Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1968 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Amerykańskie wybory prezydenckie w roku 1968 odbywały się w szczególnej sytuacji politycznej.

Wyniki wyborów 5 listopada 1968 roku Partia Kandydat

na prezydenta USA

Kandydat na wiceprezydenta USA
31 783 783 głosów powszechnych (43,4%) i 301 elektorskich Partia Republikańska Location dot red.svg
VP-Nixon.png
Były wiceprezydent Richard Nixon (1913–1994)
Spiro Agnew.jpg
Urzędujący gubernator Maryland Spiro T. Agnew (1918–1996)
31 271 839 głosów powszechnych (42,7%) i 191 elektorskich Partia Demokratyczna Location dot blue.svg
H Humphrey.jpg
Urzędujący wiceprezydent Hubert Humphrey (1911–1978)
Edmund Muskie.jpg
Były gubernator Maine Edmund Muskie (1914–1996)

Sytuacja[edytuj | edytuj kod]

Rozkład głosów

Cztery lata wcześniej (1964) demokrata Lyndon B. Johnson, który przejął prezydenturę po zamordowaniu 22 listopada 1963 Johna F. Kennedy’ego wygrał wybory przytłaczającą przewagą głosów. Ściślej rzecz ujmując zdobył wtedy największy odsetek głosów (61%) jaki kiedykolwiek zdobył zwycięski kandydat prezydencki w USA.

Jednakże po czterech latach Johnson, na skutek prowadzonej wyczerpującej wojny w Wietnamie, stracił początkową wysoką popularność. Był atakowany z dwóch skrajnych stron: zwolenników bezwzględnego prowadzenia wojny (m.in. kongresmen i lider mniejszości republikańskiej w Izbie Reprezentantów Gerald Ford czy generał Curtis LeMay, którzy oskarżali go o nieskuteczność), oraz przeciwników wojny.

W tej sytuacji Johnson, co było nie lada zaskoczeniem, zrezygnował z ubiegania się o drugą kadencję. Otworzyło to pole do popisu innym kandydatom.

Nominacje[edytuj | edytuj kod]

Partia Demokratyczna[edytuj | edytuj kod]

Johnson poparł kandydaturę swego wiceprezydenta Huberta Humphreya. Początkowo silnym kandydatem był antywojenny senator ze stanu Minnesota, czyli ziomek wiceprezydenta, Eugene McCarthy, który wygrał pierwsze prawybory w New Hampshire. Potem na czoło wybił się senator nowojorski, brat zabitego prezydenta i krytyk Johnsona Robert Kennedy. Jednakże zginął on w zamachu z trakcie kampanii w Kalifornii 5 czerwca. Nominację zdobył wtedy, niejako w zastępstwie Humphrey. Kandydatem na wiceprezydenta został senator polskiego pochodzenia z Maine Edmund Muskie. Wśród kandydatów do nominacji prezydenckiej był też George McGovern, którego popierał m.in. Abraham Ribicoff.

Niezależna Partia Amerykańska[edytuj | edytuj kod]

Były gubernator Alabamy George Wallace, który wsławił się zdecydowanym zwalczaniem ruchu praw obywatelskich, był nominalnie członkiem Partii Demokratycznej, ale nie zgadzał się z polityką jej kierownictwa.

Wallace postanowił tedy kandydować z ramienia tzw. Niezależnej Partii Amerykańskiej, która faktycznie składała się z jego komitetów wyborczych. W wyrównanym pojedynku między demokratami i republikanami chciał stać się języczkiem u wagi, co przed głosowaniem elektorów pozwoliłoby mu wejść w układy. Swoim partnerem na liście mianował generała Curtisa LeMaya.

Partia Republikańska[edytuj | edytuj kod]

O nominację ubiegało się kilku kandydatów:

Nixon na szlaku kampanijnym

Rommney wycofał się najprędzej, bo już po przegranych prawyborach w New Hampshire. Reagan nie zaangażował się na dobre w walkę o nominację, tylko dokonywał swego rodzaju testu popularności. Nixon, mimo przyklejonej etykietki przegranego, zdołał pokonać Rockefellera i zdobyć nominację. Kandydatem na wiceprezydenta został gubernator Marylandu Spiro T. Agnew.

Poza Agnew kandydatami, którzy nie uzyskali nominacji na wiceprezydenta, lub byli bardzo poważnie brani pod uwagę, byli:

Kampania[edytuj | edytuj kod]

Kampania była wyjątkowo brutalna. O czym świadczy m.in. to, że w czasie konwencji Partii Demokratycznej w Chicago policja miejska rozpędzała antywojennych demonstrantów.

Nixon obiecywał, że przywróci ład i porządek, Humphrey posługiwał się hasłami populistycznymi, zaś Wallace rasistowskimi.

Rezultat[edytuj | edytuj kod]

Wybory, jeżeli idzie o głosy powszechne, zostały rozstrzygnięte niewielką przewagą. Niewątpliwie rokosz Wallace’a mocno zaszkodził aspiracjom Humphreya.

Kandydat na

prezydenta 

Partia Rodzinny stan Odsetek głosów Głosy elektorskie Ogólna liczba głosów
Richard Nixon republikanin Kalifornia 43,4% 301 31 783 783
Hubert Humphrey demokrata Minnesota 42,7% 191 31 271 839
George Wallace niezależny Alabama 13,5% 46 9 901 118
Pozostali 0,3% 0 243 258
Kandydat na

wiceprezydenta

Partia Rodzinny stan Głosy elektorskie
Spiro T. Agnew republikanin Maryland 301
Edmund Muskie demokrata Maine 191
Curtis LeMay niezależny Ohio 46

Notka[edytuj | edytuj kod]