Zdrowaś Maryjo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zwiastowanie NMP
Zdrowaś Mario wśród innych modlitw wydrukowanych po polsku w 1475 roku. Ilustracja z Encyklopedii staropolskiej Zygmunta Glogera

Zdrowaś Maryjo (łac. Ave Maria), także: Pozdrowienie Anielskiechrześcijańska modlitwa za wstawiennictwem Maryi, matki Jezusa – oddająca cześć Jej – wraz z prośbą o wstawienniczą modlitwę – i Jezusowi, uznawana przez Kościół katolicki i Cerkiew prawosławną. Nie uznają jej protestanci, którzy zgodnie z zasadą Solus Christus odrzucają kult maryjny.

Składa się z trzech części. Najstarsze dwie to cytaty z Nowego Testamentu: słowa archanioła Gabriela, wypowiedziane w czasie Zwiastowania (Łk 1,28) oraz słowa św. Elżbiety, skierowane do Maryi w czasie Nawiedzenia (Łk 1,42). Przez wiele wieków modlitwa Zdrowaś, Maryjo była dokładnym powtórzeniem ewangelicznego pozdrowienia Gabriela i Elżbiety. W XIII wieku zaczęto dodawać do dwóch fraz biblijnych imię: Jezus – w ten sposób imię Jezusa stało się centrum modlitwy.

Trzecia część modlitwy powstała dopiero w XIV wieku, kiedy w Europie panowała dżuma. W słowach modlitwy pozostał ślad grozy tamtych dni: teraz i w godzinę śmierci. Papież Pius V kazał w 1566 roku umieścić dodatkowe słowa modlitwy w brewiarzu rzymskim, przez co uczynił ją oficjalną modlitwą Kościoła.

Pozdrowienie Anielskie jest jedną z części pacierza, modlitwy Anioł Pański oraz modlitwy różańcowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarszy zapis modlitwy "Zdrowaś Mario" w języku polskim zachował się w "Statutach Wacława Księcia Legnickiego" z roku 1412. Najstarsza polska wersja drukowana tej modlitwy ukazała się natomiast w 1475 roku we Wrocławiu. Została wydrukowana wraz z modlitwami "Ojcze nasz" i "Wierzę w Boga" w tzw. "Statutach Elyana" (łac. "Statuta Synodalia Episcoporum Wratislaviensium") wydrukowanych w pierwszej oficynie wrocławskiej Kaspra Elyana[1].

Tekst modlitwy[edytuj | edytuj kod]

Tekst modlitwy w języku polskim w klasztorze franciszkanów w Waszyngtonie

Tekst polski[edytuj | edytuj kod]

Zdrowaś Maryjo, łaski pełna, Pan z Tobą,
błogosławionaś Ty między niewiastami,
i błogosławiony owoc żywota[2] Twojego, Jezus.
Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami grzesznymi
teraz i w godzinę śmierci naszej. Amen

Tekst łaciński[edytuj | edytuj kod]

Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum;
benedicta tu in mulieribus,
et benedictus fructus ventris tui, Iesus.
Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis peccatoribus,
nunc et in hora mortis nostrae. Amen.

Obecność w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Ave Maria było też tematem wielu utworów muzycznych. Najbardziej znane to: Ave Maria Franciszka Schuberta oraz Ave Maria Charlesa Gounoda na podstawie pierwszego preludium C-dur z pierwszego tomu Das wohltemperierte Klavier Jana Sebastiana Bacha.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Św. Ludwik Maria Grignion de Montfort w swoim dziele "Traktat o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny" następująco opisuje moc i wartość modlitwy Pozdrowienia Anielskiego:

Quote-alpha.png
Zdrowaś Maryjo dobrze odmawiane, czyli uważnie, z nabożeństwem i pokorą, jest według świadectwa świętych nieprzyjacielem szatana, którego zmusza do ucieczki, jest młotem, który go miażdży, jest uświęceniem duszy, radością aniołów, śpiewem wybranych, pieśnią Nowego Testamentu, radością Maryi i chwałą Trójcy Przenajświętszej. Zdrowaś Maryjo jest rosą niebieską, która czyni duszę urodzajną; jest czystym i pełnym miłości pocałunkiem, jaki składamy Maryi; jest czerwoną różą, którą Jej ofiarujemy, kosztowną perłą, którą Jej składamy w ofierze; jest czarą ambrozji i boskiego nektaru, który Jej dajemy. Wszystkie te porównania pochodzą z ust świętych. Błagam więc was usilnie, przez miłość, którą ku wam w Jezusie i Maryi w sercu noszę, odmawiajcie codziennie, o ile wam czas pozwoli, cały Różaniec, a w chwili śmierci błogosławić będziecie dzień i godzinę, kiedyście mi uwierzyli.

Posłuchaj[edytuj | edytuj kod]

(audio)

Chorał gregoriański – Ave Maria

w wykonaniu Scholi Gregoriańskiej z Ołtarzewa


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło zdrowaśka w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Jerzy Oleksiński, "I nie ustali w walce", Nasza Księgarnia, Warszawa 1980, ISBN 831007610, s. 52.
  2. Polski tekst używa starej polszczyzny i dlatego użyte w nim słowo żywot jest często mylnie rozumiane jako odpowiednik słowa życie. W istocie słowo to oznacza brzuch (łono), o czym łatwo się przekonać tłumacząc oryginalny tekst łaciński.