Wiskacza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiskacza
Lagostomus maximus[1]
(Desmarest, 1817)
Wiskacza
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd Hystricomorpha
Infrarząd Hystricognathi
Rodzina szynszylowate
Rodzaj Lagostomus
Gatunek wiskacza
Podgatunki[2]
  • L. maximus inmollis Thomas, 1910
  • L. maximus maximus (Desmarest, 1817)
  • L. maximus petilidens Hollister, 1914
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło wiskacza w Wikisłowniku

Wiskacza[4] (Lagostomus maximus) – gryzoń z rodziny szynszylowatych, jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Lagostomus. Zamieszkuje południowo-wschodnią Boliwię, skrajne tereny zachodniego Paragwaju, większą część Argentyny aż do prowincji Rio Negro.

Genetyka[edytuj | edytuj kod]

Garnitur chromosomowy L. maximus tworzy 56 par chromosomów[2].

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Gryzoń o mocnej, krępej budowie, przypominającej królika. Sierść na grzbiecie jest koloru szarego, na szerokiej i zaokrąglonej głowie charakterystyczne czarno-białe pasy. Spód ciała jest białawy. Oczy duże i błyszcząco czarne. Kończyny tylne są dłuższe od przednich. Kończyny przednie mają cztery, zaś tylne trzy palce zakończone długimi pazurami służącymi do kopania. Długi ogon jest puszysty i ciemnej barwy. Wiskacze często siadają na tylnych nogach.

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała bez ogona
47-66 cm
Długość ogona
15-20 cm
Waga ciała
2-9 kg (samce prawie dwukrotnie cięższe od samic)

Środowisko życia[edytuj | edytuj kod]

Wiskacza zamieszkuje pampasy i obszary zakrzewione na suchych wyżynach od stóp Andów.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Gryzonie te są aktywne głównie o zmierzchu. Żyją w budowlach (zwanych przez Argentyńczyków viscacheros[5]) w grupach liczących 15-30 (czasami 50) osobników (samce żyją pojedynczo). Budowle te składają się z systemu podziemnych korytarzy i nor. Korytarze osiągają długość 20-300 m i mają liczne wejścia. Budowle takie mogą być użytkowane przez długi czas. Budowę systemu nor rozpoczyna samiec po znalezieniu samicy. Wydobytą ziemię usypują w kopiec, który rośnie z upływem lat. Nory kopane są przednimi łapami, natomiast tylne kończyny wyrzucają ziemię na zewnątrz. Budowle znakowane są substancją zapachową. Pomiędzy samcami odbywają się rytualne walki. Polegają one na uderzaniu ogonem i kończynami o ziemię. Jeśli żaden przeciwnik nie ustąpi, dochodzi do krwawego starcia, które prowadzi do poważnych obrażeń walczących zwierząt. Do orientacji w podziemnych korytarzach, służą długie, sztywne włosy czuciowe. Wiskacze żywią się trawami, ziołami i korzeniami roślin.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

W subtropikalnych rejonach występowania samice mogą mieć dwa mioty w roku. Ciąża u samic wiskaczy trwa 153 dni. Po tym okresie przychodzi na świat 1-4 młodych o wadze 200 g. Okres laktacji trwa 21 dni. Młodymi opiekują się samice. Dojrzałość płciową samice uzyskują w 8 miesiącu życia, natomiast samce w 15 miesiącu.

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii niskiego ryzyka LC[3]. W wielu miejscach są traktowane jako szkodniki pastwisk i tępione przez rolników.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lagostomus maximus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Lagostomus maximus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 5 listopada 2009]
  3. 3,0 3,1 Lagostomus maximus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  5. E. Keller, prof. dr. J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ssaki. Cz. 2. Warszawa: Horyzont, 2001. ISBN 83-7227-614-5.