Venus Express

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Venus Express
Venus Express in orbit.jpg
Sonda Venus Express na orbicie wokół Wenus - grafika komputerowa
Zaangażowani ESA logo.svg ESA
Francja EADS Astrium
Indeks COSPAR 2005-045A
Rakieta nośna Sojuz-FG/Fregat
Miejsce startu Bajkonur, Kazachstan
Cel misji Wenus
Orbita (docelowa, początkowa)
Perycentrum 170 - 270 km
Apocentrum 66 000 km
Okres obiegu 24 godz.
Nachylenie 89,99°
Czas trwania
Początek misji 9 listopada 2005 (03:33 UTC)
Koniec misji 31 grudnia|planowany 31 grudnia 2014
Wymiary
Wymiary 1,5 m × 1,8 m × 1,4 m
Masa całkowita 1250 kg
Masa aparatury naukowej 93 kg

Venus Express – pierwsza sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej wysłana w kierunku planety Wenus. Wstępne założenia misji zostały zaproponowane w 2001 roku. Od początku starano się maksymalnie skrócić czas konstrukcji oraz obniżyć koszty. Do budowy pojazdu wykorzystano zapasowe części pozostałe po projektach Mars Express oraz Rosetta. Dzięki temu całkowity koszt budowy zamknął się sumą 260 milionów dolarów, a zmontowanie pojazdu zajęło niecałe cztery lata, co stanowi obecnie rekord, spośród wszystkich misji planetarnych. Użycie części zamiennych sondy Mars Express Orbiter wymagało dokonania wielu modyfikacji, z których główne miały na celu przystosowanie orbitera do odmiennych warunków panujących na orbicie Wenus. Konieczne było pogrubienie izolacji termicznej i radiacyjnej, gdyż znajdując się dwukrotnie bliżej Słońca, Venus Express będzie narażona na czterokrotnie większe nagrzewanie się, a promieniowanie jonizujące będzie znacznie silniejsze, co zwiększy ryzyko uszkodzenia układów elektronicznych. Z drugiej strony większa ilość światła poprawi znacznie efektywność paneli słonecznych.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Masa całkowita: 1250 kg
    • w tym paliwo: 570 kg
    • osprzęt naukowy: 93 kg
  • Wymiary: 1,5 m × 1,8 m × 1,4 m
  • Instrumenty:
    • spektrometr SPICAV (Spectroscopy for Investigation of Characteristics of the Atmosphere of Venus) do analizy promieniowania ultrafioletowego i podczerwonego[1]
    • kamera VMC (Venus Monitoring Camera) do uzyskiwania obrazów w świetle widzialnym i ultrafioletowym[2]
    • spektrometr VIRTIS (Visible and Infrared Thermal Imaging Spectrometer)[3]
    • PFS (Planetary Fourier Spectrometer – Planetarny Fotospektrometr Fourierowski) do badania atmosfery i powierzchni Wenus – instrument nie funkcjonuje od początku misji z powodu awarii[4]
    • magnetometr MAG do wykonywania pomiarów siły i kierunku pola magnetycznego[5]
    • analizator ASPERA-4 (Analyzer of Space Plasmas and Energetic Atoms)[6]
    • eksperyment VeRa (Venus Radio Science)[7]

Terminarz misji[edytuj | edytuj kod]

Okno startowe umożliwiające wysłanie pojazdu, rozciągało się od 26 października 2005 do 23 listopada 2005. Pierwotnie start został zapowiedziany na 26 października na godzinę 04:43 UTC, jednak z powodu zanieczyszczenia wewnątrz kapsuły ochronnej orbitera, konieczne było przesunięcie terminu. Ostatecznie start odbył się 9 listopada 2005 o godzinie 03:33 UTC z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie na pokładzie rakiety Sojuz[8]. Po 1 godzinie i 36 minutach okrążania Ziemi po orbicie parkingowej, Venus Express został skierowany na trajektorię transferową w kierunku Wenus.

11 kwietnia 2006 sonda weszła na orbitę wokół planety. Manewr ten wymagał uruchomienia na 50 minut głównego silnika pojazdu. Po dalszych kilkukrotnych manewrach sonda osiągnęła docelową orbitę roboczą 7 maja 2006 roku.

Badania naukowe miały trwać do sierpnia 2007, ale decyzją ESA z 23 lutego 2007, misja została przedłużona do maja 2009. W lutym 2009 zdecydowano o przesunięciu daty zakończenia na 31 grudnia 2009, natomiast w październiku tego samego roku przedłużono misję do końca roku 2012[9]. Obecnie misja jest przedłużona do 2014 roku[10].

Cel misji[edytuj | edytuj kod]

Głównym celem misji Venus Express jest badanie atmosfery planety, między innymi za pomocą Planetarnego Fotospektrometru Fourierowskiego (PFS), skonstruowanego w Centrum Badań Kosmicznych PAN. Dodatkowo zaplanowano sporządzenie mapy rozkładu temperatur oraz charakteru powierzchni.

W 2005 trzech planetologów – Raphaël Garcia, Philippe Lognonné i Xavier Bonnin z CNSR w Paryżu zaproponowało, aby użyć sondy jako odbiornika fal dźwiękowych niskiej częstotliwości (wzbudzanych przez wstrząsy tektoniczne) w celu zbadania aktywności tektonicznej Wenus.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]