Wierzbownica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wierzbownica
Morfologia
Morfologia
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mirtowce
Rodzina wiesiołkowate
Rodzaj wierzbownica
Nazwa systematyczna
Epilobium L.
Sp. Pl. 347. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Wierzbownica kosmata Epilobium hirsutum
Wierzbownica czteroboczna Epilobium tetragonum s.l.
Nasiona wierzbownic zaopatrzone są w aparat lotny w postaci pęczka włosków (E. canum)

Wierzbownica (Epilobium L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae). Należy do niego sto kilkadziesiąt gatunków rodzimych dla strefy umiarkowanej i arktycznej obu półkul. W Polsce występuje 14 gatunków. Gatunkiem typowym jest Epilobium hirsutum L.[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Przeważnie naprzeciwległe, rzadziej okółkowe, wyjątkowo skrętoległe u kilku gatunków, pojedyncze, jajowate do lancetowatych, często na brzegu gruczołowato piłkowane.
Kwiaty
Zwykle promieniste, czterokrotne, przeważnie różowe (różne odcienie), rzadziej u niektórych gatunków czerwone, białe, pomarańczowe lub wyjątkowo żółte.
Owoce
Torebka zawierająca dużą ilość niełupek zaopatrzonych w aparat lotny w postaci pęczka jedwabistych białych szczecinek

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Większość to rośliny zielne (jednoroczne lub dwuletnie), niektóre są krzewinkami. Są wiatrosiewne. Wiele gatunków występuje na siedliskach inicjalnych, zarówno wilgotnych jaki i suchych. Wiele gatunków, w tym większość europejskich ma tendencje do zajmowania siedlisk zaburzonych, inicjalnych, pod wpływem antropopresji.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[2]

Chamaenerion Adanson, Pyrogennema J. Lunell

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do podrodziny Onagroideae, rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae Juss.), która wraz z siostrzaną grupą krwawnicowatych (Lythraceae) wchodzi w skład rzędu mirtowców (Myrtales). Rząd należy do kladu różowych (rosids) i w jego obrębie jest kladem siostrzanym bodziszkowców[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Myrtanae Takht., rząd mirtowce (Myrtales Rchb.), podrząd Onagrineae Rchb., rodzina wiesiołkowate (Onagraceae Juss.), podrodzina Epilobioideae Wood, plemię Epilobieae Endl., podplemię Epilobiinae Torr. & A. Gray, rodzaj wierzbownica (Epilobium L.)[3].

Uwagi taksonomiczne
  • Gatunki wierzbownic często tworzą mieszańce między sobą, zdarzają się też mieszańce wielokrotne.
  • Do rodzaju wierzbownica Epilobium s. l. włączane są często w randze sekcji blisko spokrewnione rodzaje Chamerion (wierzbówka), Boisduvalia, Pyrogennema i Zauschneria.
Gatunki flory Polski[4]
Inne wybrane gatunki
  • Epilobium alsinoides
  • Epilobium arcticum
  • Epilobium billardierianum
  • Epilobium brachycarpum
  • Epilobium brevipes
  • Epilobium brunnescens
  • Epilobium canum (syn. Zauschneria cana)
  • Epilobium chloraefolium
  • Epilobium clavatum
  • Epilobium cleistogamum
  • Epilobium coloratum
  • Epilobium crassum
  • Epilobium davuricum
  • Epilobium densiflorum (syn. Boisduvalia densiflora)
  • Epilobium foliosum
  • Epilobium glabellum (syn. Boisduvalia glabella)
  • Epilobium glaberrimum
  • Epilobium glandulosumwierzbownica ogruczolona
  • Epilobium halleanum
  • Epilobium hectori
  • Epilobium hornemannii
  • Epilobium howellii
  • Epilobium komarovianum
  • Epilobium lactiflorum
  • Epilobium lanceolatumwierzbownica lancetowata
  • Epilobium leptocarpum
  • Epilobium leptophyllum
  • Epilobium luteum
  • Epilobium minutum
  • Epilobium mirabile
  • Epilobium nevadense
  • Epilobium nivium
  • Epilobium obcordatum
  • Epilobium oreganum
  • Epilobium oregonense
  • Epilobium pallidum
  • Epilobium pedunculare
  • Epilobium purpuratum
  • Epilobium pygmaeum
  • Epilobium rigidum
  • Epilobium saximontanum
  • Epilobium septentrionale (syn. Zauschneria septentrionalis)
  • Epilobium siskiyouense
  • Epilobium strictum (syn. Boisduvalia stricta)
  • Epilobium suffruticosum
  • Epilobium torreyi
Podział według systemu Wagnera[5]
  • Sekcje:
    • Sect. Boisduvalia
    • Sect. Cordylophorum
      • Subsect. Nuttalia
      • Subsect. Petrolobium
    • Sect. Crossostigma
    • Sect. Epilobiopsis
    • Sect. Epilobium (tu należy większość gatunków)
    • Sect. Xerolobium
    • Sect. Zauschneria

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-14].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
  3. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Epilobium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. *Wagner W. L: Epilobium, w: Onagraceae, The Evening Primrose Family website (ang.). 2005-2006. [dostęp 2006-05-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • P.H. Raven, T.E Raven. The genus Epilobium (Onagraceae) in Australasia: a systematic and evolutionary study. „New Zealand Dept. Sci. Industr. Res. Bull”. 1976. 216. s. 1-216. 
  • J.C Solomon. The systematics and evolution of Epilobium (Onagraceae) in South America. „Ann. Missouri Bot. Gard”. 1982. 69. s. 239-335.