Sputnik
Sputnik (ros. Спутник - "towarzysz podróży") – rosyjskie słowo, które stało się synonimem sztucznego satelity Ziemi.
Pierwszym sztucznym satelitą Ziemi był Sputnik 1 wystrzelony na orbitę 4 października 1957 roku o godzinie 19:28 GMT. Jego start odbył się z należącego wówczas do ZSRR kosmodromu Bajkonur, rakietą nośną była zaprojektowana przez Siergieja Korolowa do przenoszenia głowic atomowych rakieta R-7. Masa Sputnika 1 wynosiła 83,46 kg, średnica 58 cm a jego wyposażenie stanowiły dwa nadajniki radiowe. Początkowo obiegał on Ziemię 15 razy na dobę, poruszając się średnio 587 km nad ziemią z prędkością 7,57 km/s. Apogeum czyli najwyższym punktem jego orbity była niebagatelna wysokość 962 km, zaś perigeum czyli najbliższą odległością na jaką zbliżał się do Ziemi w swym wirowym locie było 212 km. Sputnik posiadał dwie pary anten o długości 2,4 m i 2,9 m i stacje radiowe o mocy 1 wata działające naprzemiennie na fali 7,5 m i 15 m. Nadawany przez niego sygnał mogli odbierać radioamatorzy na całej planecie. Ponadto Sputnik wyposażony był w czujnik temperatury gdyż wszystkie urządzenia elektryczne tamtych czasów mogły pracować jedynie w przedziale -30 °C do +90 °C. Zasilanie (baterie kwasowe) satelity wystarczyło zaledwie na 21 dni pracy, pozwoliło to na przekazanie około 60 000 pomiarów telemetrycznych - informacja podana przez L.I. Siedowa na Kongresie Międzynarodowej Federacji Astronautycznej w Amsterdamie. Obserwacji optycznej obiegu satelity na tle gwiazd dokonano blisko 400 razy. Jego start rozpoczął wyścig kosmiczny pomiędzy ZSRR i USA, który zaowocował lądowaniem człowieka na Księżycu w 1969 roku. Jego misja zakończyła się 4 stycznia 1958 roku po dokonaniu 1367 obiegów wokół Ziemi.
Po Sputniku 1 wystrzelona była seria dalszych satelitów o tej nazwie:
- Sputnik 2, 3 listopada 1957, wyniósł na orbitę pierwszą istotę żywą - psa Łajkę
- Sputnik 3, wystrzelony 15 maja 1958, po pierwszej nieudanej próbie, wyniósł przyrządy do pomiarów geofizycznych, z których część zawiodła, uniemożliwiając zbadanie pasów Van Allena.
Prasa zachodnia czasów zimnej wojny nadała jeszcze nazwę Sputnik 4 i Sputnik 5 dwóm statkom, które w istocie były prototypami załogowego statku Wostok, oznaczonymi prawidłowo jako Korabl-Sputnik 1 i Korabl-Sputnik 2.
