Stamppot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stamppot z jarmużem i kiełbasą rookworst
Struktura stamppotu z endywią i skwarkami z boczku
Tłuczek używany do robienia stamppotu
Wikimedia Commons

Stamppot (nid. stampen – tłuc, ubijać i pot – garnek) – ziemniaki utłuczone razem z warzywami[1].

Prosta i pożywna potrawa charakterystyczna dla tradycyjnej kuchni holenderskiej, łatwa do przygotowania w dużej ilości[2]. Podstawowym składnikiem są ugotowane i utłuczone ziemniaki. Do jej przygotowania nadają się ziemniaki, które rozpadają się podczas gotowania, tzw. kruimig[3]. Tym niemniej stamppot nie jest odpowiednikiem ziemniaczanego purée – ugotowane ziemniaki i warzywa rozgniata się za pomocą metalowego tłuczka na niejednorodną masę[4].

Pochodzenie potrawy sięga czasów, gdy Holendrzy gotowali posiłki w jednym garnku. Jest spożywana na gorąco. Do potrawy serwuje się wędzoną kiełbasę rookworst, mocno usmażony boczek pokrojony w kostkę[5] lub holenderski kotlet mielony gehaktbal. Potrawa od wieków cieszy się niesłabnącą popularnością i jest typowym daniem na zimowe wieczory[6]. W potocznym języku polskim nazywana jest „tłuczonym garnkiem”[5].

Współcześnie składniki potrawy (ziemniaki i warzywa) gotuje się w jednym garnku lub w osobnych garnkach, po czym tłucze za pomocą tłuczka, od czasu do czasu mieszając[7]. Niektórzy wyciskają na środku talerza z potrawą zagłębienie, do którego nalewany jest sos jus.

Przykładami najbardziej znanych stamppotów[7]:

  • boerenkoolstamppot – ziemniaki z jarmużem i kiełbasą rookworst,
  • zuurkoolstamppot – ziemniaki z kiszoną kapustą i kiełbasą rookworst,
  • hutspot – ziemniaki z pokrojoną cebulą i marchwią, serwowane z ugotowanym mięsem wołowym od żeberek,
  • Hete Bliksem – ziemniaki i jabłka, serwowane z boczkiem lub holenderską wersją kaszanki.

Inne kombinacje[8]:

  • andijviestamppot – ziemniaki i surowa lub ugotowana pokrojona na paseczki endywia, wymieszane z kawałkami mocno usmażonego boczku i słoniny,
  • stamppot prei – ziemniaki i pory z pokrojonym w kostkę żółtym, dojrzałym serem, serwowany do holenderskiej wersji kotleta mielonego gehaktbal,
  • stamppot spitskool – ziemniaki i poszatkowana biała kapusta, podawany z kiełbasą rookworst.

Przypisy

  1. Woordenboek Van Dale – stamppot (niderl.). vandale.nl. [dostęp 22-10-2012].
  2. Stamppot – traditional Dutch winter fare (ang.). www.coquinaria.nl. [dostęp 22-10-2012].
  3. Aardappelinformatie (niderl.). Lindenhoff BV. [dostęp 22-10-2012].
  4. Stamppot boerenkool (niderl.). www.coquinaria.nl. [dostęp 23-10-2012].
  5. 5,0 5,1 Kuchnia holenderska (pol.). lovetotravel.pl. [dostęp 22-10-2012].
  6. Rixt Blijkers, Anita Kastelijn, Alies Y. Zijlstra: The Dutch cuisine:Dutch? (ang.). RUG Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen. [dostęp 22-10-2012].
  7. 7,0 7,1 Nederlandse keuken en eetgewoonten (niderl.). www.holland.com. [dostęp 22-10-2012].
  8. Stamppot recepten (niderl.). www.smulweb.nl. [dostęp 22-10-2012].