Litania loretańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Litania loretańska (łac. Litaniae Lauretanae) – modlitwa katolicka na cześć Matki Bożej, którą kapłan odmawia na przemian z wiernymi. Po wstępnym błaganiu, skierowanym do Trójcy Świętej, następują krótkie wezwania do Matki Boskiej, w których uwydatnione są Jej szczególniejsze cnoty. Od wezwania "Różo duchowna" rozpoczyna się szereg chwalebnych tytułów, które określają kolejno, jak była wyobrażana, kim jest dla wiernych i jakie stanowisko zajmuje w Królestwie niebieskim. Użycie litanii loretańskiej w ramach nabożeństw paraliturgicznych zatwierdzone jest przez Stolicę Apostolską i uposażone licznymi odpustami.

Litania loretańska nazywana jest także litanią do Najświętszej Maryi Panny. Przymiotnik „loretańska” w nazwie Litanii pochodzi od włoskiego miasta Loreto, gdzie w bazylice, zgodnie z podaniami, znajduje się domek Matki Bożej. Litania do Najświętszej Maryi Panny była tam szczególnie propagowana i odmawiana. Nie narodziła się jednak w Loreto. Źródła podają, że powstała już w XII wieku we Francji, lecz pierwsza wersja nie zachowała się. Pośród licznych schematów litanii maryjnych utrwalił się właśnie ten, który był używany od pierwszej połowy XVI wieku w Loreto. Stąd nazwa litania loretańska. W 1581 roku papież Sykstus V nadał za jej odmawianie przywilej odpustu. Określenie "Litania loretańska" stosowane było częściej od 1575 roku, kiedy to dyrektor chóru w Loreto, Costanzo Porta (1529–1601), skomponował najstarsze znane opracowanie muzyczne Litanii na 8 głosów (Litaniae deiparae Virginis Mariae octo vocum).

W Litanii w ciągu wieków pojawiały się nowe wezwania. Z powodu mnożących się wezwań papież Klemens VIII wydał w 1601 roku dekret, który mówił o konieczności zatwierdzenia litanii przez Stolicę Apostolską w Rzymie.

Z czasem Kościół wprowadzał nowe tytuły: w 1675 "Królowo Różańca Świętego, w 1846 Królowo bez zmazy pierworodnej poczęta, w 1903 Matko Dobrej Rady. W 1906 roku w Kościele Katolickim Mariawitów zostały wprowadzone dwa wezwania Matko Nieustającej Pomocy i Królowo Mariawitów. Po zatwierdzeniu liturgicznego święta NMP Królowej Polski 3 maja, 12 października 1923 roku dołączono do litanii tytuł Królowo Polskiej Korony, który po drugiej wojnie światowej zmieniono na: Królowo Polski. Kościół rzymskokatolicki wprowadził tytuły: Królowo Pokoju w 1917 roku, Królowo Wniebowzięta w 1950, Matko Kościoła w 1980 roku, oraz Królowo Rodzin w 1995.

Dużą rolę w propagowaniu Litanii odegrały zakony katolickie, m.in. dominikanie, kapucyni, karmelici, a także mariawici.

Litanie oraz 7 psalmów pokutnych od najdawniejszych czasów Kościoła w połączeniu z pacierzami kapłańskimi odmawiano przy nabożeństwie publicznym.