listopada 1997 roku[105]. Premiera albumu Boggy Depot odbyła się 18 marca 1998 roku[105]. W nagraniach udział wzięli między innymi Mike Inez, Sean Kinney oraz Rex Brown[105]. W tym samym roku, Inez wziął udział w sesji nagraniowej do albumu Sonic Brew grupy Black Label Society, gdzie wystąpił w utworze „No More Tears”[106].

Na przełomie września i października zespół powrócił do studia w pełnym składzie, w celu zarejestrowania dwóch nowych utworów na potrzeby albumu kompilacyjnego[22]. Staley nie pojawił się na pierwszej sesji, co doprowadziło do konfliktu z Cantrellem[107]. W jednym z późniejszych wywiadów Cantrell przyznał że aranżacje utworów były pierwotnie przeznaczone na kolejny album solowy, ale reszcie zespołu się spodobały, dlatego zostały nagrane podczas sesji. Nagrania rozpoczęły się pod okiem producenta Dave’a Jerdena, lecz współpraca ta nie układała się zbyt dobrze ze względu na dawny konflikt ze Staley’em. Zespół nagrywał w Los Angeles, po czym wrócił do Seattle i rozpoczął nagrania pod okiem Toby’ego Wrighta oraz inżyniera dźwięku Bryana Carlstroma[4][107]. Podczas sesji zespół zarejestrował dwa nowe utwory – „Get Born Again” oraz „Died[22]. Ostatni z nich, Staley napisał i zadedykował pamięci swojej zmarłej dziewczyny. Podczas nagrań, stan zdrowia Staleya był niepokojący. Producent Dave Jerden stwierdził że Staley ważył niecałe 80 funtów i był blady jak ściana[20]. Była to ostatnia sesja nagraniowa Staleya z zespołem. 29 czerwca 1999 roku utwór „Get Born Again” znalazł się na pierwszym kompilacyjnym albumie zespołu – Nothing Safe: Best of the Box[108]. 13 lipca utwór ukazał się na singlu promocyjnym. Dotarł on do 4. pozycji listy Mainstream Rock Tracks[8]. 26 października 1999 roku na rynku ukazał się drugi album kompilacyjny zespołu – Music Bank[109]. Wydawnictwo składało się z 4 płyt CD, na których łącznie znalazło się 48 utworów[109]. Album zawierał nieopublikowane kompozycje, oraz wersje demo niektórych utworów pochodzących z albumów The Treehouse Tapes oraz Sweet Alice[109]. W tym samym roku, Staley wziął udział w ostatnim projekcie muzycznym. Dołączył do supergrupy Class of '99, w której skład weszli Tom Morello, Stephen Perkins, Martyn LeNoble oraz Matt Serletic[110]. Grupa nagrała wspólnie cover „Another Brick in the Wall” z repertuaru grupy Pink Floyd[110]. Kompozycja została w tym samym roku wydana na singlu, oraz znalazła się na ścieżce dźwiękowej do filmu Oni w reżyserii Roberta Rodrigueza[111]. Po tych wydarzeniach, prasa zaczęła aktywnie rozpisywać się na temat rzekomego powrotu Staleya do muzyki[112]. 5 grudnia 2000 wytwórnia Columbia wydała kompilacyjno-koncertowy album zatytułowany Live[113]. Zawarte na albumie utwory zostały zarejestrowane w latach 1990-1996[113]. Łącznie album wypełniło 14 kompozycji[113]. W tym samym roku zespół uzyskał nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance za utwór „Get Born Again[114]. 24 lipca 2001 roku ukazała się kolejna składanka zespołu – Greatest Hits, której w skład weszło 10 kompozycji[115]. Po atakach terrorystycznych z 11 września portal radiowy Clear Channel Memorandum utworzył listę 150 utworów, których nie powinno się puszczać w samolotach. Wśród nich znalazły się 4 kompozycje Alice in Chains: „Sea of Sorrow”, „Them Bones”, „Down in a Hole” oraz „Rooster[116]. Także w 2001 perkusista grupy Sean Kinney oraz basista Mike Inez, wzięli udział w projekcie muzycznym o nazwie Spys4Darwin, z którym nagrali album EP Microfish. W skład grupy weszli jeszcze gitarzysta Chris DeGarmo oraz wokalista Vinnie Dombroski[117]. Projekt rozpadł się w 2002 roku.

Pod koniec 2001 Cantrell przystąpił do pracy nad drugim albumem solowym. Gitarzystę w pracach nad płytą wspomagali m.im. Robert Trujillo (gitara basowa) oraz Mike Bordin (perkusja)[118]. W marcu 2002 roku, Cantrell w jednym z wywiadów stwierdził że wszyscy w zespole mają jeszcze nadzieję na wspólny powrót na scenę jako Alice in Chains[119].

Po dziesięciu latach walki z uzależnieniem narkotykowym, 19 kwietnia 2002 roku w swojej posiadłości w Seattle, został znaleziony przez policję martwy Layne Staley[11][120]. Autopsja ostatecznie wykazała że Staley zmarł z powodu przedawkowania mieszanki morfiny, kodeiny i kokainy, zwanej potocznie speedballem[121]. Ciało wokalisty odkryto dwa tygodnie po śmierci[120]. W swoim ostatnim wywiadzie udzielonym Adrianie Rubio na trzy miesiące przed śmiercią, Staley wyznał:

Wiem że jestem bliski śmierci, brałem crack i heroinę od lat. Nigdy nie chciałem zakończyć mojego życia w ten sposób[122].

— Layne Staley

Okres zawieszenia działalności (2002–2005)[edytuj | edytuj kod]

Jerry Cantrell podczas koncertu, 22 grudnia 2006

18 czerwca 2002 roku gitarzysta Jerry Cantrell wydał swój drugi solowy album zatytułowany Degradation Trip. Został on w całości poświęcony pamięci Layne’a Staleya[123]. Muzyk twierdził że Degradation Trip to tytuł w pełni odpowiedni do panującej wówczas atmosfery[124]. Początkowo nad pierwszymi szlifami albumu Cantrell pracował sam, lecz do dalszej współpracy zaprosił perkusistę Mike’a Bordina (Faith No More, Ozzy Osbourne) oraz gitarzystę basowego Roberta Trujillo (Ozzy Osbourne, Black Label Society, Suicidal Tendencies)[28]. Bordin dołączył do Cantrella na wczesnym etapie powstawania albumu. Perkusista był bardzo zainteresowany współpracą oraz wspólnym przedsięwzięciem[124]. Album był nagrywany w różnych studiach nagraniowych na terenie Los Angeles. Początkowo Cantrell chciał zatrudnić w roli producenta Dave’a Jerdena (współpracującego z grupą Alice in Chains przy dwóch pierwszych płytach), lecz pomysł ten nie doszedł ostatecznie do skutku. W rezultacie gitarzysta sam postanowił zająć się produkcją, z niewielką pomocą Jeffa Tomei (The Smashing Pumpkins, Matchbox Twenty, Soul Asylum). W trakcie przygotowań do wydania albumu, wytwórnia Columbia Records która pierwotnie miała wydać album, nie zapłaciła rachunków za studio. Aby móc kontynuować pracę, Cantrell musiał zastawić swój dom[28]. Ostatecznie gitarzysta podpisał kontrakt z holenderską wytwórnią Roadrunner[28]. Po wydaniu albumu, muzyk często był porównywany do działalności Alice in Chains, jednak sam gitarzysta stanowczo zaprzeczał, podając jako przykład album Boggy Depot, na którym świadomie odchodził od brzmienia macierzystego zespołu[28]. Dedykując album osobie Layne’a Staleya, Cantrell stwierdził w jednym z wywiadów że duch wokalisty unosi się nad tym albumem[124].

Po wydaniu albumu, Cantrell udał się w trasę koncertową, gdzie występował u boku takich zespołów jak Creed oraz Nickelback[125]. Z tym ostatnim gitarzysta wystąpił gościnnie podczas jednego z koncertów w utworze „It Ain’t Like That”, który trafił na koncertowe DVD grupy Live at Home w 2002 roku[126]. Pod koniec roku, Cantrell stwierdził w jednym z wywiadów że wspólna trasa z tymi zespołami była dziwna i że w pierwszej kolejności dokonałby innego wyboru[125]. Chad Kroeger, wokalista oraz gitarzysta grupy Nickelback, zaprosił Cantrella do współpracy, podczas wspólnego projektu muzycznego, który przygotowywał utwór promujący film Spider-Man. Cantrell z powodu zbyt dużych obowiązków koncertowych był zmuszony odmówić, a jego miejsce zajął Josey Scott z grupy Saliva.

Pod koniec 2001 roku do zespołu Black Label Society dołączył basista Mike Inez, który zastąpił Steve’a Gibba. Wystąpił on z zespołem podczas trasy koncertowej po Japonii, a jeden z koncertów został zarejestrowany i ukazał się na albumie DVD Boozed, Broozed, and Broken-Boned z 2003 roku. W 2002 brał udział w przesłuchaniach na nowego basistę grupy Metallica, po odejściu Jasona Newsteda[127]. Rok później muzyk wystąpił wraz z grupą Heart na koncercie w Paramount Theatre w Seattle. Zapis występu trafił na album koncertowy Alive in Seattle[128]. W roku 2004 Inez zagrał na gitarze basowej w utworze „Crazy or High”, który znalazł się na płycie Black Label Society Hangover Music Vol. VI[129].

W roku 2004 Cantrell współpracował z grupą The Cult. Wraz z gitarzystą zespołu Billym Duffy założył cover band o nazwie Cardboard Vampyres[130]. Grupa zadebiutowała na koncercie Sweet Relief Musicians Fund w The Troubadour w kwietniu 2004 roku[130]. Zespół na swoich występach grał głównie covery takich wykonawców jak AC/DC, Aerosmith, Black Sabbath czy The Stooges[130]. Skład zespołu prócz Cantrella i Duffy’ego uzupełnili jeszcze wokalista John Corabi, basista Chris Wyse oraz perkusista Josh Howser[130]. Zespół grywał głównie wzdłuż Zachodniego Wybrzeża.

Reaktywacja (2005–2008)[edytuj | edytuj kod]

William DuVall oraz Jerry Cantrell podczas koncertu, 22 grudnia 2006

Pierwszy koncert po reaktywacji, zespół w składzie Cantrell, Inez oraz Kinney, zagrał 18 lutego 2005 roku w Premier Nightclub w Seattle. Odbył się on w celach charytatywnych na rzecz ofiar Tsunami z 2004 roku[131][132]. Zespół zagrał set składający się z 14 utworów. W roli wokalistów wystąpili Patrick Lachman, Wes Scantlin oraz Maynard James Keenan[131]. Ponadto zespół na scenie wspomagali Ann Wilson, Chris DeGarmo oraz Scott Olson[133]. 10 marca 2006 roku grupa zagrała koncert dla VH1 w ramach imprezy Decades Rock Live, poświęconej zmarłym muzykom z Seattle. Z zespołem gościnnie wystąpili na scenie Philip Anselmo (Pantera, Down), Duff McKagan (Guns N' Roses, Velvet Revolver) oraz Ann Wilson i William DuVall (Comes with the Fall)[134]. Następnie grupa udała się w trasę koncertową Finish What we Started Tour, która objęła dwanaście koncertów w Stanach Zjednoczonych[135]. Od 26 maja do 4 lipca grupa zagrała na kilkunastu europejskich festiwalach, między innymi Download Festival w Anglii czy Rock am Ring w Niemczech[136]. Następnie zespół udał się do Japonii, gdzie zagrał dwa koncerty, a następnie powrócił do Stanów by zagrać sześć koncertów kończących tym samym trasę Finish What We Started Tour. Łącznie trasa objęła 40 koncertów[137]. 5 września wytwórnia Columbia wydała czwarty kompilacyjny album zespołu – The Essential Alice in Chains, zawierający 28 utworów[138]. W tym samym roku William DuVall stał się oficjalnym wokalistą grupy[12][139][140]. 12 maja 2007 roku zespół wystąpił w Mandalay Bay Events Center w Las Vegas na imprezie VH1 Rock Honors, mającej na celu oddanie hołdu zespołom które miały znaczący wpływ na rozwój i kształtowanie się muzyki rockowej. Grupa wystąpiła wraz z wokalistką Gretchen Wilson w utworze „Barracuda” z repertuaru Heart[141]. 8 września zespół wyruszył we wspólną, składającą się z 37 koncertów, trasę z zespołem Velvet Revolver[142][143]. Równolegle ze wspólną trasą z Velvet Revolver, grupa zorganizowała własną, akustyczną trasę Acoustic Hour, która składała się łącznie z 14 koncertów, podczas których zespół prezentował materiał składający się ze specjalnie przygotowanego zestawu utworów[144][145]. Jeszcze przed trasą koncertową, perkusista grupy Sean Kinney poinformował że są zamierzenia co do nagrania materiału na nowy album, ale nie jako Alice in Chains[146]. Oficjalna strona internetowa grupy poinformowała jednak, że grupa przygotowuje się do nagrania materiału z DuVallem.

Black Gives Way to Blue (2008–2012)[edytuj | edytuj kod]

William DuVall oraz Jerry Cantrell podczas koncertu w Seattle, 24 listopada 2006

Wortal internetowy Blabbermouth.net poinformował we wrześniu 2008 że Alice in Chains wejdzie do studia w październiku aby nagrać materiał na nowy album, który będzie wydany w lecie 2009 roku[147]. We wrześniu ogłoszono że Alice in Chains w lutym 2009 roku wystąpi na festiwalu Soundwave Festival, obok Nine Inch Nails oraz Lamb of God[148]. W lutym 2009 ogłoszono natomiast że zespół pojawi się na Rock on the Range w Kanadzie.

23 października 2008 roku grupa Alice in Chains rozpoczęła prace nad nowym albumem studyjnym[149]. Sesja odbyła się w studiu 606 oraz w Henson Recording Studios, na terenie Los Angeles[149]. Produkcją płyty zajął się Nick Raskulinecz[149]. Podczas ceremonii rozdania statuetek Golden God Awards, Jerry Cantrell stwierdził że grupa zakończyła nagrywanie w marcu 2009, i planuje wydać album we wrześniu tego samego roku[150]. W kwietniu 2009 pojawiły się głosy, że nowy album ma się ukazać nakładem wytwórni Virgin/EMI, co by oznaczało pierwszą zmianę wytwórni w 20-letniej karierze zespołu[151]. 11 czerwca wortal Blabbermouth.net poinformował że tytuł nowego albumu będzie brzmiał Black Gives Way to Blue, a oficjalnie ma zostać wydany 29 września 2009 roku[152]. 30 czerwca w formie digital download ukazał się pierwszy singel zwiastujący nowy album. Na utwór promujący wybrana została kompozycja „A Looking in View”. Na początku lipca, utwór został zamieszczony na oficjalnej stronie zespołu w formie darmowego pobrania. 7 lipca pojawił się teledysk do utworu, który także swą premierę miał na oficjalnej stronie[153]. 1 sierpnia Alice in Chains wraz z zespołami Mastodon, Avenged Sevenfold oraz Glyder, zagrał jako support przed zespołem Metallica w Marlay Park w Dublinie, w ramach trasy World Magnetic Tour. W ramach przedpremierowej trasy, zespół zagrał jeszcze 5 koncertów - w Anglii, Niemczech oraz Holandii[154]. 14 sierpnia do rozgłośni radiowych trafił drugi singel grupy – „Check My Brain[155]. Singel z utworem osiągnął duży sukces, docierając na szczyt listy Mainstream[8], stając się tym samym drugim singlem w dorobku grupy, który osiągnął najwyższą pozycję tej listy. Jako pierwszy uczynił to singel „No Excuses” w 1994 roku. W mediach zaczęły pojawić się informacje że na nowym albumie w tytułowym utworze, gościnnie wystąpi Elton John[156]. 4 września koncertem w Waszyngtonie, zespół rozpoczął oficjalną trasę Black Gives Way to Blue Tour[157].

29 września 2009 roku ukazał się czwarty studyjny album zespołu zatytułowany Black Gives Way to Blue[158].

Wszystkie riffy oraz pomysły na utwory są naprawdę fajne. To jest bardzo agresywne brzmienie, i to wszystko. Słychać jest echa dawnego Alice. Ja, Mike oraz Sean wiąż jesteśmy w tym zespole. Staramy się tworzyć zarówno nowe elementy, łącząc je ze starymi, z którymi jesteśmy kojarzeni. William wnosi do zespołu ciekawe pomysły. Zaczęliśmy więc pisać i tworzyć nowe rzeczy, w oparciu o stary zespół[159].

— Jerry Cantrell

W momencie wydania, album zadebiutował na 5. pozycji zestawienia Billboard 200[7]. W Finlandii album zadebiutował na 11. pozycji[160], w Wielkiej Brytanii na 19.[161], w Kanadzie na 4.[8], w Australii na 4.[160], Nowej Zelandii na 7.[160], oraz w Norwegii na 9.[160] 10 listopada zespół wystąpił w programie Live... With Jools Holland, gdzie wykonał utwory „Lesson Learned”, „Black Gives Way to Blue” oraz „Check My Brain[162]. 16 listopada zespół wydał trzeci singel, z utworem „Your Decision”. Kompozycja dotarła na szczyt zestawienia Billboard Rock Songs oraz Mainstream Rock Tracks[8].

Jerry Cantrell podczas Sonisphere Festival, Wielka Brytania, 2 sierpnia 2009

W roku 2010 album Black Gives Way to Blue zajął 2. pozycję w zestawieniu Kerrang!'s Top Twenty Albums of 2010 oraz Metal Hammer’s Top 50 Albums of the Year[163]. W tym samym roku, płyta zdobyła główną nagrodę Revolver Golden Gods Award, pokonując takich wykonawców jak Slayer, Megadeth, Mastodon oraz Heaven and Hell[164]. Ponadto statuetkę otrzymał także sam zespół w kategorii Comeback of the Year Award[165]. Pod koniec roku, grupa uzyskała nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance za utwór „Check My Brain[166]. 23 maja, zespół zakończył oficjalną trasę koncertową promująca album. W ramach trasy, grupa zagrała łącznie 85 koncertów w Ameryce Północnej oraz Europie[167][168].

26 maja 2010 roku płyta Black Gives Way to Blue uzyskała w Stanach certyfikację złotej płyty, za sprzedaż 434,000 kopii[169]. Certyfikat został przyznany przez Recording Industry Association of America. 5 czerwca zespół rozpoczął trasę 2010 European Tour, w ramach której zagrał 25 koncertów, występując na największych festiwalach muzycznych, między innymi Sonisphere Festival, grając obok takich grup jak Metallica, Slayer czy Megadeth[170][171]. 22 czerwca zespół wydał czwarty, i ostatni singel z albumu Black Gives Way to Blue, na który wybrano kompozycję „Lesson Learned”. Dotarła ona do 4. pozycji na liście Mainstream Rock Tracks[8]. 16 września wraz z grupami Mastodon oraz Deftones, Alice in Chains zorganizowało trasę Blackdiamondskye, która składała się łącznie z 19 koncertów w Północnej Ameryce[172]. Podczas trwania trasy, zespół 8 października zagrał koncert w KeyArena w Seattle, który został zarejestrowany w formacie 3D[173]. Trasa zakończyła się 16 października koncertem w Las Vegas[172]. W 2011 roku zespół uzyskał ósmą nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance za utwór „A Looking in View[174].

8 marca 2011 roku w wieku 44 lat zmarł były basista grupy Mike Starr. Przyczyną zgonu było przedawkowanie metadonu oraz leków przeciwlękowych, jakie muzyk zażył na kilka godzin przed śmiercią[175]. Starr został znaleziony martwy w swoim domu o godzinie 13:42, kiedy to na miejsce przybyła policja[175][176][177].

W lipcu wokalistka grupy Heart Ann Wilson, w wywiadzie dla magazynu Classic Rock, wyznała że odwiedziła zespół w studiu nagraniowym, gdzie trwają prace nad materiałem na nowy album. Wilson stwierdziła że nowy materiał brzmi „niesamowicie”[178].

12 października zespół wystąpił obok takich grup jak Megadeth czy Faith No More na Maquinaria Festival, odbywającym się w miejscowości Santiago[179]. Dwa dni później, grupa wystąpiła na festiwalu SWU Music and Arts, odbywającym się w mieście Itu w Brazylii[180]. 22 października witryna Grungereport.net oficjalnie podała informację, że producentem nowego albumu studyjnego ponownie będzie Nick Raskulinecz, współpracujący z zespołem przy płycie Black Gives Way to Blue[181].

4 grudnia 2012 roku, na łamach magazynu Guitar World, gitarzysta Jerry Cantrell stwierdził że zespół niedawno zakończył wspólną sesję z producentem Nickiem Raskulineczem, a nowy album ma się ukazać na wiosnę 2013 roku[182]. 6 grudnia wortal Blabbermouth.net poinformował że singel z utworem „Hollow” zostanie udostępniony 18 grudnia[183]. Premiera utworu nastąpiła za pośrednictwem oficjalnej strony zespołu, oraz serwisu YouTube, gdzie zamieszczono tzw. lyric video oraz statyczne obrazki przekazane przez fanów za pośrednictwem aplikacji Instagram[184][185].

The Devil Put Dinosaurs Here (od 2013)[edytuj | edytuj kod]

Alice in Chains podczas występu w programie Jimmy Kimmel Live!, 10 kwietnia 2013

8 stycznia 2013 roku utwór „Hollow” oficjalnie ukazał się w dystrybucji cyfrowej[186]. Kompozycja dotarła do 1. pozycji zestawienia Mainstream Rock Tracks, na którym utrzymała się przez 3 tygodnie[187]. Ponadto utwór dotarł do 23. pozycji zestawienia Modern Rock Tracks[8] oraz 4. pozycji w Kanadzie[188]. 14 stycznia zespół za pośrednictwem swojej oficjalnej strony internetowej, poinformował o pierwszych datach wiosennych koncertów[189]. 13 lutego zespół za pośrednictwem swojego oficjalnego konta na facebooku zamieścił w formie zabawy anagram składający się z zestawu liter H V L E N T P S U S D A H I E E O E D T I U R R, z których po prawidłowym ułożeniu, można uzyskać tytuł nowego albumu[190]. 14 lutego zespół poinformował że tytuł nowego albumu będzie brzmiał The Devil Put Dinosaurs Here, a jego premiera odbędzie się w maju 2013 roku[191]. 4 marca w wywiadzie dla magazynu Rolling Stone, Cantrell ujawnił tytuły dwóch utworów - „Lab Monkey” oraz „Stone”[192][193]. 15 marca amerykańska strona Amazon.com poinformowała że album zostanie wydany 14 maja (ostatecznie premiera została przesunięta na 28 maja[194]). Ponadto ujawniono tytuły wszystkich utworów[195]. 22 marca witryna grungereport.net poinformowała że 26 marca ukaże się drugi singel promujący album, z utworem „Stone”[196]. W marcu zespół wystąpił w krótkim, 11-minutowym mockumencie pt. AIC 23. Film przedstawia rozmowę współpracownika serwisu Funny or Die Alana Poole'a McLarda z członkami zespołu, która ma charakter żartobliwy. Dokument jest ilustrowany fragmentami nowych utworów – „Hollow”, „Stone”, „Voices” oraz „Phantom Limb”. W filmie znajdują się również krótkie wypowiedzi między innymi członków grup Metallica, Mastodon, Soundgarden oraz Pearl Jam[197][198]. W udzielonym pod koniec marca wywiadzie dla Pure Volume, Sean Kinney stwierdził że nowy album nie jest wydawnictwem koncepcyjnym, ale jest pełną płytą[199]. 10 kwietnia zespół wystąpił w programie telewizyjnym Jimmy Kimmel Live w Los Angeles. Premierowo zostały wykonane utwory „Hollow” oraz „Stone”. Ponadto grupa wykonała także „Man in the Box”, „Your Decision” oraz „Them Bones[200]. 18 kwietnia zespół opublikował teledysk do utworu „Stone” w reżyserii Roberta „Roboshobo” Schobera[201]. Tego samego dnia, Jerry Cantrell wystąpił w Nokia Theater w Los Angeles, podczas ceremonii wprowadzenia grupy Heart do Rock and Roll Hall of Fame. Muzyk wystąpił gościnnie w utworze „Barracuda" obok Chrisa Cornella, Mike'a McCready'ego oraz Dave'a Grohla[202].

25 kwietnia koncertem w Miami Beach zespół rozpoczął oficjalną trasę koncertową The Devil Put Dinosaurs Here Tour, mającą na celu promocję nowego albumu studyjnego – The Devil Put Dinosaurs Here[203]. Witryna grungereport.net poinformowała że podczas pierwszego etapu trasy w Ameryce Północnej, podczas niektórych występów, w roli supportu wystąpią grupy Bullet for My Valentine oraz Halestorm[204].

28 maja nakładem wytwórni Capitol ukazał się album The Devil Put Dinosaurs Here[205]. Zadebiutował on na 2. pozycji zestawienia Billboard 200, sprzedając się w pierwszym tygodniu od premiery w ilości 61,000 tysięcy kopii w Stanach Zjednoczonych[206][207], oraz 7,300 tysięcy w Kanadzie[208]. Ponadto album osiągnął również wysokie lokaty w Kanadzie, gdzie zadebiutował na 2. pozycji[208], w Australii zadebiutował na 10. pozycji[209], 12. w Nowej Zelandii[209], 22. w Wielkiej Brytanii[210], 14. w Austrii[209] oraz 11. w Chorwacji[209].

Stephen Thomas Erlewine z serwisu AllMusic w swej recenzji stwierdził że „album cechuje się harmonizacją linii wokalnych, oraz charakterystycznym brzmieniem gitar. A także precyzją w postaci produkcji. Ten cyfrowy połysk nie był nawet widoczny tak dobrze na poprzednim wydawnictwie. To dodaje albumowi rozległej przestrzeni, dzięki czemu nie ma się tak klaustrofobicznego odczucia jak wcześniej”[205]. Dave Kerr ze szkockiego magazynu The Skinny w swej recenzji napisał między innymi że: „Jeśli wydany w 2009 Black Gives Way to Blue był swoistym odrodzeniem Alice in Chains, po śmierci Layne'a Staleya, to piąty album formacji z Seattle jest wynikiem zaciętej walki skazującej zespół na wciąż zdolną i osiągalną wielkość. Utwory nacechowane ciężkim i powolnym brzmieniem, znakomicie komponują się z harmonizacją linii wokalnych. Cantrell znalazł godnego wokalistę wspierającego w postaci Williama DuValla”[211].

17 czerwca podczas uroczystości w londyńskiej indigO2, grupa została uhonorowana przez Jasona Newsteda statuetką Icon Award, podczas gali rozdania Metal Hammer Golden Gods Awards[212].

Od 9 sierpnia do 15 września, zespół występował jako jedna z głównych gwiazd w ramach Uproar Festival. Grupa prezentowała się na scenie obok takich wykonawców jak Jane's Addiction, Coheed and Cambria oraz Circa Survive[213]. 19 września zespół rozpoczął czwarty etap trasy The Devil Put Dinosaurs Here Tour. Odbył się on w państwach Ameryki Południowej. Zespół wystąpił między innymi na festiwalu Rock in Rio w Brazylii, jako support grupy Metallica[214], a także po raz pierwszy w swej historii odwiedził takie państwa jak Argentyna czy Peru. W listopadzie zespół zagrał serię 6 koncertów w Wielkiej Brytanii, podczas których jako support wystąpiły amerykańska formacja Walking Papers oraz szwedzka grupa Ghost[215][216]. Następnie na przełomie lutego i marca 2014, zespół po raz drugi zaprezentował się na australijskim festiwalu Soundwave[217], po czym po raz pierwszy od 2006 roku odwiedził Japonię, a także Singapur.

Inspiracje, styl muzyczny, tematyka tekstów[edytuj | edytuj kod]

Muzyka tworzona przez zespół najczęściej klasyfikowana jest jako metal alternatywny, heavy metal oraz rock alternatywny[1]. Często grupie przypisywane są także takie gatunki jak sludge metal[218][219] czy doom metal[220], ze względu na ciężkie, powolne tempo, oraz mroczny i depresyjny przekaz tekstowy. Gazeta Edmonton Journal napisała: „Życie i granie w Seattle z góry może wskazywać na grunge, lecz oni zawsze czerpali inspirację z tradycyjnego heavy metalu”[221]. Jednakże ze względu na swoje pochodzenie (grupa wywodzi się z Seattle), i fakt że część zespołów z tego miasta na początku lat 90. zaczęła zwracać na siebie coraz większą uwagę, grupa bardzo często identyfikowana jest z nurtem grunge[222], który łączy w sobie elementy punk rocka oraz „brudnego” metalowego, połączonego z psychodelicznym klimatem brzmienia[1]. Termin ten jednak nigdy nie był akceptowany przez zespół. Gitarzysta Jerry Cantrell zawsze określał styl prezentowany przez zespół jako heavy metal. W wywiadzie udzielonemu w 1996 roku magazynowi Guitar World stwierdził:

Nie wiem konkretnie jaką mieszankę gramy, ale na pewno jest to metal, blues, rock and roll i może odrobina punku. Nigdy nie odchodzimy od metalowych rzeczy. Ja tego nie chcę[223].

— Jerry Cantrell

Muzyka zespołu cechuje się ciężkim brzmieniem, opartym na mocnych i powolnych partiach gitarowych riffów, oraz rozbudowanej grze sekcji rytmicznej. Serwis muzyczny AllMusic określił zespół mianem „najbardziej metalowej grupy wywodzącej się z Seattle”. Recenzent Stephen Thomas Erlewine opisał brzmienie grupy słowami „heavy metal z początku lat 90., pozostający pod wyraźnym wpływem ciężkich riffów spod znaku Van Halen, połączonych z mroczną odmianą post punku”. Recenzent zaznaczył że zespół wypracował własny, rozpoznawalny styl, charakteryzujący się ponurym, nihilistycznym brzmieniem[1]. W stylu prezentowanym przez zespół, widoczne są wpływy takich zespołów jak AC/DC[224], Black Sabbath[224], Budgie[224], Deep Purple[224], Led Zeppelin[224], Metallica[224], Motörhead[224] oraz The Cult[224].

Ponadto zespół został opisany przez krytyków jako „trudny dla fanów tradycyjnego heavy metalu, jednak mroczne brzmienie połączone z dużą żywiołowością z pod znaku punk, pozwala zaliczyć grupę do pierwszego szeregu zespołów wywodzących się z Seattle, zaliczanych do nurtu grunge”[1]. Krytycy docenili również to, że zespół w sposób bardzo umiejętny potrafi łączyć mocne metalowe utwory, z lekkimi akustycznymi nastrojowymi kompozycjami, jakie znalazły się na dwóch albumach EP (Sap, Jar of Flies). Jeden z krytyków muzycznych, odnosząc się do muzyki tworzonej przez zespół napisał: „Ponury, nihilistyczny, zrównoważony i doszlifowany hard rock połączony z subtelnie teksturowanymi akustycznymi utworami”[1]. Wydany w 1990 roku debiutancki album Facelift, jest utrzymany w stylistyce melodyjnego hard rocka, z widocznymi wpływami heavy metalu i psychodelii. Twórczość zespołu w znacznym stopniu stanowiła odwołanie do dokonań brytyjskich formacji Black Sabbath oraz Led Zeppelin. Styl wokalny Staleya, ze względu na swój mocny, pełen ekspresji oraz mroczny styl, często był porównywany do prowadzenia wokaliz w charakterystyce typowej dla Ozzy’ego Osbourne’a czy Jima Morrisona[4]. Album Alice in Chains z 1995 roku, przez krytyków został opisany jako „połączenie ponurego nihilistycznego dźwięku, opartego na akustycznych teksturach”. Zespół w swoich utworach najczęściej używa niskiego strojenia E - Bemol (Eb), lecz w niektórych kompozycjach stosuje nieco bardziej alternatywne i odwrotne strojenie D („What the Hell Have I”). Ponadto zespół używa w swoich utworach różnych innych rozwiązań takich np. jak nieparzyste metrum („Them Bones” czy „I Can't Remember”)[225]. Styl gry Jerry’ego Cantrella został określony przez recenzenta Stephena Erlewine’a z serwisu AllMusic jako „oparty na mocnych gitarowych riffach i perforowanych teksturach, tworzący wolne rytmy w niższej jakości”[1]. Efekt nastrojonych o pół tonu niżej gitar połączony z wokalem Staleya, daje odrębny styl „szept-krzyk”[30].

Dawniej zespół znany był z odrębnych zharmonizowanych linii wokalnych Staleya oraz Cantrella, które nakładając się na siebie tworzyły podwójny wokal[1]. Recenzentka Alyssa Burrows stwierdziła że charakterystyczny dźwięk pochodził od stylu wokalnego Staleya i jego tekstów, w których poruszał osobiste przeżycia i uzależnienia od narkotyków[226]. W latach 90., teksty pisane przez Staleya często miały charakter dekadencki, melancholijny, przez co były określane mianem „mrocznych”[1], gdyż poruszały takie wątki jak ból[21], depresja[21], osobowość dyssocjalna[58], samobójstwo[21], samotność[21] czy uzależnienie[21][71]. Szczególny nacisk na utwory mówiące o uzależnieniu narkotykowym został ukazany na albumie Dirt z 1992 roku. Znajduje się tam tzw. koncepcyjna część kompozycji opowiadających i ukazujących sposób uzależnienia („Junkhead”, „Dirt”, „God Smack”, „Hate to Feel” oraz „Angry Chair”). Teksty pisane przez Cantrella skupiają się bardziej na osobistych relacjach („Brother”, „Dam That River”, „Down in a Hole”, „Got Me Wrong” czy „Heaven Beside You”).

Wyróżnienia, wpływ na innych muzyków[edytuj | edytuj kod]

Alice in Chains na Download Festival w Anglii, 10 czerwca 2006

Grupa Alice in Chains sprzedała ponad 25 milionów płyt na całym świecie[5][152], z czego 14 w Stanach Zjednoczonych[6]. Zespół w swoim dorobku ma także dwa albumy, które osiągnęły szczyt listy Billboard 200 (Jar of Flies oraz Alice in Chains)[152], oraz dziewięć nominacji do nagrody Grammy[10]. W grudniu 2001 roku zespół został sklasyfikowany na 17. pozycji w zestawieniu Top 100 Heavy Metal Bands przygotowanym przez redakcję Hit Parader[227]. Zespół zajął także 34. pozycję w zestawieniu VH1 100 Greatest Artists of Hard Rock[228]. Grupa została także wymieniona w 15 najważniejszych zespołów opublikowanych przez Hit Parader[229], a były wokalista zespołu Layne Staley zajął 27. pozycję w zestawieniu na najlepszego metalowego wokalistę wszech czasów[230]. Grupa zajęła także 23. pozycję w zestawieniu 100 Greatest Metal Bands przygotowanym przez portal DigitalDreamDoor.com[231]. Drugi album studyjny zespołu Dirt został uznany za 5 najlepszy album dekady w rankingu opublikowanym przez magazyn Close-Up[232]. W roku 2009 grupa zdobyła statuetkę magazynu Kerrang! – Kerrang! Icon Award[233]. W 2010 roku zespół został nagrodzony dwoma statuetkami Revolver Golden Gods Award, między innymi za płytę Black Gives Way to Blue[165]. W tym samym roku album Black Gives Way to Blue został zamieszczony na 2. pozycji w zestawieniu Kerrang!'s Top Twenty Albums of 2010 oraz Metal Hammer’s Top 50 Albums of the Year[163]. W 2011 roku zespół został sklasyfikowany na 65. pozycji zestawienia Fifty Years of Great Music: The Top 100 Artists (100 najlepszych artystów muzycznych ostatnich pięćdziesięciu lat) według strony Just Press Play[234]. W roku 2013 grupa została uhonorowana statuetką Icon Award, podczas gali rozdania Golden Gods Awards[212].

Alice in Chains było wymieniane wśród zespołów mających znaczący wpływ na kształtowanie się muzyki rockowej w latach 90. Wielu wykonawców wskazywało zespół Alice in Chains jako jedno ze źródeł swoich inspiracji. Wśród muzyków, którzy powołują się na wpływ muzyki Alice in Chains na własną twórczość, znaleźli się między innymi: 3 Doors Down[235], Audioslave[236], Black Label Society[237], Breaking Benjamin[238], Bullet for My Valentine[239], Bush[240], Creed[241], Days of the New[242], Deftones[243], Drowning Pool[244], Godsmack[245], Incubus[246], Kill Devil Hill[247], Mudvayne[248], Nickelback[249], Puddle of Mudd[250], Queens of the Stone Age[251], Seether[252], Smile Empty Soul[253], Staind[254], Stone Sour[255], Theory of a Deadman[256], Trapt[257], Velvet Revolver[258].

Wokalista formacji Godsmack Sully Erna, stwierdził ze Layne Staley miał wielki wpływ na jego styl śpiewu[259]. Grupa Staind nagrała cover utworu „Nutshell”, który znalazł się na albumie The Singles: 1996–2006, a także napisała utwór pt. „Layne” poświęcony pamięci Staleya, który znalazł się na albumie 14 Shades of Grey[260]. Grupa Three Days Grace wykonała na żywo utwór „Rooster”, który można znaleźć na albumie DVD Live at The Palace. Zespół Metallica stwierdził, że zawsze chciał pojechać w trasę z Alice in Chains, oraz powołał się na ten zespół, oraz wokalistę Layne’a Staleya, jako jedną z głównych inspiracji do powstania albumu Death Magnetic[261]. Także utwór „Shine” nagrany przez zespół podczas sesji, jest hołdem dla Staleya. Jednak nie znalazł się on na albumie z powodu ograniczeń produkcji[261]. W 2011 roku zespół Metallica wydał album EP Beyond Magnetic, gdzie kompozycje „Just a Bullet Away” oraz „Rebel of Babylon” zostały napisane w hołdzie dla Staleya[262]. Frontman grupy Metallica James Hetfield w jednym z wywiadów przyznał że bardzo ceni sobie twórczość grupy z Seattle: „Oglądanie ich jak grają – po prostu kocham te piosenki. One są niesamowite i powinny być słuchane. Są bardzo unikatowe, wyprzedzały swoje czasy. I wyprzedzały również cały materiał ze sceny Seattle - ich piosenki są bardziej odporne na upływ czasu”[263]. Wokalista i gitarzysta Black Label Society Zakk Wylde w wywiadzie z okazji 20. lecia albumu Dirt stwierdził: „Wszystkie ich płyty są fajne. Są jak Led Zeppelin, bo każdy ich album jest różny”[264]. Robb Flynn z Machine Head w wywiadzie wyznał: „Kocham Alice in Chains człowieku (...) Dirt był cholernie dobry. Pamiętam że mnóstwo czasu tego słuchałem”[264].

Grupa Alice in Chains ma również znaczący wpływ na nowoczesny heavy metal. Utwory z repertuaru grupy są często prezentowane przez innych wykonawców, takich jak Dream Theater[265], Grave[266], Opeth[267], Secrets of the Moon[268] czy Suicide Silence[269]. W udzielonym w 1995 roku wywiadzie dla Guitar International, gitarzysta grupy Pantera Dimebag Darrell wyraził duży podziw dla gry Cantrella[270]. Anders Fridén, wokalista szwedzkiej grupy metalowej In Flames, stwierdził w jednym z wywiadów że Layne Staley wywarł bardzo duży wpływ na jego styl śpiewania na późniejszych albumach grupy[271]. Steve Huey z serwisu AllMusic określił grupę jako „jeden z najlepszych metalowych zespołów lat 90.”[108].

Skład zespołu[edytuj | edytuj kod]

  • Opracowano na podstawie materiału źródłowego[21]:
Obecni członkowie
Byli członkowie
  • Layne Staley (zmarły) – śpiew, okazjonalnie gitara rytmiczna (1987–2002)
  • Mike Starr (zmarły) – gitara basowa, wokal wspierający (1987–1993)


Muzycy koncertowi

Linia czasu[edytuj | edytuj kod]

  • W latach 2002–2005 działalność zespołu była zawieszona

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Dyskografia Alice in Chains.

Albumy studyjne[edytuj | edytuj kod]

Albumy koncertowe[edytuj | edytuj kod]

Kompilacje[edytuj | edytuj kod]

EP[edytuj | edytuj kod]

Ranking sprzedaży[edytuj | edytuj kod]

Listy sprzedaży
Rok Album Miejsce Ranking
1990
Facelift
42[7]
Billboard 200
1992
Dirt
6[7]
Billboard 200
1994
Jar of Flies
1[7]
Billboard 200
1995
Alice in Chains
1[7]
Billboard 200
1996
Unplugged
3[7]
Billboard 200
2009
Black Gives Way to Blue
5[7]
Billboard 200
2013
The Devil Put Dinosaurs Here
2[7]
Billboard 200

Certyfikacje[edytuj | edytuj kod]

Certyfikacje złotych oraz platynowych płyt przyznanych grupie poniżej, zostały opracowane na podstawie danych z Recording Industry Association of America[6]:

Albumy studyjne

EP

  • Sap (1992) – złota płyta (18 stycznia 1994 roku)
  • Jar of Flies (1994) – 2× platyna (19 września 1995 roku)

Albumy koncertowe

  • Live Facelift (1991) – złota płyta (17 października 2001 roku)
  • Unplugged (1996) (Album) – platynowa płyta (23 września 1996 roku)
  • Unplugged (1996) (Video) – złota płyta (12 kwietnia 2001 roku)

Kompilacje

Obecność w kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

Film[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Singles (album).
William DuVall wraz z grupą Alice in Chains na Roskilde Festival w Danii, 2 lipca 2010

Utwory z repertuaru grupy często są wykorzystywane na ścieżkach dźwiękowych do filmów oraz seriali. W roku 1991 zespół nagrał materiał demo na drugi album. Nagrany materiał trafił w ręce reżysera filmu Singles Camerona Crowe, który spośród kilku kompozycji wybrał utwór „Would?” jako promocję swojego filmu[272]. Ponadto zespół gościnnie wystąpił w filmie w roli samych siebie, podczas sceny zabawy w klubie[4]. Prócz utworu „Would?” grupa wykonała jeszcze utwór „It Ain’t Like That”.

Information icon.svg Osobny artykuł: Bohater ostatniej akcji.

W roku 1993 zespół nagrał dwie nowe kompozycje – „What the Hell Have I” oraz „A Little Bitter”, specjalnie na potrzeby ścieżki dźwiękowej do filmu Bohater ostatniej akcji. Obydwa zostały wydane również na singlu, mającym na celu promocję filmu[67].

Information icon.svg Osobny artykuł: Clerks - Sprzedawcy (album).

W roku 1994 zespół wydał na singlu promocyjnym utwór „Got Me Wrong” pochodzący z albumu EP Sap, specjalnie na potrzeby filmu Clerks - Sprzedawcy w reżyserii Kevina Smitha[20]. W roku 1996 utwór „Again” pochodzący z albumu Alice in Chains, znalazł się na ścieżce dźwiękowej do filmu Pokój Marvina w reżyserii Jerry’ego Zaksa[273]. Utwór „Man in the Box” z albumu Facelift został wykorzystany w 2000 roku w filmie Gniew oceanu w reżyserii Wolfganga Petersena[274]. Nagrany przez Chrisa Cornella, Marka Arma oraz zespół Alice in Chains utwór „Right Turn”, został wykorzystany w 2002 roku w filmie Helikopter w ogniu w reżyserii Riddleya Scotta[275]. W piątej części Terminatora został wykorzystany utwór „Rooster”[276]. W 2010 roku kompozycja „Would?” znalazła się na ścieżce dźwiękowej do czwartego sezonu amerykańskiego serialu Californication[277].

Gry komputerowe[edytuj | edytuj kod]

Utwory z repertuaru grupy są również często wykorzystywane na ścieżkach dźwiękowych do gier komputerowych. W roku 1994 kompozycja „Them Bones” pochodząca z albumu Dirt, została wykorzystana w drugiej części gier z serii Doom, Doom II: Hell on Earth[278]. W tym samym roku „Them Bones” został wykorzystany w grze Street Fighter II: The Animated Movie[279]. Ta sama kompozycja została jeszcze użyta w grach ATV Offroad Fury z 2001, Guitar Hero II z roku 2006[280], Guitar Hero: Smash Hits z 2009 roku[281].

Muzyka Alice in Chains jest obecna również w ścieżce dźwiękowej do gry Grand Theft Auto: San Andreas wydanej w 2004 roku – utwór „Them Bones” można usłyszeć w stacji radiowej Radio X[282]. Ta sama kompozycja została użyta w grze komputerowej Madden NFL 10 w roku 2010[283].

Utwór „Would?” został wykorzystany w dwóch częściach gry z serii Burnout, Burnout Dominator z 2007 roku[284] oraz Burnout: Paradise z 2008[285].

Utwory Alice in Chains można zagrać w serii Rock Band. „Would?” został wykorzystany w grze Rock Band Unplugged z 2009 roku[286]. Ponadto utwory zespołu zostały wykorzystane w serii gier Guitar Hero. W roku 2009 kompozycja „No Excuses” znalazła się w grze Guitar Hero: Metallica[287]. W 2010 roku udostępniono do ściągnięcia, jako dodatek do Rock Band i Rock Band 2, zestaw Alice In Chains Pack 01, zawierający utwory „Rooster”, „Would?”, „No Excuses”, „A Looking in View” oraz „Check My Brain”[288]. W roku 2014, utwór „Stone” został wykorzystany w grze Rocksmith 2014[289].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains Biography (ang.). allmusic.com. [dostęp 2010-05-28].
  2. 2,0 2,1 2,2 Alice in Chains Biography (ang.). aliceinchains.com. [dostęp 2011-08-17].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Greg Prato. Grunge is Dead:The Oral History of Seattle Rock Music. ECW Press. Kwiecień 2009.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 4,18 4,19 4,20 4,21 4,22 4,23 4,24 4,25 4,26 4,27 4,28 4,29 4,30 4,31 Alice in Chains. Wkładka z Teraz Rock s.3-11 (6/06). Jordan Babuła
  5. 5,0 5,1 5,2 Alice In Chains //Virgin EMI Records (ang.). virginemirecords.com. [dostęp 2013-01-20].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 RIAA - Gold & Platinium (ang.). riaa.com. [dostęp 2010-05-28].
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 Alice in Chains - Chart History (ang.). billboard.com. [dostęp 2013-01-31].
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 8,19 8,20 8,21 8,22 8,23 Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains - Awards : Allmusic (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-03-14].
  9. 9,0 9,1 Encyclopedia Metallum: Alice in Chains - Jar of Flies (ang.). metal-archives. [dostęp 2011-07-22].
  10. 10,0 10,1 Rock On The Net: Alice In Chains (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2014-14-05].
  11. 11,0 11,1 LAYNE STALEY Officially Declared Dead Following Autopsy - Apr. 20, 2002 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-01-31].
  12. 12,0 12,1 Chris Harris: Remaining Alice in Chains Members Reuniting for Summer Gigs (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-03-06].
  13. 13,0 13,1 13,2 Greg Prato. Grunge is Dead:The Oral History of Seattle Rock Music. s.216. Kwiecień 2009
  14. Brett Buchanan: REMEMBERING LAYNE STALEY: THE HIGH SCHOOL YEARS (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-01-31].
  15. 15,0 15,1 15,2 MC Tom: Lip Lock Rock: The Alice 'N Chainz Story (ang.). lamestainnorthwest.blogspot.com. [dostęp 2011-02-23].
  16. David de Sola: How Alice in Chains Found the Most Memorable Voice in Grunge (ang.). theatlantic.com. [dostęp 2012-07-09].
  17. Greg Prato. Grunge is Dead:The Oral History of Seattle Rock Music. s.214. Kwiecień 2009.
  18. 18,0 18,1 18,2 Jon Wiederhorn: Alice in Chains: To Hell and Back (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2011-07-22].
  19. 19,0 19,1 Setting the Alice in Chains Record Straight (ang.). icepicksandnukes.com. [dostęp 2013-04-09].
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 20,5 20,6 20,7 Poligrafia dołączona do albumu Music Bank; wyd. Columbia, nr kat. 69580.
  21. 21,0 21,1 21,2 21,3 21,4 21,5 21,6 Alice in Chains - Encyclopedia Metallum (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2011-02-23].
  22. 22,0 22,1 22,2 22,3 22,4 John Bacus: Alice in Chains Recording Sessions Chronology (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-25].
  23. Bradley Torreano: My Sister's Machine Biography (ang.). allmusic.com. [dostęp 2014-04-15].
  24. Mistrust - Encyclopedia Metallum (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2011-02-23].
  25. 25,0 25,1 Greg Prato: Second Coming Biography (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-01-22].
  26. Allyson B. Crawford: Bring Back Glam - Diamond Lie to Alice in Chains (ang.). bringbackglam.com. [dostęp 2010-05-28].
  27. Tartarean Desire - Gipsy Rose - Hard Rock band from USA (ang.). tartareandesire.com. [dostęp 2013-01-31].
  28. 28,00 28,01 28,02 28,03 28,04 28,05 28,06 28,07 28,08 28,09 28,10 28,11 28,12 28,13 28,14 28,15 Alice in Chains w pigułce. Metal Hammer s.42-43, (4/5/6/2005)
  29. Encyclopedia Metallum Alice in Chains - Demo #3: Treehouse Demos (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2011-02-23].
  30. 30,00 30,01 30,02 30,03 30,04 30,05 30,06 30,07 30,08 30,09 30,10 30,11 Chris Gill: Alice in Chains Dirt. Guitar World (09/99) (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-02-15].
  31. 31,0 31,1 Alice In Chains - Sweet Alice (CD) at Discogs (ang.). discogs.com. [dostęp 2013-07-18].
  32. Dave Jerden: Credits (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-01-22].
  33. 33,0 33,1 John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1990 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-05].
  34. Layne Staley Unchained (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2013-11-25].
  35. Steve Huey: Facelift - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2010-08-15].
  36. Alice in Chains: Live Facelift (Video 1991) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-08-17].
  37. Alice In Chains Layne Interview Part One (ang.). youtube.com. [dostęp 2011-09-23].
  38. 100 Greatest Guitar Solos by Guitar World (ang.). guitar.about.com. [dostęp 2011-03-16].
  39. 39,0 39,1 39,2 John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1991 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-05].
  40. Slayerized.com Slayer Tour Dates Database 1991 (ang.). slayerized.com. [dostęp 2013-01-31].
  41. Diamond Oz: Sunday Old School: Alice In Chains (ang.). metalunderground.com. [dostęp 2013-05-23].
  42. 42,0 42,1 ALICE IN CHAINS Guitarist Discusses 1990 CLASH OF THE TITANS Tour, Touring With OZZY - Oct. 7, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-08-15].
  43. John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1992 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-05].
  44. Alice in Chains Discography - Sap (ang.). aliceinchains.com. [dostęp 2011-11-07].
  45. Simon Glickman: Alice in Chains Reference (ang.). enotes.com. [dostęp 2013-11-05].
  46. 46,0 46,1 46,2 46,3 Steve Huey: Sap - Alice in Chains : Credits (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-23].
  47. Brett Buchanan: REMEMBERING LAYNE STALEY PART 3: THE SAP SESSIONS (ang.). grungereport.net. [dostęp 2012-12-21].
  48. hook: Singles - Recenzja filmu - Grunge Sound (pol.). grunge-sound.com. [dostęp 2011-02-23].
  49. Steve Huey: Singles [Original Soundtrack] (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-01-31].
  50. Rock On The Net:34th Annual Grammy Awards – 1992 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  51. 51,0 51,1 Rock On The Net:1993 MTV Video Music Awards (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  52. John Bacus: Alice in Chains First & Last Performances (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-11-01].
  53. Katherine Turman: Alice in Chains- Digging Dirt (ang.). users.stargate.net. [dostęp 2011-02-23].
  54. Alice in Chains Discography - Dirt (ang.). aliceinchains.com. [dostęp 2011-11-03].
  55. Vic Garbarini: The Chungemaster of Alice in Chains (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-11-01].
  56. Steve Huey: Dirt - Alice in Chains : Credits (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-11-01].
  57. 57,0 57,1 57,2 John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1992 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-01-23].
  58. 58,0 58,1 58,2 Steve Huey: Dirt - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-23].
  59. RPM 100 Albums”. RPM:56(20). 14 listopada 1992.
  60. Tony Grassi: The Top 10 Guitar Albums of 1992 (ang.). guitarworld.com. [dostęp 2011-11-07].
  61. Mordechai Kleidermacher: Alice in Chains Link With Brutality (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-09-23].
  62. John Bacus: Alice in Chains - 1/22/93 Sao Paulo, Brazil Apoetose Stadium (ang.). bacus.net. [dostęp 2013-01-31].
  63. Irishcharts: searchable database (ang.). irishcharts.ie. [dostęp 2011-02-12].
  64. Alice in Chains Setlist at Later with Jools Holland, London, England (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-23].
  65. 65,0 65,1 65,2 65,3 John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1993 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-01-23].
  66. Dewayne Wright: Alice in Chains Fringe Time (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-09-23].
  67. 67,0 67,1 Last Action Hero – Soundtracks and music scores (ang.). aliceinchains.com. [dostęp 2011-02-12].
  68. Alice In Chains - What The Hell Have I (CD) at Discogs (ang.). discogs.com. [dostęp 2012-11-21].
  69. Lollapalooza JFK Stadium Site, Philadelphia, PA, Gray Areas Magazine (18/07/93) (ang.). grayarea.com. [dostęp 2011-02-23].
  70. Ned Raggett: Down in a Hole - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-01-31].
  71. 71,0 71,1 71,2 Jon Wiederhorn: Remembering Layne Staley: The Other Great Seattle Musician to Die on April 5 (ang.). vh1.com. [dostęp 2013-01-31].
  72. Rock On The Net:35th Annual Grammy Awards – 1993 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  73. 73,0 73,1 73,2 73,3 Steve Huey: Jar of Flies - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-23].
  74. Rob Andrews: Alice in Chains Interview - A Step Beyond Layne’s World (08/94) (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-07-22].
  75. 75,0 75,1 75,2 75,3 75,4 75,5 John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1994 - 1996 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-05].
  76. Joe D’Angelo, Robert Mancini: Layne Staley, Alice in Chains Singer, Dead at 34 (ang.). vh1.com. [dostęp 2011-02-23].
  77. Alice in Chains Statistics: Songs played by year: 1992 (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-17].
  78. Alice in Chains Concert Setlist at Hollywood Palladium, Hollywood (ang.). setlist.fm. [dostęp 2011-09-06].
  79. 79,0 79,1 Discography Alice in Chains (ang.). charts.org.nz. [dostęp 2011-02-23].
  80. Discography Alice in Chains (ang.). australian-charts.com. [dostęp 2011-02-23].
  81. 81,0 81,1 Paul Evans: Jar of Flies by Alice in Chains (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2011-02-23].
  82. Stephen Thomas Erlewine: Clerks - Original Soundtrack (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-01-31].
  83. 83,0 83,1 Jeff Gilbert, Andy Aledort: 1996 Guitar World Interview: Jerry Cantrell of Alice In Chains Discusses Songwriting and Band’s New Self-Titled Album (ang.). guitarworld.com. [dostęp 2012-09-26].
  84. Kiedy James robi sobie jaja z innych (pol.). deathmagnetic.pl. [dostęp 2011-02-23].
  85. Rock On the Net:37th Annual Grammy Awards – 1995 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  86. Mad Season: Live at the Moore (Video 1995) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-08-17].
  87. 87,0 87,1 MELDRUM Working With Producer TOBY WRIGHT - Apr. 24, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-08-15].
  88. Alice in Chains Discography - Alice in Chains (ang.). aliceinchains.com. [dostęp 2011-11-07].
  89. Alice in Chains timeline (ang.). legacyrecordings.com. [dostęp 2010-08-15].
  90. Raul: Jerry Cantrell’s Dog Sunshine Was The 3 Legged Dog On Alice In Chains Album Cover (ang.). feelnumb.com. [dostęp 2013-05-23].
  91. 91,0 91,1 Jon Wiederhorn: Alice in Chains by Alice in Chains (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2011-06-02].
  92. The Nona Tapes (Video 1995) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-08-17].
  93. Rock On The Net:38th Annual Grammy Awards – 1996 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  94. Rock On The Net:39th Annual Grammy Awards – 1997 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  95. 95,0 95,1 95,2 Brett Buchanan: REMEMBERING LAYNE STALEY PART 6: THE FINAL YEARS (ang.). grungereport.net. [dostęp 2012-12-21].
  96. John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology: MTV Unplugged Session (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-23].
  97. 97,0 97,1 Wiesław Weiss: Alice in Chains - Pójść na ryby (pol.). terazrock.pl. [dostęp 2011-02-23].
  98. Discography Alice in Chains (ang.). norwegiancharts.com. [dostęp 2011-02-23].
  99. Discography Alice in Chains (ang.). swedishcharts.com. [dostęp 2011-02-23].
  100. Rock/Alternative - Volume 64, No. 13, 11 Listopada, 1996 (ang.). RPM. [dostęp 2010-07-30].
  101. Alice in Chains Setlist at Saturday Night Special (ang.). setlist.fm. [dostęp 2012-11-21].
  102. Alice in Chains Setlist at Late Show With David Letterman (ang.). setlist.fm. [dostęp 2012-11-21].
  103. Biography - Demri Parrott Tribute (ang.). demriparrott.webs.com. [dostęp 2013-11-05].
  104. Alice in Chains interview - The Needle And The Damage Done History (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-07-22].
  105. 105,0 105,1 105,2 Stephen Thomas Erlewine: Boggy Depot - Jerry Cantrell (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-23].
  106. Stephen Thomas Erlewine: Sonic Brew - Black Label Society (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-25].
  107. 107,0 107,1 Brett Buchanan: NEW PHOTOS OF ALICE IN CHAINS RECORDING “GET BORN AGAIN” & “DIED” IN 1998 (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-02-01].
  108. 108,0 108,1 Steve Huey: Nothing Safe - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-25].
  109. 109,0 109,1 109,2 Stephen Thomas Erlewine: Music Bank - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-25].
  110. 110,0 110,1 The Latest Mad Season News (ang.). croissant.tripod.com. [dostęp 2011-02-23].
  111. Michael Gallucci: The Faculty - Original Soundtrack (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-01-31].
  112. Just Another Bombtrack: Layne Staley, Tom Morello and Stephen Perkins group to cover 'Another Brick in the Wall, Pt. 2' for film soundtrack. Rolling Stone (1999)
  113. 113,0 113,1 113,2 Greg Prato: Live - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-25].
  114. Rock On The Net:42th Annual Grammy Awards – 2000 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  115. Steve Huey: Greatest Hits - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-25].
  116. Clear Channel Bannded Songs (ang.). snopes.com. [dostęp 2013-01-25].
  117. Christa Titus: DeGarmo speaks on Spys4Darwin (ang.). anybodylistening.net. [dostęp 2011-09-23].
  118. Stephen Thomas Erlewine: Degradation Trip - Jerry Cantrell (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-25].
  119. Jon Wiederhorn: Jerry Cantrell Conjures Ghost of Alice in Chains on New LP (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-02-25].
  120. 120,0 120,1 Layne Staley in His Final Interview: Alice in Chains Members are Not My Friends (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  121. LAYNE STALEY's Death Was From Mix Of Heroin And Cocaine - May 7, 2002 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-01-31].
  122. Jon Wiederhorn: Late Alice in Chains Singer Layne Staley’s Last Interview Revealed in New Book (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-02-25].
  123. RIP Layne Staley (ang.). roadrunnerrecords.co.uk. [dostęp 2011-02-25].
  124. 124,0 124,1 124,2 Wywiad z Jerrym Cantrellem. Teraz Rock (09/02)
  125. 125,0 125,1 Jerry Cantrell narzeka na Creed (pol.). interia.pl. [dostęp 2010-08-15].
  126. Jerry Cantrell – IMDb (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-09-23].
  127. Stephen Thomas Erlewine: Metallica Biography (ang.). new.music.yahoo.com. [dostęp 2010-02-03].
  128. Heart: Alive in Seattle (2004) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2010-10-06].
  129. Johnny Loftus: Hangover Music, Vol. VI – Black Label Society (ang.). allmusic.com. [dostęp 2010-10-06].
  130. 130,0 130,1 130,2 130,3 CARDBOARD VAMPYRES: CANTRELL/DUFFY Project Announce More Tour Dates - June 18, 2004 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-01-31].
  131. 131,0 131,1 ALICE IN CHAINS: Photos From Tsunami Benefit Concert Posted Online - Feb. 21, 2005 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-02-26].
  132. Travis Hay: Alice in Chains owns stage in tsunami (ang.). seattlepi.com. [dostęp 2011-02-25].
  133. Alice in Chains Setlist at Premier Nightclub, Seattle, WA, USA (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-02-26].
  134. ALICE IN CHAINS Perform 'Rooster' On 'Decades Rock Live!': Video Available - May 8, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-06-20].
  135. Alice in Chains Statistics, Songs played by tour: Finish What We Started (ang.). setlist.fm. [dostęp 2011-02-25].
  136. Alice in Chains Statistics, Songs played by tour: European 2006 (ang.). setlist.fm. [dostęp 2011-02-25].
  137. John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 2005+ (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-06-20].
  138. Stephen Thomas Erlewine: The Essential – Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-02-25].
  139. Mitchell Peters. Old bands, new singers (2006-09-09). Billboard Magazine, str. 9
  140. Lesław Dutkowski: Lepszy sposób patrzenia na życie - Rozmowa z zespołem Alice In Chains (pol.). onet.pl. [dostęp 2013-01-23].
  141. ALICE IN CHAINS, QUEENS OF THE STONE AGE To Perform 'Tribute' Sets At 'VH1 Rock Honors' - Apr. 17, 2007 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-01-22].
  142. Alice in Chains Statistics: Songs played by tour: Velvet Revolver/Alice in Chains Revolution (ang.). setlist.fm. [dostęp 2011-02-25].
  143. VELVET REVOLVER, ALICE IN CHAINS: North American Tour Dates Released - June 17, 2007 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-06-22].
  144. ALICE IN CHAINS: St. Louis 'Unplugged' Concert Footage Available - Sep. 30, 2007 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-07-27].
  145. ALICE IN CHAINS To Play Four Acoustic Shows - July 24, 2007 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-06-22].
  146. Chris Harris: Remaining Alice in Chains Members Reuniting for Summer Gigs (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-02-25].
  147. ALICE IN CHAINS To Enter Studio In October - Sep. 5, 2008 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-08-15].
  148. NIN, ALICE IN CHAINS, SCARS ON BROADWAY, LAMB OF GOD Confirmed For Australia's SOUNDWAVE - Sep. 23, 2008 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-08-15].
  149. 149,0 149,1 149,2 ALICE IN CHAINS Working With RUSH/FOO FIGHTERS Producer - Oct. 23, 2008 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  150. Alice In Chains Finish Mixing New Album (ang.). ultimate-guitar.com. [dostęp 2011-02-25].
  151. ALICE IN CHAINS Signs With VIRGIN/EMI - Apr. 25, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  152. 152,0 152,1 152,2 ALICE IN CHAINS Interviewed By VOICE OF AMERICA - May 28, 2010 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-05-28].
  153. Alice in Chains: A Looking In View video available (ang.). idiomag.com. [dostęp 2011-02-25].
  154. Songs played by tour: 2009 European Tour (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-07].
  155. ALICE IN CHAINS: New Single, Video On The Way - June 26, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  156. Alice in Chains Scores Elton John For Tribute Track (ang.). billboard.com. [dostęp 2011-07-22].
  157. Songs played by tour: Black Gives Way to Blue North American Tour 2009 (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-05].
  158. Alice in Chains - Black Gives Way to Blue (Virgin/EMI) (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  159. Alice in Chains pode langar nowo CD em 2008 (port.). entermagazine.com.br. [dostęp 2011-02-25].
  160. 160,0 160,1 160,2 160,3 Alice in Chains – Black Gives Way to Blue (ang.). australian-charts.com. [dostęp 2011-02-25].
  161. Alice in Chains – The Official Chart Company (ang.). theofficialcharts.com. [dostęp 2011-02-25].
  162. Alice in Chains Setlist at Later with Jools Holland, London, England (ang.). setlist.fm. [dostęp 2012-11-21].
  163. 163,0 163,1 Metal Hammer - Albums of the Year (ang.). rocklistmusic.co.uk. [dostęp 2011-02-25].
  164. 164,0 164,1 Revolver Golden Gods Awards 2010: The Winners (ang.). metalinjection.net. [dostęp 2011-02-25].
  165. 165,0 165,1 165,2 Chad Browar: 2010 Revolver Golden Gods Award Winners (ang.). heavymetal.about.com. [dostęp 2011-02-25].
  166. Rock On The Net:52nd Annual Grammy Awards - 2010 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2011-08-17].
  167. Songs played by tour: Black Gives Way To Blue European Tour 2009 (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-07].
  168. Songs played by tour: 2010 North American Tour (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-07].
  169. ALICE IN CHAINS Interviewed By VOICE OF AMERICA - May 28, 2010 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-08-15].
  170. Search for setlists:tour:(2010 European Tour) (page 3) (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-07].
  171. Search for setlists:tour:(2010 European Tour) (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-01-07].
  172. 172,0 172,1 ALICE IN CHAINS Guitarist Talks 'BlackDiamondSkye' Tour - Aug. 1, 2010 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2010-08-15].
  173. Koncert Alice in Chains w 3D (pol.). onet.pl. [dostęp 2010-11-02].
  174. Rock On The Net: 53nd Annual Grammy Awards - 2011 (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2011-08-17].
  175. 175,0 175,1 Ben Quinn: Mike Starr, legendary Alice in Chains bass player, found dead (ang.). guardian.co.uk. [dostęp 2011-03-11].
  176. Mike Starr, były basista Alice in Chains nie żyje (pol.). onet.pl. [dostęp 2011-03-09].
  177. Former Alice in Chains Celebrity Rehab star dies in Salt Lake City (ang.). abc4.com. [dostęp 2011-03-09].
  178. ALICE IN CHAINS Is Working On New Music, Says HEART's ANN WILSON - July 20, 2011 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2012-12-05].
  179. Alice in Chains Setlist at Maquinaria Festival Santiago 2011 (ang.). setlist.fm. [dostęp 2012-12-05].
  180. Alice in Chains Setlist at SWU Festival 2011 (ang.). setlist.fm. [dostęp 2012-12-05].
  181. Brett Buchanan: UPDATE ON ALICE IN CHAINS’ NEW ALBUM, PRODUCER CONFIRMED & MORE (ang.). grungereport.net. [dostęp 2012-12-05].
  182. Josh Hart: Jerry Cantrell on New Alice in Chains: "It’s Like Having to Deal with the Sophomore Jinx for the Second Time" (ang.). guitarworld.com. [dostęp 2012-12-05].
  183. ALICE IN CHAINS: New Song 'Hollow' To Make Its Online Debut In Two Weeks - Dec. 6, 2012 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2012-12-14].
  184. Spencer Kaufma: Alice in Chains Unleash New Single ‘Hollow’ (ang.). loudwire.com. [dostęp 2013-01-17].
  185. ALICE IN CHAINS: New Song 'Hollow' Available For Streaming - Dec. 18, 2012 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2012-12-18].
  186. wookubus: Alice In Chains Working On “Hollow” Music Video (ang.). theprp.com. [dostęp 2013-01-13].
  187. Mainstream Rock : Mar 02, 2013 (ang.). billboard.com. [dostęp 2013-04-26].
  188. Canadian Active Rock & Alt Rock Chart Archive: Active Rock - March 26, 2013 (ang.). canadianrockalt.blogspot.ca. [dostęp 2013-03-31].
  189. ALICE IN CHAINS Announces U.S. Tour - Jan. 14, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-01-22].
  190. ALICE IN CHAINS: New Album Title Almost Revealed - Feb. 13, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-02-13].
  191. ALICE IN CHAINS: New Album Title Revealed - Feb. 14, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-02-14].
  192. Steve Baltin: Jerry Cantrell on New Alice in Chains Album: 'There's Some Real Filth in There' (ang.). rollingstone.com. [dostęp 2013-03-05].
  193. ALICE IN CHAINS Guitarist: New Album Is 'Completely Different From Anything We Ever Did' - Mar. 4, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-03-05].
  194. Graham 'Gruhamed' Hartmann: Alice in Chains Release New Single ‘Stone’ (ang.). loudwire.com. [dostęp 2013-03-26].
  195. Brett Buchanan: RELEASE DATE FOR ALICE IN CHAINS’ NEW ALBUM THE DEVIL PUT DINOSAURS HERE & SONG TITLES REVEALED (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-03-15].
  196. Brett Buchanan: ALICE IN CHAINS TO RELEASE NEW SINGLE “STONE” NEXT WEEK (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-03-22].
  197. Alice in Chains w filmie (pol.). topguitar.pl. [dostęp 2013-04-05].
  198. METALLICA, PEARL JAM, Ex-GUNS N' ROSES Members Featured In Spoof ALICE IN CHAINS Documentary - Apr. 3, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-04-05].
  199. Alice in Chains: Nie piszemy singli, nagrywamy album (pol.). topguitar.pl. [dostęp 2013-04-26].
  200. Alice in Chains Setlist at Jimmy Kimmel Live, Los Angeles, CA, USA (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-04-11].
  201. ALICE IN CHAINS: 'Stone' Video Released - Apr. 18, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-04-18].
  202. Magic Mike Mazzarone: PHOTOS OF CHRIS CORNELL, JERRY CANTRELL, DAVE GROHL & MIKE MCCREADY AT ROCK & ROLL HALL OF FAME CEREMONY (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-04-26].
  203. Alice in Chains Setlist at The Fillmore, Miami Beach, FL, USA (ang.). setlist.fm. [dostęp 2013-04-26].
  204. Brett Buchanan: RUMOR: ALICE IN CHAINS TO TOUR WITH BULLET FOR MY VALENTINE AND HALESTORM (ang.). grungereport.net. [dostęp 2013-04-26].
  205. 205,0 205,1 Stephen Thomas Erlewine: The Devil Put Dinosaurs Here - Alice in Chains (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-06-05].
  206. Keith Caulfield: Alice in Chains, John Fogerty and Little Mix all make Top 5 debuts. (ang.). billboard.com. [dostęp 2013-06-06].
  207. ALICE IN CHAINS' 'The Devil Put Dinosaurs Here' Lands At No. 2 On BILLBOARD Chart - June 5, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-06-05].
  208. 208,0 208,1 ROBIN THICKE CONTINUES TO LEAD AT HOT 100 & DIGITAL (ang.). dropboxusercontent.com. [dostęp 2013-06-06].
  209. 209,0 209,1 209,2 209,3 Alice in Chains – The Devil Put Dinosaurs Here (ang.). australian-charts.com. [dostęp 2013-06-05].
  210. Top 100 Albums Chart (ang.). theofficialcharts.com. [dostęp 2013-06-05].
  211. Dave Kerr: Alice in Chains – The Devil Put Dinosaurs Here (ang.). theskinny.co.uk. [dostęp 2013-06-05].
  212. 212,0 212,1 212,2 BLACK SABBATH, MOTÖRHEAD, ALICE IN CHAINS Honored At 'Metal Hammer Golden Gods' - June 17, 2013 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-06-19].
  213. ALICE IN CHAINS, JANE'S ADDICTION Confirmed For ROCKSTAR ENERGY UPROAR FESTIVAL (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-11-04].
  214. ALICE IN CHAINS: Pro-Shot Footage Of Entire ROCK IN RIO Performance (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-11-04].
  215. Mike Mazzarone: Walking Papers To Support Alice In Chains On Upcoming UK Tour (ang.). alternativenation.net. [dostęp 2014-04-15].
  216. ALICE IN CHAINS announce UK tour with GHOST as support (ang.). uberrock.co.uk. [dostęp 2014-04-15].
  217. AVENGED SEVENFOLD, STONE TEMPLE PILOTS, ALICE IN CHAINS Confirmed For SOUNDWAVE FESTIVAL (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2014-04-15].
  218. J.D. Considine: Alice in Chains breaks free of a style (ang.). pqarchiver.com. [dostęp 2012-10-19].
  219. James Conway: How Haven’t You Heard… Alice In Chains – Dirt (ang.). vulturehound.co.uk. [dostęp 2012-12-02].
  220. Press-Telegram (Long Beach, CA): NewsLibrary Search Results (ang.). newsbank.com. [dostęp 2012-10-19].
  221. Tom Murray. Alice in Chains stroll down memory lane for enthusiastic Rexall fans. Edmonton Journal.
  222. Luca Cacciatore: Alice In Chains: grunge è solo una parola (wł.). freequency.it. [dostęp 2013-03-29].
  223. Jeff Gilbert: Go Ask Alice. Guitar World (01/96) (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-07-22].
  224. 224,0 224,1 224,2 224,3 224,4 224,5 224,6 224,7 Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains - Similar Artists, Influenced By, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2012-10-24].
  225. Marc Weingarten: Unchained. Guitar World (6/98) (ang.). adbdesign.com. [dostęp 2011-07-22].
  226. Alyssa Burrows: Alice in Chains singer Layne Staley dies on April 5, 2002 (ang.). historylink.org. [dostęp 2011-02-25].
  227. Top 100 Metal Bands (ang.). fortunecity.com. [dostęp 2011-02-25]. [zarchiwizowane z adresu 2004-06-27].
  228. VH1: 100 Greatest Hard Rock Artists (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2010-08-15].
  229. „Hard Rock’s All-Time Top 100 Live Bands”. Hit Parader. Luty 2008, data dostępu 2010-08-15.
  230. Hit Parader’s Top 100 Metal Vocalists of All Time (ang.). hearya.com. [dostęp 2010-06-16].
  231. 100 Greatest Metal Bands (ang.). digitaldreamdoor.com. [dostęp 2011-12-14].
  232. Metallica, Pantera: Top Albums of Last 17 Years (ang.). ultimate-guitar.com. [dostęp 2011-02-25].
  233. 233,0 233,1 MASTODON, SHINEDOWN, ALICE IN CHAINS Interviewed At KERRANG! AWARDS - Aug. 7, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  234. Fifty Years of Great Music: The Top 100 Artists (#70-61) (ang.). justpressplay.net. [dostęp 2011-03-09].
  235. Stacia Proefrock: 3 Doors Down - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  236. MacKenzie Wilson: Audioslave - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  237. Eduardo Rivadavia: Black Label Society - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  238. Alex Henderson: Breaking Benjamin - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2012-09-24].
  239. Corey Apar: Bullet for My Valentine - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2012-09-24].
  240. Stephen Thomas Erlewine: Bush - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  241. Steve Huey: Creed - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  242. Greg Prato: Days of the New - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  243. Greg Prato: Deftones - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  244. INTERVIEW WITH DROWNING POOL GUITARIST C.J PIERCE (ang.). manchesterrocks.webs.com. [dostęp 2013-05-15].
  245. Jason Ankeny: Godsmack - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  246. Tree Riddle: Incubus Singer Brandon Boyd Talks Influences at Musicians Institute (ang.). loudwire.com. [dostęp 2012-10-19].
  247. VINNY APPICE And REX BROWN Join Forces In KILL DEVIL HILL; First Photo Available - Mar. 4, 2011 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2012-10-19].
  248. RADIO HAS HELPED THE GROUP FIND ITS PLACE IN THE METAL MUSIC GENRE (ang.). pqasb.pqarchiver.com. [dostęp 2013-05-08].
  249. Andrew Leahey: Nickelback - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  250. Greg Prato: Puddle of Mudd - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  251. Jason Ankeny: Queens of the Stone Age - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-05-08].
  252. Bradley Torreano: Seether - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  253. Johnny Loftus: Smile Empty Soul - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  254. Chris True: Staind - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  255. Bradley Torreano: Stone Sour - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  256. Eduardo Rivadavia: Theory of a Deadman - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  257. MacKenzie Wilson: Trapt - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  258. Johnny Loftus: Velvet Revolver - Similar Artists, Influenced by, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-30].
  259. Joe D’Angelo, Jennifer Vineyard, Jon Wiederhorn: MTV.com – He Got Me to Start Singing': Artists Remember Layne Staley (ang.). MTV. [dostęp 2011-02-25].
  260. Stephen Thomas Erlewine: 14 Shades of Grey - Staind (ang.). allmusic.com. [dostęp 2013-01-31].
  261. 261,0 261,1 Metallica nie umieściła swego hołdu dla Layne’a Staleya na Death Magnetic (pol.). deathmagnetic.pl. [dostęp 2010-09-26].
  262. ToMek: James o poświęceniu utworów Layne Staley’owi (pol.). overkill.pl. [dostęp 2013-01-31].
  263. Metallica i Alice in Chains (pol.). deathmagnetic.pl. [dostęp 2014-04-15].
  264. 264,0 264,1 Alice In Chains Stories from Korn, Slipknot, Zakk Wylde, Device, Five Finger Death Punch, Mad Season, and More (ang.). artistdirect.com. [dostęp 2014-04-15].
  265. Dream Theater – Would? Alice in Chains cover (ang.). youtube.com. [dostęp 2011-02-25].
  266. GRAVE Cover ALICE IN CHAINS' 'Them Bones' - May 2, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  267. OPETH Covers ALICE IN CHAINS, ROBIN TROWER During New Album Sessions - Feb. 5, 2008 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  268. SECRETS OF THE MOON Post Cover Of ALICE IN CHAINS’ “Them Bones” (ang.). thenewreview.net. [dostęp 2012-10-19].
  269. SUICIDE SILENCE GONNA END UP A BIG OLE PILE OF “THEM BONES” (ang.). metalsucks.net. [dostęp 2014-04-15].
  270. Dimebag Darell Interview: A Cowboy from Hell (ang.). guitarinternational.com. [dostęp 2011-02-25].
  271. IN FLAMES Frontman: When I Was A Teenage Headbanger... - July 12, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2011-02-25].
  272. Alice in Chains – Musique Plus French Canadian TV11.92. YouTube (04/08/07).
  273. Soundtracks for Marvin’s Room (1996) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-06-02].
  274. The Perfect Storm: Soundtracks (2000) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-06-02].
  275. Soundtracks for Black Hawk Down (2001) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-06-02].
  276. Terminator: Ocalenie - muzyka z filmu, soundtrack (pol.). kinomaniak.pl. [dostęp 2011-06-02].
  277. Californication Soundtrack - Sezon IV (pol.). californication.info.pl. [dostęp 2011-06-02].
  278. Songs from Doom and Doom II (ang.). doomworld.com. [dostęp 2011-06-02].
  279. Soundtracks for Street Fighter II: The Animated Movie (1994) (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2011-06-02].
  280. Brendan Sinclair: Final Guitar Hero II tracklist confirmed (ang.). gamespot.com. [dostęp 2011-06-02].
  281. Guitar Hero Smash Hits divulga lista das músicas (port.). terra.com.br. [dostęp 2011-06-02].
  282. GTA San Andreas: Soundtrack (ang.). gtasanandreas.net. [dostęp 2011-06-02].
  283. Madden NFL 10: Sabbath, Maiden, Judas e Alice in Chains (port.). whiplash.net. [dostęp 2011-06-02].
  284. Burnout Dominator Soundtrack Explodes (ang.). music.ign.com. [dostęp 2011-06-02].
  285. Ujawniono soundtrack Burnout Paradise (pol.). gry.onet.pl. [dostęp 2011-06-02].
  286. Rock Band Unplugged: Judas, Motorhead e Alice in Chains (port.). whiplash.net. [dostęp 2011-06-02].
  287. Metallica Guitar Hero Details Revealed (ang.). mtv.com. [dostęp 2011-06-02].
  288. Dustin Quillen: Alice in Chains Returns with Rock Band DLC (ang.). 1up.com. [dostęp 2011-06-02].
  289. ROCKSMITH 2014 EDITION (ang.). rocksmith.ubi.com. [dostęp 2014-04-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adrianna Rubio: Layne Staley:Get Born Again. ARTS Publications, 2006, s. 156. ISBN 978-0976659013.
  • Greg Prato: Grunge Is Dead: The Oral History of Seattle Rock Music. ECW Press, 2009, s. 478. ISBN 978-1550228779.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons