Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1964 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rozkład głosów w kraju

Wybory prezydenckie w USA w 1964 roku znacznie różniły się od tych, które odbyły się cztery lata wcześniej. Nie dość, że urzędujący prezydent ubiegał się o wybór, to jeszcze (o ile tamte zostały rozstrzygnięte najmniejszą przewagą głosów), o tyle te zaznaczyły się tym, że zwycięzca uzyskał, jak do tej pory, największą przewagę głosów powszechnych.

Wyniki wyborów 3 listopada 1964 roku Partia Kandydat na prezydenta USA Kandydat na wiceprezydenta USA
43 127 041 (61,1%) i 486 głosów elektorskich Partia Demokratyczna Location dot blue.svg
37 Lyndon Johnson 3x4.jpg
Urzędujący prezydent Lyndon Baines Johnson (1908–1973) z Teksasu
H Humphrey.jpg
Senator Hubert Humphrey (1911–1978) z Minnesoty
27 175 754 (38,5%) i 52 głosy elektorskie Partia Republikańska Location dot red.svg
BarryGoldwater.png
Były dwugwiazdkowy generał i dwukrotny senator Barry Goldwater (1909–1998) z Arizony
William-Miller.jpg
Członek Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych William E. Miller (1917–1983) z Nowego Jorku

Sytuacja[edytuj | edytuj kod]

Prezydent John F. Kennedy został zamordowany 22 listopada 1963 w Dallas w Teksasie i jego urząd przejął dotychczasowy wiceprezydent Lyndon B. Johnson. Początkowo republikanom wydawało się, że łatwo będzie przejąć z powrotem Biały Dom po śmierci popularnego i charyzmatycznego polityka, jakim był Kennedy. Jednakże Lyndon Johnson zainicjował program reform, nazwany budową Wielkiego Społeczeństwa (Great Society), którego część udało mu się zrealizować już w czasie pierwszego roku kadencji i co przyniosło mu ogromną popularność. Jednakże naraził się rasistom i konserwatystom z tzw. Głębokiego Południa przeforsowaniem i podpisaniem Ustawy o Prawach Obywatelskich.

Nominacje[edytuj | edytuj kod]

Partia Demokratyczna[edytuj | edytuj kod]

Jak już łatwo się domyślić, Lyndon Johnson łatwo zdobył nominację swej partii jako jej kandydat na urząd prezydenta, który notabene już zajmował. Na konwencji wysunął też swoją kandydaturę prawicowy gubernator Alabamy George Wallace, ale dokonywał tylko swego rodzaju testu popularności. Johnson swoim wiceprezydenckim partnerem mianował senatora Huberta Humphreya z Minnesoty, który swego czasu był jego zastępcą (kiedy był liderem większości w Senacie) i bliskim politycznym sojusznikiem.

Partia Republikańska[edytuj | edytuj kod]

Poprzedni kandydat oraz były wiceprezydent (i, warto nadmienić, późniejszy prezydent) Richard Nixon, który ledwie o włos przegrał z Kennedym cztery lata temu, po porażce (tym razem wysokiej), jakiej doznał podczas wyborów na stanowisko gubernatora Kalifornii w roku 1962, nie ubiegał się powtórnie o nominację prezydencką.

Początkowo pewnym faworytem wydawał się liberalny gubernator Nowego Jorku (i późniejszy wiceprezydent) Nelson Rockefeller. Byłby on groźnym przeciwnikiem dla Johnsona, gdyż mógłby odebrać mu, prócz stałego republikańskiego elektoratu, część głosów ze swej części kraju i liberałów. Ale po skandalu z rozwodem i ponownym małżeństwie z dużo młodszą kobietą stracił zaufanie wyborców w swojej partii.

Natomiast senator Barry Goldwater z Arizony był przedstawicielem skrajnej prawicy i, po utrąceniu wpływowego liberała, mógł liczyć na sukces. Przeciwko jego kandydaturze wystąpiło całe liberalne i umiarkowane skrzydło kierowane przez nie poddającego się Rockefellera, byłego kandydata na wiceprezydenta przy Nixonie Henrym Cabocie Lodge’u juniorze z Massachusetts i gubernatorze Williamie Scrantonie z Pensylwanii. Goldwater, po długiej i ciężkiej walce, wygrał nominację, proponując początkowo partnerstwo na liście Scrantonowi, a po jego odmowie nowojorskiemu kongresmenowi i formalnemu przewodniczącemu partii Williamowi E. Millerowi, który ofertę przyjął.

Kampania[edytuj | edytuj kod]

Goldwater, który miał poparcie tylko co trzeciego zwolennika swego stronnictwa, ale za to pełne aparatu partyjnego, odstręczył bardzo wielu wyborców demagogią i ekstremizmem. Oto dwie tylko z jego licznych wypowiedzi:

  • Ekstremizm w obronie wolności nie jest wadą
  • Nie zawahałbym się, będąc już prezydentem, zrzucić niedużą bombę atomową na chińskie linie zaopatrzenia w Wietnamie

Johnson zaś prezentował się jako polityk dojrzały, zrównoważony, któremu drogi jest spokój tak w kraju, jak i za granicą.

Rezultat[edytuj | edytuj kod]

Johnson uzyskał największy odsetek głosów (61,1%) powszechnych w historii USA. Goldwater wygrał tylko w sześciu stanach (Arizona, Alabama, Luizjana, Georgia, Missisipi i Karolina Południowa, przy czym w przypadku ostatnich pięciu był to pierwszy przypadek od czasu Rekonstrukcji gdy wygrał w nich Republikanin) i miał tylko 38,5%.

Jeżeli idzie o głosy elektorskie, to Johnson uzyskał ich 486 (90,5%), a Goldwater 52 (9,5%). Kandydaci marginalni nie uzyskali żadnego głosu.

Co do zaś samej liczby głosów powszechnych, to na prezydenta padło ich 43 127 041, zaś na senatora 27 175 754.

Demokraci powiększyli też stan posiadania w Kongresie, gdzie i tak mieli większość.

Kandydat Partia Stan Liczba głosów Procent Elektorskie Na wiceprezydenta Stan Elektorskie
Lyndon Johnson Demokrata Teksas 43 127 041 61,1% 486 Hubert Humphrey Minnesota 486
Barry Goldwater Republikanin Arizona 27 175 754 38,5% 52 William E. Miller Nowy Jork 52
unpledged electors Demokraci 210 732 0,3% 0 0
Inni 125 757 0,2%