Order Krzyża Ziemi Maryjnej

Order Krzyża Ziemi Maryjnej Maarjamaa Risti teenetemärk
Awers Krzyża Komandorskiego
Awers gwiazdy orderowej
Awers Krzyża Kawalerskiego
Baretka
Ustanowiono	1995
Multimedia w Wikimedia Commons

Order Krzyża Ziemi Maryjnej (est. Maarjamaa Risti teenetemärk, ang. Order of the Cross of Terra Mariana) – odznaczenie Republiki Estonii nadawane wyłącznie cudzoziemcom.

Historia, organizacja i insygnia

Order Krzyża Ziemi Maryjnej został ustanowiony w 1995 dla uczczenia odzyskanej niepodległości Estonii; nazwa nawiązuje do władającego niegdyś na ziemiach nadbałtyckich zakonu krzyżackiego, patronką którego była Najświętsza Maryja Panna. Oficjalna nazwa dzisiejszej Łotwy i Estonii, pod panowaniem niemieckiego Zakonu Krzyżackiego, w latach 1207-1561, to właśnie Terra Mariana (Ziemia Maryi).

Order został zorganizowany według znanego schematu Legii Honorowej: ma 5 klas zasadniczych, od Wielkiego Krzyża do Krzyża Kawalerskiego, i jedną dodatkową przy klasie I – Krzyż Wielki z łańcuchem (kollaną, Maarjamaa Risti Teenetemärgi Kett).

Oznaką orderu na awersie jest emaliowany na biało krzyż z niebieskimi i czarnymi bordiurami, ze stylizowanymi w kształcie lilii, jednego z symboli maryjnych, inicjałami Republiki Estonii między ramionami, zawieszony na plakietce z godłem państwowym. Rewers oznaki nosi napis "Pro Terra Mariana". W kształcie oznaka jest bardzo podobna do Krzyża Żelaznego z 1813, również nawiązującego do tradycji krzyżackiej. Gwiazda I i II klasy jest złota, ośmiopromienna i nosi na sobie oznakę orderu z herbem Estonii dodanym u zbiegu ramion. Kollana składa się z 24 ogniw, na przemian godła państwowego Estonii i oznaki orderowej. Order noszony jest na ciemnobłękitnej wstędze.

Baretki Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej
I Klasa	II Klasa	III Klasa	IV Klasa	V Klasa

Zwyczajowo prezydentowi-elektowi Estonii zostaje nadana Kollana orderu, którą otrzymuje w dniu zaprzysiężenia. Jest to wyjątek od zasad nadawania, ponieważ order przeznaczony jest dla cudzoziemców.

Odznaczeni (lista niepełna)

• Wielki Krzyż z kollaną
• Karol XVI Gustaw (1995)
• Małgorzata II (1995)
• Lennart Meri (założyciel orderu, 1995)
• Václav Havel (1996)
• Algirdas Brazauskas (1997)
• Harald V (1998)
• Aleksander Kwaśniewski (1998)
• Jacques Chirac (2001)
• Elżbieta II (2006)
• Akihito (2007)
• Juan Carlos I (2007)

Wielki Krzyż (bez kollany)

• Otto von Habsburg (1996)
• Gerhard Schröder (2000)
• Władysław Bartoszewski (2002)
• Marek Borowski (2002)
• Bronisław Geremek (2002)
• Jolanta Kwaśniewska (2002)
• Leszek Miller (2002)
• Longin Pastusiak (2002)
• Madeleine Albright (2004)
• George H. W. Bush, (2005)
• Bill Clinton (2006)
• Helmut Kohl (2006)
• Lech Wałęsa (2006)
• Zofia Grecka (królowa, 2007)

Bibliografia

• Witryna Prezydenta Republiki Estonii (ang.)
• Strona Kancelarii Państwowej Estonii o orderze (ang.)
• The Order of the Cross of Terra Mariana (ang.)