Valdis Zatlers

Valdis Zatlers
Data i miejsce urodzenia	22 marca 1955 Ryga
Prezydent Łotwy
Przynależność polityczna	niezależny
Okres urzędowania	od 8 lipca 2007 do 7 lipca 2011
Poprzednik	Vaira Vīķe-Freiberga
Następca	Andris Bērziņš
Poseł na Sejm Republiki Łotewskiej XI kadencji
Przynależność polityczna	Partia Reform Zatlersa
Okres urzędowania	od 17 października 2011
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Valdis Zatlers (ur. 22 marca 1955 w Rydze) – łotewski lekarz i polityk, w latach 2007–2011 prezydent Republiki Łotewskiej. Od 17 października 2011 poseł na Sejm XI kadencji.

Edukacja i kariera medyczna

Z zawodu chirurg ortopeda. W latach 1973–1979 studiował medycynę w Instytucie Medycyny w Rydze. W latach 1990–1991 przeszedł kursy ortopedii w USA na Uniwersytecie w Syracuse oraz Uniwersytecie Yale.

Po studiach pracował w szpitalu nr 2 w Rydze. W 1985 został w nim ordynatorem oddziału chirurgii urazowej, pozostając na tym stanowisku do 1994. W latach 1994–1998 był dyrektorem Łotewskiego Szpitala Traumatologicznego i Ortopedycznego, a w latach 1998–2007 szefem zarządu szpitala.

Zatlers był założycielem i przewodniczącym (1990–1993), a następnie wiceprzewodniczącym (1994–1998) Łotewskiego Stowarzyszenia Artroskopii, w którym kierował Komisją Certyfikacyjną. W 2003 został przewodniczącym Łotewskiego Stowarzyszenia Chirurgii Urazowej i Ortopedii. W trakcie swojej kariery zawodowej brał udział w międzynarodowych sympozjach medycznych. Wykładał m.in. w Finlandii, Estonii, Litwie, Polsce, Słowacja, Rosji i na Węgrzech. W 1986 uczestniczył w operacjach oczyszczających po katastrofie w Czarnobylu.

Kariera polityczna

W latach 1988–1989 zasiadał w radzie (dumie) Łotewskiego Frontu Ludowego. W późniejszym czasie nie należał żadnej partii politycznej, jednak był sygnatariuszem założycielskiego manifestu Partii Ludowej w 1998. 22 maja 2007 koalicja rządząca wybrała go swoim kandydatem w nadchodzących wyborach prezydenckich. 31 maja Valdis Zatlers został wybrany przez Sejm nowym prezydentem Łotwy. Za jego kandydaturą głosowało 58 deputowanych z Partii Ludowej, LPP/LC, ZZS i TB/LNNK, a 40 było przeciwnych (z Centrum Zgody i Nowej Ery). 8 lipca 2007 został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku i objął urząd prezydenta, zostając trzecim prezydentem odrodzonej Republiki Łotewskiej po 1993. W trakcie jego kadencji przeprowadzono wybory parlamentarne i samorządowe, dwukrotnie zmieniły się rządy (2007; 2009). 16 marca 2011 Zatlers ogłosił gotowość ubiegania się o reelekcję. Wg sondażu opublikowanego w marcu 2011 z pracy prezydenta zadowolonych było 47% obywateli, niezadowolonych – 41%. 28 maja 2011 podjął decyzję o rozwiązaniu Sejmu X kadencji – jako pierwszy prezydent w historii Łotwy. W wyborach w 2011 przegrał walkę o reelekcję. W I turze głosowania poparło go 43 posłów (przeciwko: 55), w II turze uzyskał 41 głosów (przeciwko: 56). Wśród głosujących za znaleźli się głównie deputowani „Jedności” i Wszystko dla Łotwy! – TB/LNNK, przeciwko głowali posłowie Centrum Zgody, ZZS oraz ruchu „O lepszą Łotwę”. W lipcu 2011 na fali nastrojów antyoligarchicznych założył własne ugrupowanie polityczne – Partię Reform Zatlersa. W wyborach w 2011 na ZRP głosowało 20,82% wyborców, co przełożyło się na 22 mandaty, w tym miejsce poselskie dla Zatlersa.

Kontrowersje

Przed wyborem na urząd szefa państwa w 2007 Zatlers przyznał, że jako lekarz akceptował prywatne podarunki i prezenty od pacjentów. Transparency International zakwestionowała legalność takich praktyk. Jego zwolennicy wskazywali natomiast, iż tego rodzaju zachowania są praktykowane przez wielu łotewskich lekarzy. Urząd Zapobiegania i Walki z Korupcją (KNAB) określił zachowanie Zatlersa jako niepoprawne, jednak stwierdził, że nie doszło do złamania prawa. Opozycyjni politycy krytykowali Zatlersa za niezapłacenie podatków od przyjmowanych podarków. Państwowy Urząd Dochodów nakazał Zatlersowi zapłacenie 250 łatów zaległych podatków.

W 2003 przeciw Zatlersowi toczyło się postępowanie wszczęte przez KNAB. Zostało ono rozpoczęte na wniosek ministra zdrowia, Arisa Andersa, dawnego współpracownika Zatlersa. Anders oskarżył Zatlersa o kupno niskiej jakości implantów kręgowych od firmy kierowanej przez jego żonę. Jednak ostatecznie w wyniku postępowania Zatlers został oczyszczony ze wszystkich zarzutów.

Odznaczenia

W kwietniu 2007 został odznaczony łotewskim Orderem Trzech Gwiazd IV klasy. Jest również kawalerem Orderów: Westharda I klasy (2008), Trzech Gwiazd I klasy z kollaną (2008), Księcia Jarosława Mądrego I klasy (2008), Króla Tomisława (2008), Krzyża Ziemi Maryjnej (2009), Izabeli Katolickiej (2009), Świętego Jerzego (Gruzja 2009), Białej Róży (2010), Witolda Wielkiego z kollaną (2011), Wolności (2011). Jest doktorem honorowym Erywańskiego Uniwersytetu Państwowego (2009), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (2010) oraz Uniwersytetu Stradiņša w Rydze (2010).

Rodzina

Żonaty z Lilitą Zatlere. Mają troje dzieci. Wraz z wyborem na stanowisko szefa państwa do pałacu prezydenckiego wprowadził się pupil prezydenta: królik „Lisis” (2003–2008; zwany wcześniej „Mona Lisa” alias „Leonardo da Vinci”). W lutym 2008 prezydent Zatlers poinformował opinię publiczną o śmierci zwierzęcia. Z parą prezydencką mieszkał również kot Makss (2007–2009), a obecnie również kot Čārlijs.

• 

  Prezydent elekt wśród mieszkańców Rygi

• 

  Razem z MSZ Turcji, Alim Babacanem, 2008

• 

  Razem z prezydentem Lechem Kaczyńskim, luty 2008

• 

  Razem z prezydentem Barackiem Obamą, 2009

Linki zewnętrzne

• Curriculum vitae na stronie Urzędu Prezydenckiego (łot.)
• Profil Valdisa Zatlersa, apollo.lv z 23 maja 2007 (łot.)