Oleander pospolity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Oleander pospolity
Nerium oleander2.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd goryczkowce
Rodzina toinowate
Rodzaj oleander
Gatunek oleander pospolity
Nazwa systematyczna
Nerium oleander L.
Sp. pl. 1:209. 1753
Synonimy

Nerium indicum Mill.,
Nerium odorum Aiton

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwitnący oleander

Oleander pospolity (Nerium oleander L.) – gatunek rośliny z rodziny toinowatych (Apocynaceae). Występuje na całym obszarze śródziemnomorskim od Maroka i Portugalii aż po południową Azję (prowincja Junnan w południowych Chinach)[2]. Jest uprawiany jako roślina ozdobna w wielu krajach świata.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Małe drzewo lub krzew o wysokości do 5 m.
Liście
Grube, skórzaste, lancetowate, naprzemianległe lub po 3 w okółku. Są całobrzegie, u nasady klinowate, około 16 cm długości i 3 cm szerokości, połyskujące, ciemnozielone.
Kwiaty
Dość duże o średnicy do 5 cm, wonne; korona 5-krotna, różowa, biała lub czerwona, o poskręcanych łatkach. 1 słupek i 5 pręcików z długimi łącznikami, w gardzieli korony 5 łuseczek.
Owoc
Torebka o długości do 15 cm z owłosionymi nasionami.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Występuje zwykle przy wysychających korytach strumieni. Kwitnie w ciągu całego lata. Zapylany jest przez owady.

Właściwości trujące[edytuj | edytuj kod]

Roślina trująca: w większych dawkach zawarta w roślinie oleandryna wywołuje brak czucia w ustach, mdłości, wymioty, zaburzenia pracy serca, rozszerzenie źrenic i duszności[3]. Trująca jest cała roślina. Już po 2-3 godzinach po spożyciu może spowodować śmierć[3]. Glikozydy oleandra mają własności kumulacyjne. Sok z rośliny jest trujący, należy po pracy przy nim umyć ręce (ogrodnictwo, kwiaciarstwo). Jeżeli w domu są małe dzieci, lepiej tej rośliny nie uprawiać. Zatrucia ostre glikozydami zdarzały się przypadkowo u dzieci, które brały do ust liście lub gałązki oleandra. Właściwości trujące tej rośliny znane były już za czasów Aleksandra Wielkiego[3]. Z surowca sporządzano dawniej truciznę na szczury.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Wymagania
Potrzebuje dużo światła (w ciemnych pomieszczeniach nie zakwitnie). W lecie najlepiej trzymać go na dworze, zimą w dobrze oświetlonym pomieszczeniu. Wymaga umiarkowanej temperatury, najlepiej czuje się w temp. do + 16° C, zimą znosi spadek temp. do +5° C. Potrzebuje obfitego podlewania, lubi przewiew. Najlepiej rośnie na gliniastej glebie. Lubi duże pojemniki, źle znosi przesadzanie.
Pielęgnacja
Latem należy podlewać codziennie, zimą co 7-10 dni, najlepiej deszczową wodą. Nie wolno podlewać wodą zimną, gdyż wówczas nie rozwiną się pąki kwiatowe. Latem do wody dodawać rozpuszczonych nawozów. Spryskiwanie rośliny stosować tylko do zmycia liści z kurzu. Nie należy liści nabłyszczać. Po kwitnieniu roślinę należy przyciąć, można także usuwać boczne pędy poniżej pąków kwiatowych – zapobiegnie to nadmiernemu rozrastaniu się rośliny. Przesadzamy nie częściej, niż co 3-4 lata.
Rozmnażanie
Najprościej przez sadzonki otrzymane z wierzchołków pędów. Ukorzenia się je wiosną i w lecie w ciepłej wodzie lub w ziemi. Ukorzeniają się dość łatwo i jeszcze w tym samym roku mogą zakwitnąć. Można też rozmnażać z nasion, które wysiewa się w kwietniu.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  3. 3,0 3,1 3,2 Burkhard Bohne, Peter Dietze: Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących. Warszawa: Bellona, Spółka Akcyjna, 2008. ISBN 978-83-11-11088-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania krajowych roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. ISBN 83-09-00660-8.
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  3. Dawid Longman: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Warszawa: PWR i L, 1997. ISBN 83-09-01559-3.