Czas uniwersalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przebieg stref czasowych w obszarze Europy. W zaznaczonym na ciemnoniebiesko regionie czasu uniwersalnego używa się w zimie, w zaznaczonym na jasnoniebiesko, przez cały rok.

Czas uniwersalny (ang. universal time, UT; Greenwich Mean Time, GMT) – astronomiczny czas słoneczny średni na południku zerowym, za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich, (obecnie jest to dzielnica Londynu w Wielkiej Brytanii). Jest czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref.

Czas uniwersalny został zaproponowany przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleminga. W 1878 spóźnił się na pociąg i wtedy przyszedł mu do głowy pomysł czasu uniwersalnego i stref czasowych. Zreferował go na konferencji Kanadyjskiego Królewskiego Instytutu. Pomysł przyjęto z zainteresowaniem. Od tego czasu Flemming z wielką energią zabrał się do wprowadzenia idei w życie. W 1884 system ten został zaakceptowany na całym świecie.

Oficjalnie czas GMT został wycofany z użycia jeszcze w latach 70. Obecnie stosuje się czas UTC ze stosowną korektą dla obserwowanych zmian w ruchu kuli ziemskiej. Nazwa GMT jest jednak w dalszym ciągu błędnie przytaczana, dlatego w niektórych krajach takich jak np. Francja zakazano prawnie posługiwania się nazwą GMT dla czasu uniwersalnego[potrzebne źródło].

W strefie czasu uniwersalnego znajdują się: Irlandia, Wielka Brytania, Portugalia, Wyspy Kanaryjskie (Hiszpania), Maroko, Sahara Zachodnia, Mauretania, Mali, Senegal, Gambia, Gwinea Bissau, Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghana, Togo oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.

Europejskie kraje próbowały przejść do czasu środkowoeuropejskiego: Wielka Brytania i Irlandia (w czasie II wojny światowej i w latach 1968-71) oraz Portugalia (w latach 1966-76 i 1992-96), ale wróciły do czasu uniwersalnego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]