Talk

Talk
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	hydroksykrzemian magnezu Mg3(OH)2Si4O10
Twardość w skali Mohsa	1
Przełam	blaszkowy, łuskowy
Łupliwość	doskonała
Układ krystalograficzny	jednoskośny
Gęstość minerału	2,58 do 2,83 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	zazwyczaj biały, czasem bezbarwny, zielonkawy lub szary
Rysa	biała
Połysk	tłusty, perłowy
Multimedia w Wikimedia Commons

Kryształy talku.

Talk – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od arabskiego słowa talq oznaczającego mikę i nawiązuje do podobieństwa tych minerałów. Z kolei po łacinie talcus to tłuszcz, stąd w dawnej polszczyźnie czasem używano nazwy łojek.

Właściwości

To najbardziej miękki z minerałów. Można go z łatwością zarysować paznokciem, a nawet skruszyć lub kroić nożem, rozpoczyna on skalę twardości Mohsa. Jego blaszki są dość giętkie. W dotyku jest tłusty, mydlany.

Nie występuje zazwyczaj w postaci wykształconych kryształów lecz w postaci skupień łuseczkowatych, blaszkowatych lub upakowanych. Kryształy spotykane są niezmiernie rzadko. Talk zbity o zielonoszarej barwie nazywany jest steatytem. Talk bardzo przypomina wyglądem pokrewny minerał, pirofyllit.

Występowanie

Talk jest pochodzenia metamorficznego, występuje głównie w skałach powstałych w średnio wysokich temperaturach (300-400 stopni Celsjusza). Powstaje także z hydrotermalnego przeobrażenia skał ultrazasadowych (oliwiny i pirokseny) oraz w wyniku metamorfozy marmurów dolomitowych.

Miejsca występowania to głównie: Austria (Rabenwald w Styrii, Zillertal w Tyrolu, Karyntia), Szwajcaria (St.Gothard - w Hospental znaleziono kryształy), Niemcy (Gopfersgrun w Smreczanach), Indie (Madras) i RPA.

W Polsce występuje w Górach Sowich (w serpentynitach) i Wieściszowicach (w łupkach talkowych).

Zastosowanie

• jako środek osuszający (np. w sporcie, w podnoszeniu ciężarów lub skoku o tyczce),
• w przemyśle kosmetycznym (do wytwarzania pudru, dodatek do mydeł),
• w przemyśle farmaceutycznym (maści, puder),
• w przemyśle gumowym i papierniczym (jako masy wypełniające),
• jest ważnym nośnikiem magnezu i używany jest jako spoiwo w produkcji ceramiki kordierytowej,
• do produkcji materiałów ognioodpornych,
• do wyrobu rzeźb i galanterii ozdobnej (szczególnie w postaci tzw. kamienia mydlanego, czyli zbitego, masywnego nagromadzenia steatytu, przeważnie o zielonkawej barwie).

Bibliografia

• "Leksykon Przyrodniczy Minerały i kamienie szlachetne", Horyzont, 2002 r.
• G.G. Gormaz, J.J. Casanovas, "Atlas mineralogii", Wiedza i życie, 1992 r.
• O. Medenbach, C. Sussieck–Fornefeld, "Minerały", Świat Książki, 1996 r.
• R. Hochleitner, "Minerały i kryształy", Muza SA, 1994 r.
• W. Heflik, L. Natkaniec–Nowak, "Minerały Polski", Wydawnictwo Antykwa, 1998 r.