Valdis Zatlers

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Valdis Zatlers
Valdis Zatlers
Data i miejsce urodzenia 22 marca 1955
Ryga
Łotwa Prezydent Łotwy
Przynależność polityczna niezależny
Okres urzędowania od 8 lipca 2007
do 7 lipca 2011
Poprzednik Vaira Vīķe-Freiberga
Następca Andris Bērziņš
Łotwa Poseł na Sejm Republiki Łotewskiej
XI kadencji
Przynależność polityczna Partia Reform Zatlersa
Okres urzędowania od 17 października 2011
Odznaczenia
Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa) Oficer Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa) Order Westharda I klasy (Łotwa) Krzyż Uznania I klasy (Łotwa) Wielki Order Króla Tomisława (Chorwacja) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Order Zwycięstwa Świętego Jerzego (Gruzja) Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (Finlandia) Order Dostyk I klasy (Kazachstan) Wielki Krzyż ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Kollana z Mieczami Orderu Pro Merito Melitensi Kollana Orderu Gwiazdy Rumunii Order Ismoili Somoni (Tadżykistan) Order Wolności (Ukraina) Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (Ukraina) Order "Za wybitne zasługi" (Uzbekistan)
Order Heydəra Əliyeva (Azerbejdżan)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Valdis Zatlers (ur. 22 marca 1955 w Rydze) – łotewski lekarz i polityk, w latach 2007–2011 prezydent Republiki Łotewskiej. Od 17 października 2011 poseł na Sejm XI kadencji.

Edukacja i kariera medyczna[edytuj | edytuj kod]

Z zawodu chirurg ortopeda. W latach 1973–1979 studiował medycynę w Instytucie Medycyny w Rydze. W latach 1990–1991 przeszedł kursy ortopedii w USA na Uniwersytecie w Syracuse oraz Uniwersytecie Yale.

Po studiach pracował w szpitalu nr 2 w Rydze. W 1985 został w nim ordynatorem oddziału chirurgii urazowej, pozostając na tym stanowisku do 1994. W latach 1994–1998 był dyrektorem Łotewskiego Szpitala Traumatologicznego i Ortopedycznego, a w latach 1998–2007 szefem zarządu szpitala.

Zatlers był założycielem i przewodniczącym (1990–1993), a następnie wiceprzewodniczącym (1994–1998) Łotewskiego Stowarzyszenia Artroskopii[1], w którym kierował Komisją Certyfikacyjną. W 2003 został przewodniczącym Łotewskiego Stowarzyszenia Chirurgii Urazowej i Ortopedii. W trakcie swojej kariery zawodowej brał udział w międzynarodowych sympozjach medycznych. Wykładał m.in. w Finlandii, Estonii, Litwie, Polsce, Słowacja, Rosji i na Węgrzech. W 1986 uczestniczył w operacjach oczyszczających po katastrofie w Czarnobylu.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1988–1989 zasiadał w radzie (dumie) Łotewskiego Frontu Ludowego. W późniejszym czasie nie należał żadnej partii politycznej, jednak był sygnatariuszem założycielskiego manifestu Partii Ludowej w 1998. 22 maja 2007 koalicja rządząca wybrała go swoim kandydatem w nadchodzących wyborach prezydenckich[2][3]. 31 maja Valdis Zatlers został wybrany przez Sejm nowym prezydentem Łotwy. Za jego kandydaturą głosowało 58 deputowanych z Partii Ludowej, LPP/LC, ZZS i TB/LNNK, a 40 było przeciwnych (z Centrum Zgody i Nowej Ery)[4][5]. 8 lipca 2007 został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku i objął urząd prezydenta[6], zostając trzecim prezydentem odrodzonej Republiki Łotewskiej po 1993. W trakcie jego kadencji przeprowadzono wybory parlamentarne i samorządowe, dwukrotnie zmieniły się rządy (2007; 2009). 16 marca 2011 Zatlers ogłosił gotowość ubiegania się o reelekcję[7]. Wg sondażu opublikowanego w marcu 2011 z pracy prezydenta zadowolonych było 47% obywateli, niezadowolonych – 41%[8]. 28 maja 2011 podjął decyzję o rozwiązaniu Sejmu X kadencji[9] – jako pierwszy prezydent w historii Łotwy. W wyborach w 2011 przegrał walkę o reelekcję. W I turze głosowania poparło go 43 posłów (przeciwko: 55), w II turze uzyskał 41 głosów (przeciwko: 56)[10]. Wśród głosujących za znaleźli się głównie deputowani „Jedności” i Wszystko dla Łotwy! – TB/LNNK, przeciwko głowali posłowie Centrum Zgody, ZZS oraz ruchu „O lepszą Łotwę”. W lipcu 2011 na fali nastrojów antyoligarchicznych założył własne ugrupowanie polityczne – Partię Reform Zatlersa[11]. W wyborach w 2011 na ZRP głosowało 20,82% wyborców, co przełożyło się na 22 mandaty, w tym miejsce poselskie dla Zatlersa.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Przed wyborem na urząd szefa państwa w 2007 Zatlers przyznał, że jako lekarz akceptował prywatne podarunki i prezenty od pacjentów. Transparency International zakwestionowała legalność takich praktyk. Jego zwolennicy wskazywali natomiast, iż tego rodzaju zachowania są praktykowane przez wielu łotewskich lekarzy. Urząd Zapobiegania i Walki z Korupcją (KNAB) określił zachowanie Zatlersa jako niepoprawne, jednak stwierdził, że nie doszło do złamania prawa. Opozycyjni politycy krytykowali Zatlersa za niezapłacenie podatków od przyjmowanych podarków. Państwowy Urząd Dochodów nakazał Zatlersowi zapłacenie 250 łatów zaległych podatków.

W 2003 przeciw Zatlersowi toczyło się postępowanie wszczęte przez KNAB. Zostało ono rozpoczęte na wniosek ministra zdrowia, Arisa Andersa, dawnego współpracownika Zatlersa. Anders oskarżył Zatlersa o kupno niskiej jakości implantów kręgowych od firmy kierowanej przez jego żonę. Jednak ostatecznie w wyniku postępowania Zatlers został oczyszczony ze wszystkich zarzutów.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 2007 został odznaczony łotewskim Orderem Trzech Gwiazd IV klasy. Jest również kawalerem Orderów[12]: Westharda I klasy (2008), Trzech Gwiazd I klasy z kollaną (2008), Księcia Jarosława Mądrego I klasy (2008), Króla Tomisława (2008), Krzyża Ziemi Maryjnej (2009), Izabeli Katolickiej (2009), Świętego Jerzego (Gruzja 2009), Białej Róży (2010), Witolda Wielkiego z kollaną (2011), Wolności (2011)[13]. Jest doktorem honorowym Erywańskiego Uniwersytetu Państwowego (2009), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (2010) oraz Uniwersytetu Stradiņša w Rydze (2010).

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Lilitą Zatlere. Mają troje dzieci. Wraz z wyborem na stanowisko szefa państwa do pałacu prezydenckiego wprowadził się pupil prezydenta: królik „Lisis” (2003–2008; zwany wcześniej „Mona Lisa” alias „Leonardo da Vinci”). W lutym 2008 prezydent Zatlers poinformował opinię publiczną o śmierci zwierzęcia[14]. Z parą prezydencką mieszkał również kot Makss (2007–2009), a obecnie również kot Čārlijs[15][16].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. http://www.mfa.gov.lv/data/file/data/cv_eng_valdiszatlers.doc.
  2. „And the winner is....Valdis Zatlers!”, Baltic, 22 maja 2007.
  3. „Coalition candidate announced”, The Baltic Times, 24 maja 2007.
  4. „Latvia elects doctor as president”, BBC News, 31 maja 2007.
  5. „Unknown surgeon elected president”, The Baltic Times, 6 czerwca 2007.
  6. Valdis Zatlers is sworn in as Latvia’s new president, International Herald Tribune, 8 lipca 2007.
  7. VIDEO: Zatlers paziņo par kandidēšanu uz otro termiņu, diena.lv z 15 marca 2011 (łot.)
  8. 47% iedzīvotāju apmierināti ar Zatlera līdzšinējo darbību, diena.lv z 15 marca 2011 (łot.)
  9. Zatlers rosina atlaist Saeimu, zinas.nra.lv z 28 maja 2011 (łot.)
  10. Bērziņš ievēlēts Valsts prezidenta amatā, diena.lv z 2 czerwca 2011 (łot.)
  11. Nodibināta Zatlera Reformu partija, zinas.nra.lv z 23 lipca 2011 (łot.)
  12. Pełna lista odznaczeń na stronie prezydenckiej: Latvijas Valsts prezidents Valdis Zatlers. Curriculum vitae, president.lv [dostęp: 16 marca 2011] (łot.)
  13. Указ Президента України № 502/2011 (ukr.). president.gov.ua. [dostęp 3 sierpnia 2012].
  14. Miris prezidenta trusis Leonardo da Vinči jeb Lisis, tvnet.lv z 21 lutego 2008 (łot.)
  15. Valsts prezidents no patversmes paņēmis kaķēnu, apollo.lv z 10 sierpnia 2009 (łot.)
  16. Zatlers žurnālistus iepazīstinās ar savu kaķi Čārliju, diena.lv z 4 września 2009 (łot.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]