Gaia (sonda kosmiczna)

Gaia (ang. Global Astrometric Interferometer for Astrophysics) – bezzałogowa astrometryczna sonda kosmiczna tworzona przez ESA. Jest ona następczynią satelity Hipparcos.

Planowane wyniesienie na orbitę odbędzie się w czerwcu 2013 z Gujańskiego Centrum Kosmicznego przy pomocy rakiety Sojuz-STB (komercyjnej odmiany Sojuza 2). Gaia będzie poruszać się po orbicie Lissajous wokół punktu Lagrange'a L₂ z okresem obrotu 180 dni. Długość misji zaplanowano na 5 lat. Masa satelity wyniesie 2030 kg.

Cele naukowe misji

Misją sondy będzie przede wszystkim sporządzenie najdokładniejszej trójwymiarowej mapy Drogi Mlecznej. Wykonane zostaną pomiary astrometryczne i fotometryczne ok. miliarda gwiazd o wielkości gwiazdowej do 20^m w naszej galaktyce i Grupie Lokalnej Galaktyk. Gaia będzie obserwować nie tylko gwiazdy, ale również asteroidy, obiekty z Pasa Kuipera, kwazary, supernowe, planety pozasłoneczne itp. Do zadań Gai należą pomiary:

• astrometryczne - pozycje, odległości, roczny ruch własny obiektów
• fotometryczne - dostarczą informacji astrofizycznych takich jak typ widmowy gwiazd, temperatura, przesunięcie ku czerwieni itp.
• spektrometryczne - dostarczą takich informacji jak prędkość radialna dzięki wykorzystaniu efektu Dopplera (dla ok. 150 milionów gwiazd), parametry atmosferyczne, prędkości obrotu (dla ok. 5 milionów gwiazd jaśniejszych niż 12^m), częstość występowania pierwiastków (dla ok. 2 milionów gwiazd jaśniejszych niż 11^m).

Dodatkowym zadaniem Gai będzie monitorowanie niebezpiecznie bliskich planetoid zagrażających Ziemi (tzw. NEO). Satelita będzie mógł z kosmosu monitorować wycinek nieba niewidoczny z powierzchni Ziemi, co ma zwiększyć nasze szanse obrony przed asteroidami. Na podstawie danych z Gai będzie można wyznaczyć masę niektórych z tych obiektów. Celem sondy jest również wyznaczenie odległości pulsara PSR1913+16, co pomoże w zmierzeniu relatywistycznych efektów grawitacyjnych.

Linki zewnętrzne

• ESA, Gaia
• ESA Science and Technology, Gaia