Pius V

Pius V Pius Quintus
Michele Ghislieri
Święty Kościoła katolickiego Papież
Data i miejsce urodzenia	17 stycznia 1504 Bosco
Data i miejsce śmierci	1 maja 1572 Rzym
Biskup Sutri e Nepi
Okres sprawowania	4 września 1556 – 17 marca 1560
Biskup Mondovi
Okres sprawowania	17 marca 1560 – 7 stycznia 1566
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	1528
Nominacja biskupia	4 września 1556
Sakra biskupia	14 września 1556
Kreacja kardynalska	15 marca 1557 Paweł IV
Kościół tytularny	S. Maria sopra Minerva (24 marca 1557) S. Sabina (14 kwietnia 1561) S. Maria sopra Minerva (15 maja 1565)
Pontyfikat	7 stycznia 1566
Multimedia w Wikimedia Commons

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	14 września 1556
Konsekrator	Giovanni Michele Saraceni
Współkonsekratorzy	Giovanni Beraldo Nicola Maggiorani
Konsekrowani biskupi Giovanni Francesco Gàmbara 13 października 1566 Iñigo Avalos de Aragón 13 października 1566 Guglielmo Sirleto 13 października 1566

Wspomnienie	30 kwietnia

Pius V (łac. Pius V), właściwie Giovanni Michele Ghislieri, imię chrzestne Antonio. (Urodzony 17 stycznia 1504 w Bosco Marengo w prowincji Alessandria, zm. 1 maja 1572 w Rzymie) – święty Kościoła katolickiego, włoski duchowny katolicki, dominikanin, papież w okresie od 7 stycznia 1566 do 2 maja 1572.

Życie przed wyborem na papieża

Pochodził z ubogiej rodziny, pracował w dzieciństwie jako pasterz. W wieku 14 lat wstąpił do zakonu dominikanów (O.P.) i przyjął imię Michał. Studiował w Bolonii, w 1528 przyjął święcenia kapłańskie. Przez 16 lat był profesorem teologii w Pawii, sprawował funkcję mistrza nowicjatu i przeora kilku dominikańskich klasztorów. W Como i Bergamo był inkwizytorem, a w 1551 po rekomendacji kardynała Gian Pietro Carafy papież Juliusz III mianował go komisarzem generalnym Inkwizycji Rzymskiej.

4 września 1556 Carafa, już jako papież Paweł IV, mianował Ghislieriego biskupem Nepi i Sutri (konsekracja 14 września 1556), a w marcu 1557 kardynałem, z tytułem S. Maria sopra Minerva. Ghislieri otrzymał także godność najwyższego inkwizytora. Papież Pius IV przeniósł go w marcu 1560 na stolicę biskupią Mondovi. Stosunki Ghislieriego z Piusem IV nie układały się najlepiej, kardynał m.in. skutecznie zablokował nominację kardynalską 13-letniego Ferdynanda Medyceusza.

Pontyfikat

Po śmierci Piusa IV konklawe wybrało kardynała Ghislieriego na papieża 7 stycznia 1566. Przyjął on imię Piusa V i został koronowany w dniu swoich urodzin, 17 stycznia 1566. Papież-asceta, wieloletni inkwizytor, poświęcił swój pontyfikat zadaniom reformy Kościoła w duchu soboru trydenckiego i walce z herezją. Zamierzał wprowadzić w Watykanie rygory klasztorne. W swojej pierwszej mowie papieskiej stwierdził, że Rzym wydaje mu się tak niemoralny, jak w czasach rozkwitu Renesansu. Zażądał usunięcia z Rzymu prostytutek. Nakazał, aby wszystkie rzymskie nierządnice wyszły za mąż albo poddały się chłoście. Wydał też bullę zabraniającą kapłańskim dzieciom z nieprawego łoża dziedziczenia własności Kościoła. Chciał także zniszczyć wszystkie starożytne budowle i pomniki w okolicach Rzymu, jako że były dziełem pogan. Zabronił też Rzymianom wchodzić do karczm. Zaprowadził porządek w Rzymie, wydając nakaz rezydującym przy Kurii biskupom powrotu do swoich diecezji. Wygnani zostali z Rzymu także mnisi pozostający przez lata poza macierzystymi klasztorami wbrew regułom zakonnym. W oczach jednego z posłów weneckich Pius uchodził za człowieka, który chciał zmienić Rzym w jeden wielki klasztor. W owym czasie problemem w Państwie Kościelnym był bandytyzm. Papież ścigał przestępców i zatwierdzał wszystkie wydane na nich surowe wyroki (np. galery). Pomimo zatwierdzania wyroków Inkwizycji, był uważany za władcę sprawiedliwego. Dwa razy w tygodniu osobiście przyjmował skargi ubogich, zaś raz w miesiącu (również osobiście) przyjmował zażalenia na urzędników papieskich oraz na wyroki sądów i rozstrzygał je na korzyść poszkodowanych. Dzięki Niemu powstało wiele szkół, szpitali i przytułków. Jego sukcesem było również uzdrowienie administracji w Państwie Kościelnym.

Pius V zdecydowanie wspierał katolików we Francji. Był także inicjatorem Świętej Ligi przeciwko Turcji i krótko przed śmiercią świętował sukces – flota Ligi złożona z okrętów weneckich i hiszpańskich 7 października 1571 odniosła pod Lepanto zwycięstwo nad siłami sułtana Selima II. W 1570 papież ekskomunikował królową Anglii Elżbietę I.

W 1567 Pius V ogłosił św. Tomasza z Akwinu Doktorem Kościoła oraz nakazał w 1570 publikację dzieł wszystkich teologa (17 tomów). Staraniem tego papieża wydane zostały odnowione, główne księgi liturgiczne rytu rzymskiego: mszał (Missale Romanum, 1570) i brewiarz (Breviarium Romanum, 1568) oraz pierwszy katechizm katolicki (Catechismus Romanus, 1566). W okresie pontyfikatu Piusa przeprowadzono trzy lokalne synody w państwach włoskich, m.in. w Neapolu i Mediolanie.

Papież zmarł w opinii świętości w maju 1572 po chorobie nerek. Papież Klemens X ogłosił go 1 maja 1672 (w 100-lecie śmierci) błogosławionym, a Klemens XI świętym (22 maja 1712). Dniem jego pamięci liturgicznej w Kościele katolickim jest od reformy kalendarza liturgicznego w 1969 roku 30 kwietnia (poprzednio 5 maja).

Pontyfikat Piusa V to początek białej sutanny wśród papieży. Zaczerpnięty z dominikańskiego habitu kolor sutanny, do dziś pozostał charakterystyczny tylko dla biskupów Rzymu.

Pius V jest patronem Kongregacji Nauki Wiary.

Ważniejsze dokumenty papieskie

• Konstytucja Ex omnibus afflictionibus z 1567 roku, potępiająca naukę Bajusa na temat łaski Bożej.
• Bulla Regnans in Excelsis z 27 kwietnia 1570 roku, ekskomunikująca królową Anglii Elżbietę I.

Źródła

• Sylwetka papieża Piusa V w słowniku biograficznym kardynałów Salvadora Mirandy
• Jan Wierusz Kowalski, Poczet papieży, Warszawa 1986
• Sylwetka Piusa V w Internetowej Liturgii Godzin

Linki zewnętrzne

• New Advent - Pope St. Pius V (ang.)
• Pius V w bazie catholic-hierarchy.org (ang.)

Poprzednik Pius IV

Papież 1566-1572

Następca Grzegorz XIII