Władcy Bułgarii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Tytulatura[edytuj | edytuj kod]

W ciągu ponad tysiąca trzystu lat istnienia państwa bułgarskiego na Bałkanach (od 681 r.) władcy tego państwa posługiwali się kilkoma różnymi tytułami.

Pierwsi władcy tzw. pierwszego państwa bułgarskiego, począwszy od Asparucha aż do Presjana włącznie posługiwali się typowym dla tureckojęzycznych ludów Azji Środkowej tytułem chana.

W związku z przyjęciem chrześcijaństwa przez Borysa, syna i następcę Presjana (połowa IX w.), zmienia się także tytulatura. Choć sam Borys bywa czasem w literaturze historycznej nazywany chanem, określenia tego stosuje się w zasadzie tylko w stosunku do pierwszego okresu jego rządów. Po przyjęciu chrztu, oraz przybraniu chrześcijańskiego imienia Michał, Borys zdobywa dla siebie prawo posługiwania się tytułem książęcym. Tytułu tego używa się także w stosunku do Władimira Rasate oraz częściowo Symeona.

Symeon, początkowo książę Bułgarii, w 924 r. uzyskał dla siebie uznanie w Bizancjum tytułu cara, który nominalnie był równy cesarzowi Bizancjum. Tytułu tego używa się w stosunku do wszystkich następców Symeona na tronie bułgarskim. Wyjątki są nieliczne, należy do nich przede wszystkim Kałojan (1197-1207), który koronowany według obrządku zachodniego przez papieskiego legata posługiwał się tytułem króla. Zwykle jednak w publikacjach i opracowaniach Kałojan, zgodnie z bułgarską terminologią, również nazywany jest carem. Carami są również wszyscy pozostali władcy drugiego państwa bułgarskiego, panujący aż do 1396 r.

Po odzyskaniu przez Bułgarię niepodległości w 1878 r., władzę w kraju, oficjalnie nazywanym Księstwem Bułgarii, objął Aleksander I Battenberg (panował 1879-1886), posługujący się tytułem księcia. Księciem był również jego następca, Ferdynand I Koburg, od początku swych rządów aż do roku 1908, kiedy to oficjalnie proklamowano wskrzeszenie carstwa.

Były premier Bułgarii (w latach 2001-2005) Symeon Sakskoburggotski, będący jako dziecko carem przez trzy lata (1943-1946), nigdy oficjalnie z tego tytułu nie zrezygnował, choć się nim już nie posługuje.

Władcy legendarni (patrz: Władcy Hunów)[edytuj | edytuj kod]

Chanowie Kutrigurów[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Dulo[edytuj | edytuj kod]

Chanowie Wielkiej Bułgarii[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Dulo[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze państwo bułgarskie[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Dulo[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Ukil[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Ugain[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Ukil[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Kruma[edytuj | edytuj kod]

Carstwo Bułgarii[edytuj | edytuj kod]

W latach 971976 Bułgaria włączona do Bizancjum

  • 986991 (997) – Roman (Symeon II) (brat Borysa II, car w macedońskiej części Bułgarii, usunięty, zmarł w 997 w bizantyjskiej niewoli)

Carstwo zachodniobułgarskie[edytuj | edytuj kod]

Bracia Komitopuli: Mojżesz, Dawid, Aaron i Samuel oderwali zachodnie prowincje państwa bułgarskiego jeszcze w 969 roku, tworząc własne niezależne carstwo zachodniobułgarskie.

Dynastia Komitopuli[edytuj | edytuj kod]

W latach 10181185 Bułgaria włączona do Bizancjum

Drugie Carstwo Bułgarii (1185-1396)[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Asenowiczów[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Terterowiczów[edytuj | edytuj kod]

Księstwo Widynia[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Szyszmanowiczów[edytuj | edytuj kod]

Aby pozbawić syna z pierwszego małżeństwa, Iwana Stracimira, praw do korony Iwan Aleksander nadał mu w 1355 roku władzę w prowincji widyńskiej. W 1363 roku Iwan Aleksander podzielił swe państwo pomiędzy synów: starszy Iwan Stracimir otrzymał ziemię widyńską aż do Iskyru. Iwan Szyszman, ulubieniec ojca, został władcą większej części państwa ze stolicą Tyrnowem. Car rozporządził, że po jego śmierci starszy syn ma podlegać młodszemu. W 1371, po śmierci ojca, Iwan Stracimir ogłosił się carem niezależnego carstwa i zaczął prowadzić własną, niezależną politykę. W 1388 carstwo zostało uzależnione od Imperium osmańskie.

Carstwo Bułgarskie w Tyrnowie[edytuj | edytuj kod]

Imperium Osmańskie zajmuje Tyrnowo w 1393

Carstwo Bułgarskie w Widyniu (Carstwo Widyńskie)[edytuj | edytuj kod]

  • 13561365Iwan Sracimir (Car Widynia, od 1371 w pełni niezależny, syn Iwana Aleksandra, usunięty)

W latach 13651369 okupacja węgierska

Imperium Osmańskie zajmuje Widyń w 1396

Panowanie tureckie (1396-1878)[edytuj | edytuj kod]

W latach 13961878 Bułgaria była częścią Imperium osmańskiego

Przywódcy powstań antytureckich[edytuj | edytuj kod]

Księstwo Bułgarii (1878-1908)[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Battenbergów[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Koburska (linia Sachsen-Coburg-Gotha dynastii Wettynów)[edytuj | edytuj kod]

Trzecie Carstwo Bułgarii (1908-1946)[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Koburska (linia Sachsen-Coburg-Gotha dynastii Wettynów)[edytuj | edytuj kod]

Od 1946 Ludowa Republika Bułgarii

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]