Tori Amos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tori Amos
Tori-amos-amsterdam-0c.jpg
Tori Amos w 2010 roku
Imię i nazwisko Myra Ellen Amos
Data i miejsce urodzenia 22 sierpnia 1963
Newton, Karolina Północna
Pochodzenie Stany Zjednoczone
Instrument fortepian
Typ głosu mezzosopran[1]
Gatunek rock alternatywny[2], pop alternatywny[2], indie rock[2]
Zawód piosenkarka
Aktywność od 1986
Wytwórnia płytowa Atlantic, Epic, Rhino, Universal Republic, Deutsche Grammophon, Mercury Classics
Powiązania Y Kant Tori Read
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa

Myra Ellen Amos[2] znana jako Tori Amos (ur. 22 sierpnia 1963 w Newton, Karolina Północna[2]) – amerykańska piosenkarka, autorka tekstów i piosenek, pianistka.

Tori Amos śpiewa, grając jednocześnie na fortepianie przy łagodnym akompaniamencie sekcji rytmicznej, elektrycznych gitar i niekiedy sekcji smyczkowej. Jej utwory, często zbudowane w oparciu o skomplikowane środki stylistyczne, charakteryzują się metaforycznym przesłaniem i osobistym wydźwiękiem.

Do 2005 roku Amos sprzedała ponad 12 milionów albumów na całym świecie[3]. Była nominowana do wielu nagród, w tym 8 razy do nagrody Grammy.

Tori Amos była pierwszym rzecznikiem utworzonej w 1994 roku amerykańskiej organizacji Rape, Abuse & Incest National Network (RAINN) – darmowego telefonu zaufania łączącego osoby dzwoniące z najbliżym lokalnym centrum kryzysowym dla ofiar przemocy na tle seksualnym. W 1998 poślubiła inżyniera dźwięku, realizatora – Marka Hawleya. Mają córkę o imieniu Natashya „Tash” Lórien Hawley. Obecnie mieszka w małej wiosce w Kornwalii, gdzie ma swoje prywatne studio.

25 września 2013 w Lyttelton Theatre (Royal National Theatre) w Londynie odbyła się premiera musicalu The Light Princess, napisanego przez Tori Amos i Samuela Adamsona a reżyserowanego przez Marianne Elliott[4]. Amos jest autorką muzyki i tekstów piosenek a Adamson – scenariusza i tekstów piosenek[5].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Y Kant Tori Read, w sekcji Dyskografia.

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat Uwagi
USA
[6]
UK
[7]
POL
[8]
NLD
[9]
1992 Little Earthquakes
  • Data: 13 stycznia 1992
  • Wydawca: Atlantic, East West
54 14 85
  • USA: 2x platynowa płyta[10]
  • UK: złota płyta[11]
1994 Under the Pink
  • Data: 31 stycznia 1994
  • Wydawca: Atlantic, East West
12 1 10
  • USA: 2x platynowa płyta[10]
  • UK: platynowa płyta[11]
1996 Boys for Pele
  • Data: 23 stycznia 1996
  • Wydawca: Atlantic, East West
2 2 6
  • USA: platynowa płyta[10]
  • UK: złota płyta[11]
1998 From the Choirgirl Hotel
  • Data: 4 maja 1998
  • Wydawca: Atlantic, East West
5 6 24
  • USA: platynowa płyta[10]
  • UK: złota płyta[11]
1999 To Venus and Back
  • Data: 21 września 1999
  • Wydawca: Atlantic
12 22 24
  • USA: platynowa płyta[10]
2001 Strange Little Girls
  • Data: 17 września 2001
  • Wydawca: Atlantic
4 16 6 27 cover album
2002 Scarlet's Walk
  • Data: 28 października 2002
  • Wydawca: Epic, Sony Music
7 26 10 17
  • USA: złota płyta[10]
2005 The Beekeeper
  • Data: 20 lutego 2005
  • Wydawca: Epic, Sony BMG
5 24 8 13
2007 American Doll Posse
  • Data: 1 maja 2007
  • Wydawca: Epic, Sony BMG
5 50 26 5
2009 Abnormally Attracted to Sin
  • Data: 18 maja 2009
  • Wydawca: Universal Republic
9 20 7 22
  • POL: złota płyta[12]
Midwinter Graces
  • Data: 10 listopada 2009
  • Wydawca: Universal Republic
66 97 40 99 utwory bożonarodzeniowe
2011 Night of Hunters
  • Data: 20 września 2011
  • Wydawca: Deutsche Grammophon
24 27 13 34
2012 Gold Dust
  • Data: 1 października 2012
  • Wydawca: Deutsche Grammophon
63 36 28 24 utwory z poprzednich albumów, wykonane w aranżacjach na orkiestrę symfoniczną
2014 Unrepentant Geraldines 7 13 28 10
"—" pozycja nie była notowana.

Albumy koncertowe[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat
UK
[7]
USA
[6]
NLD
[9]
1999 To Venus and Back
  • Data: 20 września 1999
  • Wydawca: Atlantic
22 12 24
  • USA: platynowa płyta[10]
2008 Live at Montreux 1991/1992
  • Data: 22 września 2008
  • Wydawca: Eagle Records
"—" pozycja nie była notowana.

Kompilacje[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście
UK
[7]
USA
[6]
POL
[8]
NLD
[9]
1994 More Pink: The B-Sides
  • Data: 14 listopada 1994
  • Wydawca: Atlantic, East West
2003 Tales of a Librarian
  • Data: 17 listopada 2003
  • Wydawca: Atlantic
74 40 24 93
2006 A Piano: The Collection
  • Data: 26 września 2006
  • Wydawca: Rhino
"—" pozycja nie była notowana.

Minialbumy[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście
USA
[6]
1992 Crucify
  • Data: 8 czerwca 1992
  • Wydawca: Atlantic, East West
1996 Hey Jupiter
  • Data: 20 sierpnia 1996
  • Wydawca: Atlantic, East West
94
2004 Scarlet's Hidden Treasures
  • Data: 18 maja 2004
  • Wydawca: Epic, Sony BMG
2005 Exclusive Session
  • Data: 7 czerwca 2005
  • Wydawca: Epic, Sony BMG
2012 Flavor (Peter Rauhofer Mixes)
  • Data: 4 grudnia 2012
  • Wydawca: Deutsche Grammophon
"—" pozycja nie była notowana.

Oficjalne bootlegi[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł
2005 The Original Bootlegs
  • Data: 30 sierpnia 2005 - 6 grudnia 2005
  • Wydawca: Epic, Sony BMG
2007 Legs and Boots
  • Data: 13 października 2007 - 12 grudnia 2007
  • Wydawca: Epic, Sony BMG
2010 From Russia with Love
  • Data: 3 grudnia 2010
  • Wydawca: toriamos.com

Single[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Pozycja na liście Album
UK
[7]
USA
[6]
NLD
[9]
1991 "Me and a Gun" Little Earthquakes
"Silent All These Years" 51
1992 "China" 51
"Winter" 25
"Crucify" 15 79
"Silent All These Years" (UK official release) 26
1994 "Cornflake Girl" 4 26 Under the Pink
"God" 44 72
"Pretty Good Year" 7
"Past the Mission" 31
1996 "Caught a Lite Sneeze" 20 60 Boys for Pele
"Talula" 22
"Hey Jupiter" / "Professional Widow" 20
"Professional Widow" 1 33
"In the Springtime of His Voodoo"
1997 ""Silent All These Years" (re-issue) 65 Little Earthquakes
1998 "Spark" 16 49 From the Choirgirl Hotel
"Raspberry Swirl"
"Jackie's Strength" 54
"Cruel" / "Raspberry Swirl"
1999 "Jackie's Strength" (remixes)
"Bliss" 91 To Venus and Back
"1000 Oceans"
"Glory of the 80's" 46
2000 "Concertina"
2001 "Strange Little Girl" 41 Strange Little Girls
2002 "A Sorta Fairytale" 90 Scarlet's Walk
2003 "Taxi Ride"
"Strange"
"Don't Make Me Come to Vegas"
"Mary" Tales of a Librarian
"Angels"
2005 "Sleeps with Butterflies" The Beekeeper
"Sweet the Sting"
"Cars and Guitars"
2007 "Big Wheel" American Doll Posse
"Bouncing off Clouds"
"Almost Rosey"
2009 "Welcome to England" Abnormally Attracted to Sin
"Maybe California"
"A Silent Night with You" Midwinter Graces
2011 "Carry" Night of Hunters
"Nautical Twilight"
"Star Whisperer"
2012 "Flavor" Gold Dust
2014 "Trouble's Lament" Unrepentant Geraldines
"—" pozycja nie była notowana.

Wideografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Certyfikat
1992 Little Earthquakes (VHS)
  • Data: październik 1992
  • Wydawca: Warner Music Vision
  • USA: złota płyta[10]
1998 Live from New York (VHS)
  • Data: 17 marca 1998
  • Wydawca: Warner Music Vision
Complete Videos 1991–1998 (VHS)
  • Data: 17 listopada 1998
  • Wydawca: Warner Music Vision
  • USA: złota płyta[10]
2003 A Sorta Fairytale (DVD)
  • Data: 8 kwietnia 2003
  • Wydawca: Sony Music Enterprises
2004 Welcome to Sunny Florida (DVD)
  • Data: 18 maja 2004
  • Wydawca: Sony Music Enterprises
  • USA: złota płyta[10]
2006 Fade to Red (DVD)
  • Data: 14 lutego 2006
  • Wydawca: Rhino Entertainment
2008 Live at Montreux 1991/1992 (DVD, Blu-ray)
  • Data: 22 września 2008
  • Wydawca: Eagle Vision

Koncerty w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce była osiem razy, dając dziesięć koncertów:

  • 16 grudnia 2001, 9 marca 2005 i 12 października 2011 (retransmisja 15 października 2011) wystąpiła na kameralnych koncertach w Studiu im. Agnieszki Osieckiej w Trójce.
  • 24 stycznia 2003 roku zaśpiewała dla publiczności zgromadzonej w poznańskiej Hali widowiskowo-sportowej Arena.
  • 19 czerwca 2007 roku w ramach trasy koncertowej „American Doll Posse Tour” Tori Amos wystąpiła w Sali Kongresowej w Warszawie.
  • 9 października 2009 w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu oraz 10 października 2009 w warszawskiej Sali Kongresowej podczas trasy „Sinful Attraction Tour”
  • 13 października 2011 – dzień po w/w koncercie w Studiu im. Agnieszki Osieckiej – wystąpiła w Warszawie w Sali Kongresowej w ramach trasy „Night of Hunters”[15]
  • 13 października 2012 wystąpiła w Warszawie w Sali Kongresowej z towarzyszeniem Polskiej Orkiestry Radiowej w ramach trasy promującej album Gold Dust[16]
  • 12 czerwca 2014 wystąpiła w Warszawie w Sali Kongresowej w ramach trasy „Unrepentant Geraldines”[17]

Przypisy

  1. Marie Elsie St. Leger: Tori Amos - "Under the Pink" review (ang.). www.rollingstone.com. [dostęp 2014-01-16].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Stephen Thomas Erlewine: Tori Amos Biography (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2014-01-16].
  3. Piece By Piece Press Release (ang.). everythingtori.com. [dostęp 2014-01-16].
  4. Holly Williams: Heads Up: Tori Amos' The Light Princess (ang.). „The Independent”, 2013-08-17. [dostęp 2013-08-22].
  5. The Light Princess (ang.). thelightprincess.com. [dostęp 2013-08-22].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Tori Amos - Artist Chart History (ang.). Billboard. [dostęp 2008-07-25].
    Tori Amos Billboard Chart (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2014-01-16].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Tori Amos UK Charts (ang.). www.officialcharts.com. [dostęp 2014-01-16].
  8. 8,0 8,1 OLiS - sprzedaż w okresie 24.11.2003 - 30.11.2003 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 24.02.2003 - 02.03.2003 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 17.10.2011 - 23.10.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 09.11.2009 - 15.11.2009 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 08.10.2012 - 14.10.2012 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 07.05.2007 - 13.05.2007 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 27.07.2009 - 02.08.2009 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 11.04.2005 - 17.04.2005 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 29.10.2001 - 04.11.2001 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-01-16].
    OLiS - sprzedaż w okresie 19.05.2014 - 25.05.2014 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2014-06-04].
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Tori Amos Dutch Albums Chart (ang.). dutchcharts.nl. [dostęp 2014-06-04].
    Tori Amos Dutch Singles Chart (ang.). dutchcharts.nl. [dostęp 2014-06-04].
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 10,8 10,9 RIAA Gold & Platinum Database (ang.). Recording Industry Association of America. [dostęp 2008-07-24].
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 BPI Certified Awards Search (ang.). British Phonographic Industry. [dostęp 2011-10-01].
  12. ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2014-01-16].
  13. 13,0 13,1 Unrepentant Geraldines - Mercury Classics (ang.). Mercury Classics. [dostęp 2014-05-12].
  14. Tori Amos confirms 'Unrepentant Geraldines' release date (ang.). W: News [on-line]. NME (New Musical Express). [dostęp 2014-04-02].
  15. Tori Amos w Polsce. Polskie Radio, 2011-05-05. [dostęp 2012-09-13].
  16. Od Coldplay i Seala po Academy Of Ancient Music. Koncertową jesień czas zacząć [GALERIA]. Polskapresse Sp. z o.o., 2012-09-10. [dostęp 2012-09-13].
  17. Koncert Tori Amos w Sali Kongresowej w Warszawie. PAP / Polskie Radio, 2014-06-13. [dostęp 2014-06-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]