Waldemar Smaszcz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Waldemar Smaszcz (ur. 20 grudnia 1951 r. w Gdańsku) – polski historyk literatury, krytyk, eseista, tłumacz.

Waldemar Smaszcz w trakcie prelekcji w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Zofii Nałkowskiej w Sierpcu - 07.11.2007 r.

Studiował filologię polską na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu pod kierunkiem prof. Konrada Górskiego i prof. Artura Hutnikiewicza (19691974). Debiutował w 1975 r. w piśmie „Kontrasty". Współpracował m.in. z „Inspiracjami”, „Ładem”, „Poezją”, „Literaturą”, „Tygodnikiem Kulturalnym”, „Kulturą”, „Kierunkami”, „Więzią”.

Autor kilkunastu książek autorskich oraz kilkudziesięciu wyborów wierszy poetów polskich we własnym wyborze i z autorskimi esejami. Zajmuje się poezją polską od Bogurodzicy po współczesność, publikuje też szkice poświęcone prozie polskiej, m.in. o ks. Jakubie Wujku, Henryku Sienkiewiczu, Bolesławie Prusie, Władysławie Stanisławie Reymoncie, Piotrze Choynowskim, Kazimierzu Wierzyńskim, Zofii Kossak, Romanie Brandstaetterze.

Tłumaczył poezję Siergieja Jesienina, Walerego Briusowa, Josifa Brodskiego, Stanisława Szewczenki i innych współczesnych poetów ukraińskich. Opublikował (wraz ze Stanisławem Szewczenką) w lwowskim wydawnictwie "Kamieniar" cztery zbiory poetów polskich w wersji polsko-ukraińskiej, zaopatrując je w krytycznoliterackie słowo wstępne i komentarze: Dlatego, że są. Antologia współczesnej poezji polskiej, Wisława Szymborska, Pod jedną gwiazdką, Czesław Miłosz, Poezje wybrane, Karol Wojtyła, Człowiek, duszpasterz, poeta.

Spośród opracowanych przez niego wyborów poezji Wiersze ks. Jana Twardowskiego uhonorowano nagrodą Warszawskiej Premiery Literackiej (styczeń 1993), Poezje zebrane Kazimierza Wierzyńskiego otrzymały Nagrodę Złotej Sowy na Targach Dobrej Książki w Warszawie (1994), antologia poezji eucharystycznej Światło pszennego chleba została wyróżniona na Targach Wydawców Katolickich w Warszawie (1997), a seria poetycka "Z listkiem" otrzymała w 1998 r. główną nagrodę; ukazało się w niej dwadzieścia przygotowanych przez Smaszcza tomów: Karol Wojtyła, Poezje wybrane (pięć wydań), Jan Twardowski, Blisko Jezusa (pięć wydań), Kazimierz Wierzyński, Biblia polska, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Świat na słomce Bożej, Jerzy Liebert, Poezje wybrane, Ernest Bryll, Kto chce znać wiatr, Jan Lechoń, Anioł polskiej doli, Krzysztof Kamil Baczyński, Noc wiary, Jerzy Braun, Tancerz otchłani i inne wiersze, Stanisław Baliński, Krajobrazy polskie, Zbigniew Jankowski, Morze przybywa z daleka, Kazimiera Iłłakowiczówna, Okruszynki nieba, Tadeusz Gajcy, Ojczyzna z drżącego płomienia, Jerzy Pietrkiewicz, Słowa są bez poręczy, Adam Mickiewicz, Rozum i wiara, Juliusz Słowacki, Przed Pańską błyskawicą, Franciszek Karpiński, Pieśni nabożne i inne wiersze, ks. Karol Antoniewicz, Drogą krzyża, Maciej Kazimierz Sarbiewski, Nad skarby wielkie, Julian Tuwim, Słowa modlitwą zrodzone.

Otrzymał dwukrotnie nagrodę rektora Uniwersytetu Warszawskiego za badania naukowe (1981 i 1991). Wielokrotny laureat Warszawskiej Jesieni Poezji w konkursie na esej. Dwukrotny laureat Nagrody im. Włodzimierza Pietrzaka (1984 - Nagroda Młodych, 1997 - Nagroda Literacka). W 1989 r. otrzymał Nagrodę Twórczą Wojewody Białostockiego, w 1999 r. – Nagrodę Prezydenta m. Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego, w 2000 r. – Nagrodę Twórczą Wojewody Podlaskiego oraz Ogólnopolską Nagrodę Literacką im. Franciszka Karpińskiego, w 2005 r. – Nagrodę im. Witolda Hulewicza. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. W 2000 r. papież Jan Paweł II przyznał mu odznaczenie Najczcigodniejszego Krzyża Pro Ecclesia et Pontyfice.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • O poezji Karola Wojtyły (1991, współautor)
  • Jan Twardowski. Kapłan-poeta (1991)
  • Miłość bez jutra (1994)
  • Tarnów–domowa ojczyzna Romana Brandstaettera (1997)
  • Adam i Ewa. Rzymska miłość Mickiewicza (1998)
  • Słowo poetyckie Karola Wojtyły (1998),
  • „Obsypany twymi dary”. Rzecz o Franciszku Karpińskim (2000)
  • Ludzie, których spotkałem. Rozmowy z ks. Janem Twardowskim (2001, wyd. II poszerzone 2002)
  • Ks. Jan Twardowski. Poeta nadziei (2003)
  • „Fotografie prawdziwe, bo już niepodobne.” Ksiądz Jan Twardowski w dziewięćdziesiąte urodziny (2005)

Opracowania edytorskie[edytuj | edytuj kod]

Tłumaczenia[edytuj | edytuj kod]