Stanisław Nicieja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Nicieja
Data i miejsce urodzenia 4 października 1948
Strzegom
Senator V kadencji
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Okres urzędowania od 19 października 2001
do 18 października 2005
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"

Stanisław Sławomir Nicieja (ur. 4 października 1948 w Strzegomiu) – polski historyk i historyk sztuki XIX i XX wieku, profesor nauk humanistycznych, rektor Uniwersytetu Opolskiego, senator V kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył studia na Wydziale Filologiczno-Historycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, uzyskując tytuł zawodowy magistra historii. W 1977 obronił doktorat w zakresie nauk humanistycznych (na podstawie pracy poświęconej Julianowi Leszczyńskiemu, polskiemu komuniście i sowieckiemu agentowi[1]), w 1982 uzyskał stopień doktora habilitowanego. W 1989 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.

W okresie PRL był działaczem PZPR (od czasu studiów) i Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Przewodniczył uczelnianej organizacji Socjalistycznego Związku Studentów Polskich, odbył roczną aspiranturę w jednym z instytutów Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR. W 1988 otrzymał specjalną nagrodę za działania w radzie wojewódzkiej PRON. Publikował w partyjnych periodykach artykuły poświęcone działaczom komunistycznym, m.in. o Feliksie Dzierżyńskim[1]. Był także członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika KC PZPRZ Pola Walki”, w którym publikowano artykuły na temat historii polskiego i międzynarodowego ruchu robotniczego i komunistycznego.

Odbył staże na Uniwersytecie im. Iwana Franki we Lwowie (1978–1979), w Instytucie Historii PAN (1981–1982), uzyskał stypendium Bolesława Krokowskiego w Nancy i Paryżu (1986), stypendium Fundacji Lanckorońskich w Londynie (1990–1991), stypendium Fundacji Tadeusza Zabłockiego w Londynie (1992), stypendium Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie (1993).

Po przekształceniu WSP w Uniwersytet Opolski (w 1994) pełnił funkcję rektora tej uczelni w latach 1996–2002. Ponownie został wybrany na trzyletnią kadencję w 2005. W 2008 nie ubiegał się o reelekcję. 16 marca 2012 został ponownie wybrany na to stanowisko, wygrywając z dotychczasową rektor uniwersytetu Krystyną Czaja stosunkiem głosów 57:42[2].

W latach 2001–2005 z rekomendacji Sojuszu Lewicy Demokratycznej sprawował mandat senatora z okręgu opolskiego[3]. W 2005 nie kandydował, w 2007[4] i w 2011[5] bez powodzenia startował do Senatu (odpowiednio z ramienia LiD oraz SLD).

Zasiadał m.in. w Polsko-Ukraińskiej Komisji do spraw Renowacji Cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie (1989–1993), zespole Odbudowy Cmentarza Orląt we Lwowie (od 1993), Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (od 1994), komitecie redakcyjnym Słownika Biograficznego Polonii Świata w Paryżu (od 1992), redakcji miesięcznika „Semper Fidelis” (1989–1993), radzie programowej Polskiego Radia Opole (1993–1999). Opublikował 14 książek (w tym monografii o Cmentarzu Łyczakowskim), około 400 artykułów naukowych, publicystycznych i popularyzujących historię oraz kilkadziesiąt biogramów i artykułów biograficznych (m.in. Edwarda Raczyńskiego, Karola Zbyszewskiego, Marii Danilewicz-Zielińskiej). Był promotorem ośmiu doktoratów.

Publikował m.in. w „Zeszytach Historycznych” w Paryżu, „Dziejach Najnowszych”, „Odrze”, „Kresach Literackich”, „Przeglądzie Wschodnim”, „Życiu Literackim”, „Pulsie” w Londynie, „Orle Białym” w Londynie, „Tygodniu Polskim” w Londynie, „Kwartalniku Historycznym”, „Mówią Wieki”.

Laureat nagród: im. Ludwika Waryńskiego (1987), im Juliusza Ligonia (1989), „Życia Literackiego” (1989), „Przeglądu Technicznego” (1989), Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie im. Edwarda Raczyńskiego (1991), „Przeglądów Wschodniego” (1993), nagrody „Polityki” (1999), Nagrody Literackiej Wojewody Opolskiego (1990), nagrody I stopnia Ministra Edukacji Narodowej za osiągnięcia naukowe (1986, 1991, 1999), tytułu Zasłużony Obywatel Miasta Opola. W 2005 odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[6]. W 1993 otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[7].

Współautor sześciu filmów dokumentalnych o Lwowie, tj. m.in. Orlęta Lwowskie (1990), Snem wiecznym we Lwowie (1992), Zadwórze – polskie Termopile (1993). Należy do twórców Towarzystwa Historyczno-Literackiego im. Karola Szajnochy w Opolu, w jego ramach od 1989 organizuje wieczory autorskie i promocje książek w Klubie Akademickim Uniwersytetu Opolskiego. Był pomysłodawcą i realizatorem „Złotej Serii Otwartych Wykładów Uniwersyteckich”.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Julian Leszczyński-Leński, Książka i Wiedza, Warszawa 1979.
  • Adam Próchnik – historyk, polityk, publicysta, PWN, Warszawa 1986.
  • Cmentarz Łyczakowski we Lwowie 1786-1986, Ossolineum, Wrocław 1988.
  • Cmentarz Obrońców Lwowa, Ossolineum, Wrocław 1990.
  • Z Kijowa na Piccadilly. Wokół biografii Tadeusza Zabłockiego – Gwasza, Opole 1994.
  • Jałta z perspektywy półwiecza, Opole 1995.
  • Łyczaków – dzielnica za Styksem, Ossolineum, Wrocław 1998.
  • Tam gdzie lwowskie śpią Orlęta, Warszawa 2002 (album).
  • Cmentarz Łyczakowski w fotografii, Warszawa 2002 (album).
  • Twierdze kresowe Rzeczypospolitej. Historia, legendy, biografie, Warszawa 2006.
  • Kresowe Trójmiasto. Truskawiec-Drohobycz-Borysław, Opole 2009.
  • Lwowskie Orlęta. Czyn i legenda, Warszawa 2009.
  • Kresowa Atlantyda. Historia i mitologia miast kresowych, tom 1-3 Opole 2012-2013

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Towarzysz rektor?. gazeta.pl, 7 marca 2005. [dostęp 2013-02-15].
  2. Prof. dr hab. Stanisław S. Nicieja nowym rektorem Uniwersytetu Opolskiego. uni.opole.pl, 16 marca 2012. [dostęp 2013-02-15].
  3. Informacje na stronie Senatu. [dostęp 2013-02-15].
  4. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2013-02-15].
  5. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2013-02-15].
  6. Odznaczenia za zasługi dla kultury. gazeta.pl, 13 września 2005. [dostęp 2013-02-15].
  7. M.P. z 1993 r. Nr 66, poz. 585

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Franciszek Marek
Rektor UO
1996–2002
Następca
Józef Musielok
Poprzednik
Józef Musielok
Rektor UO
2005–2008
Następca
Krystyna Czaja
Poprzednik
Krystyna Czaja
Rektor UO
od 2012
Następca