Stary Korczyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stary Korczyn
Kościół pw. św. Mikołaja
Kościół pw. św. Mikołaja
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat buski
Gmina Nowy Korczyn
Liczba ludności (2003) 304
Strefa numeracyjna (+48) 41
Tablice rejestracyjne TBU
SIMC 0256308
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Stary Korczyn
Stary Korczyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary Korczyn
Stary Korczyn
Ziemia 50°17′37,88″N 20°45′28,74″E/50,293856 20,757983
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kapliczka z 1666 r.

Stary Korczynwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Nowy Korczyn.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość położona jest na Ponidziu, w Nadnidziańskim Parku Krajobrazowym, na prawym brzegu rzeki Nidy, ok. 3 km na zachód od Nowego Korczyna.

Na nadnidziańskich łąkach w okolicach Starego Korczyna występuje zimowit jesienny, rzadka roślina chroniona, która kwitnie późną jesienią.

Przez wieś przechodzi szlak turystyczny zielony zielony szlak turystyczny z Wiślicy do Grochowisk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Korczynie pochodzą z XII wieku. W 1145 r. komes Wszebor nadał wieś klasztorowi w Trzemesznie. Jednak miejscowa parafia jest starsza i prawdopodobnie istniała już w drugiej połowie XI wieku. W XIII wieku na terenie osady znajdował się dwór książęcy. Korczyn miał charakter osady miejskiej o czym świadczy rzadko spotykany i zachowany do dzisiaj wrzecionowaty układ ulic[1]. W 1226 r. urodził się tu książę Bolesław Wstydliwy[1], założyciel sąsiedniego Nowego Miasta Korczyna. Po lokacji w 1258 r. Nowego Miasta, Stary Korczyn stracił swoje znaczenie.

W XIV wieku pozostawał jeszcze siedzibą dekanatu. Prestiż parafii spowodował, że Kazimierz Wielki ufundował tu nowy, murowany kościół, którego budowę ukończono w XV wieku. Jan Długosz wspomina o Starym Korczynie jako wsi królewskiej.

Według spisu z 1827 r. było tu 47 domów i 231 mieszkańców. Znajdowała się tu szkoła gminna oraz przytułek dla starców.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół pw. św. Mikołaja z połowy XIV w., przebudowany w XIX wieku. Uszkodzony w czasie I wojny światowej, a następnie odrestaurowany (powstało m.in. nowe sklepienie kościoła). Świątynia składa się z dwóch części: starszej, gotyckiej w skład której wchodzi prezbiterium z XIV w., nawa i zakrystia z XV w. oraz z części neogotyckiej z drugiej połowy XIX w. Na południowej ścianie kościoła, pomiędzy nawą a prezbiterium znajduje się wieżyczka z XIV w., z otworami strzelniczymi i śladami po dawnym zegarze słonecznym. Jednym z elementów wyposażenia kościoła jest późnogotycki krucyfiks z ok. 1500 r. Na zewnętrznej ścianie zakrystii wmurowana jest płyta z nazwiskiem Jakuba z Ujścia, kanonika krakowskiego i profesora Akademii Krakowskiej. Wewnątrz kościoła znajduje się marmurowe epitafium innego profesora Akademii, Jana Józefa Rygalskiego. Ich obecność wiąże się z przysługującym senatowi Akademii przez dwa wieki, nadanym przez króla Zygmunta Augusta, prawem obsady tutejszego probostwa[1]. W kruchcie za zakrystią kościoła znajduje się także renesansowe epitafium Antoniego Skorczyckiego, z popiersiem zmarłego. W dolną część ołtarza wmurowana jest płyta nagrobna Elżbiety ze Zborowskich Dudyczowej. Obok świątyni usytuowana jest ceglana dzwonnica
  • Kapliczka z 1666 r.
  • Figura przydrożna z 1873 r.
  • Cmentarz parafialny z połowy XIX w.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Janusz Kędracki: Odkrywamy Świętokrzyskie - Stary Korczyn. Gazeta.pl. [dostęp 8 marca 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]