Talk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy minerału. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Talk
Talc block.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny hydroksykrzemian magnezu
Mg3(OH)2Si4O10
Twardość w skali Mohsa 1
Przełam blaszkowy, łuskowy
Łupliwość doskonała
Układ krystalograficzny jednoskośny
Gęstość minerału 2,58 do 2,83 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa zazwyczaj biały, czasem bezbarwny, zielonkawy lub szary
Rysa biała
Połysk tłusty, perłowy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kryształy talku.

Talk – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od arabskiego słowa talq oznaczającego mikę i nawiązuje do podobieństwa tych minerałów. Z kolei po łacinie talcus to tłuszcz, stąd w dawnej polszczyźnie czasem używano nazwy łojek.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

To najbardziej miękki z minerałów. Można go z łatwością zarysować paznokciem, a nawet skruszyć lub kroić nożem, rozpoczyna on skalę twardości Mohsa. Jego blaszki są dość giętkie. W dotyku jest tłusty, mydlany.

Nie występuje zazwyczaj w postaci wykształconych kryształów lecz w postaci skupień łuseczkowatych, blaszkowatych lub upakowanych. Kryształy spotykane są niezmiernie rzadko. Talk zbity o zielonoszarej barwie nazywany jest steatytem. Talk przypomina wyglądem pokrewny minerał, pirofyllit.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Talk jest pochodzenia metamorficznego, występuje głównie w skałach powstałych w średnio wysokich temperaturach (300-400 stopni Celsjusza). Powstaje także z hydrotermalnego przeobrażenia skał ultrazasadowych (oliwiny i pirokseny) oraz w wyniku metamorfozy marmurów dolomitowych.

Miejsca występowania to głównie: Austria (Rabenwald w Styrii, Zillertal w Tyrolu, Karyntia), Szwajcaria (St.Gothard - w Hospental znaleziono kryształy), Niemcy (Gopfersgrun w Smreczanach), Indie (Madras) i RPA.

W Polsce występuje w Górach Sowich (w serpentynitach) i Wieściszowicach (w łupkach talkowych).

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • jako środek osuszający,
  • w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym do wytwarzania pudru, maści, jako dodatek do mydeł,
  • w przemyśle gumowym i papierniczym jako masy wypełniające,
  • jest nośnikiem magnezu i używany jest jako spoiwo w produkcji ceramiki kordierytowej,
  • do produkcji materiałów ognioodpornych,
  • jako wypełniacz oraz środek zmniejszający palność tworzyw sztucznych; jego obecność jest oznaczana w symbolu produktu, np. „ABS-TD10” (10% talku w tworzywie ABS) lub „PP+40%TALC” (40% talku w polipropylenie), dodawana jest też sama litera T z wartością liczbową lub bez[potrzebne źródło],
  • do wyrobu rzeźb i galanterii ozdobnej (szczególnie w postaci tzw. kamienia mydlanego, czyli zbitego, masywnego nagromadzenia steatytu, przeważnie o zielonkawej barwie).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło talk w Wikisłowniku
  • "Leksykon Przyrodniczy Minerały i kamienie szlachetne", Horyzont, 2002 r.
  • G.G. Gormaz, J.J. Casanovas, "Atlas mineralogii", Wiedza i życie, 1992 r.
  • O. Medenbach, C. Sussieck–Fornefeld, "Minerały", Świat Książki, 1996 r.
  • R. Hochleitner, "Minerały i kryształy", Muza SA, 1994 r.
  • W. Heflik, L. Natkaniec–Nowak, "Minerały Polski", Wydawnictwo Antykwa, 1998 r.