Wójcik (ptak)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wójcik
Phylloscopus trochiloides[1]
(Sundevall, 1837)
Wójcik
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina świstunki
Rodzaj Phylloscopus
Gatunek wójcik
Synonimy
  • Acanthiza trochiloides Sundevall, 1837[2]
  • Seicercus trochiloides (Sundevall, 1837)
Podgatunki
  • P. t. viridanus Blyth, 1843
  • P. t. ludlowi Whistler, 1931
  • P. t. trochiloides (Sundevall, 1837)
  • P. t. obscuratus Stresemann, 1929
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Przypuszczalna ewolucja podgatunków wójcika wokół Himalajów:

     P. t. trochiloides

     P. t. obscuratus

     P. t. plumbeitarsus

     P. t. "ludlowi"

     P. t. viridanus

Nie jest pokazany P. t. nitidus żyjący w regionie Kaukazu.
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wójcik, wójcik zielony, świstunka zielona, świstunka zielonawa (Phylloscopus trochiloides) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świstunek (Phylloscopidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych, zamieszkujący północno-wschodnią Europę i północną Azję. Przeloty w V i VIII, zimuje w Indiach. W Polsce sporadycznie lęgowy w północno-wschodniej części kraju, w pozostałych częściach może być spotykany podczas przelotów.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunków P. trochiloides[4][2][5]:

  • wójcik syberyjski (Phylloscopus trochiloides viridanus) – wschodnia Europa do środkowej Syberii i północno-zachodnich Chin.
  • Phylloscopus trochiloides ludlowi – północny Pakistan do północno-zachodnich Himalajów.
  • wójcik himalajski (Phylloscopus trochiloides trochiloides) – środkowe i wschodnie Himalaje do południowo-środkowych Chin.
  • wójcik chiński (Phylloscopus trochiloides obscuratus) – środkowe Chiny.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny
Obie płci ubarwione jednakowo. Wyglądem przypomina piecuszka, ale jest od niego nieco mniejszy i bardziej krępy. Wierzch ciała oliwkowozielony, spód szarobiały. Wzdłuż oka ciemna pręga, a nad nim długa, żółtawa brew, sięgająca prawie do potylicy i często na końcu rozszerzona i wygięta do góry. Nogi brunatne (w odróżnieniu od podobnej świstunki północnej, która ma nogi jaśniejsze, żółtobrązowe). Dolna połowa dzioba jaśniejsza od górnej. Na skrzydle krótki, biały pasek, często słabo widoczny.
Rozmiary
długość ciała: ok. 10 cm
rozpiętość skrzydeł: ok. 15-21 cm
Masa ciała
ok. 8 g
Głos
Wabi dwusylabowym "cli-wit", podobnym do głosu pliszki siwej. Śpiew wysoki, przenikliwy, spieszny; przypomina śpiew strzyżyka.
Zachowanie
Skryty, przebywa najczęściej w koronach drzew.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Luźne drzewostany liściaste, mieszane lub iglaste, zagajniki, zadrzewienia. Chętnie zamieszkuje skarpy, parowy i inne tereny z pochyłościami. W Polsce lęgi stwierdzano głównie w parkach miejskich lub wiejskich oraz niewielkich zadrzewieniach.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Drobne owady, zbierane z roślin lub chwytane w locie.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Wyprowadza jeden lęg w roku.

Gniazdo 
Na ziemi lub w krzewach nisko nad ziemią, w kształcie kuli z otworem z boku, zbudowane z mchu, traw i liści.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[6].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie obserwacji populacji wójcika w Azji Zachodniej udokumentowano proces specjacji allopatrycznej. Dwie populacje wójcika w Syberii Centralnej nie krzyżują się, połączone są jednak wąskim pasem mieszańców poprzez Wyżynę Tybetańską. Tworzą więc tzw. gatunek pierścieniowy.

Przypisy

  1. Phylloscopus trochiloides w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Greenish Warbler (Phylloscopus trochiloides) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-09-24].
  3. Phylloscopus trochiloides. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Frank Gill, David Donsker: Family Phylloscopidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.1. [dostęp 2012-09-24].
  5. Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Phylloscopidae Jerdon, 1863 - świstunki - Leaf Warblers and allies. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2012-09-24].
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]