Wierzbówka kiprzyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wierzbówka kiprzyca
Epilobium angustifolium2.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mirtowce
Rodzina wiesiołkowate
Rodzaj wierzbówka
Gatunek wierzbówka kiprzyca
Nazwa systematyczna
Chamaenerion angustifolium (L.) Holub)
Folia Geobot. Phytotax. 7:86. 1972
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morfologia
Wierzbówka kiprzyca na Alasce (na dole zdjęcia)
Łan wierzbówki kiprzycy
Wierzbówka w Dolinie Gąsienicowej w Tatrach

Wierzbówka kiprzyca (Chamaenerion angustifolium), przez wielu botaników klasyfikowana jako wierzbownica kiprzyca (Epilobium angustifolium L.) – gatunek rośliny należący do rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae). Ma zasięg okołobiegunowy, występuje w Ameryce Północnej, Azji i w Europie. W Polsce jest rośliną pospolitą zarówno na niżu, jak i w górach.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Z kłącza wyrastają liczne łodygi o wysokości 50–150 cm (w sprzyjających warunkach nawet 2 m). Są one prosto wzniesione, obłe, pojedyncze lub rozgałęzione, nagie i często czerwono zabarwione.
Liście
Ulistnienie skrętoległe, liście lancetowate do podłużnie eliptycznych, miękkie, siedzące lub krótkoogonkowe, z zaostrzonymi nasadami i końcami, o szerokości ponad 10 mm. Pod spodem są jaśniejsze i mają wystające unerwienie boczne. Posiadają wyraźny nerw brzeżny, a nerwy boczne wychodzą od głównego pod niemal prostym kątem. Górne liście przechodzą w przysadki.
Kwiaty
Wyrastają w szczytowym gronie, mają średnicę 2–4 cm. Płatki korony różowoczerwone z lekkim fioletowym odcieniem, szerokie, płytko wycięte na szczycie lub ucięte, z krótkim paznokciem i przeważnie różnej wielkości (kwiaty słabo grzbieciste). Działki kielicha owłosione. Szyjka słupka z czterołatkowym znamieniem, zwykle odgięta. Pręciki pozornie w jednym okółku.
Owoc
Bardzo krótko owłosiona, równowąska torebka o klapach skręcających się przy otwarciu. Nasiona bardzo liczne, gładkie, z białym puchem.
Część podziemna
Roślina posiada krótkie, czołgające się kłącze, które wytwarza liczne, mięsiste rozłogi z wydłużonymi międzywęźlami. Okryte jest mięsistymi, białymi, skrętolegle ustawionymi łuskami.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też: rośliny tatrzańskie.

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Polska nazwa gatunkowa pochodzi od liści wierzbówki, które podobne są do liści wierzby. Łacińska nazwa gatunkowa wskazuje na podobieństwo rośliny do oleandra (gr. chamai = niski, nerion = oleander).
  • Gatunek ten posiada wiele nazw łacińskich, które w istocie są synonimami jednego z jego podgatunków[7]:
    • Chamerion angustifolium (L.) Scop. = Chamaenerion angustifolium subsp. angustifolium
    • Epilobium angustifolium L. = Chamaenerion angustifolium subsp. angustifolium
    • Epilobium spicatum Lam. = Chamaenerion angustifolium subsp. angustifolium

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Dawniej uważano wierzbówkę za roślinę leczniczą.
  • Z liści przyrządzano dawniej namiastkę herbaty.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-14].
  2. Rostafiński Józef, Seidl Olga. Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa, 1973
  3. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Epilobium według Reveala
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-03-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.