Święcica (powiat sandomierski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°42′19″N 21°34′46″E
- błąd 39 m
WD 50°38'N, 21°34'E
- błąd 19733 m
Odległość 4 m
Święcica
wieś
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat sandomierski
Gmina Obrazów
Liczba ludności (2006) 410
Strefa numeracyjna 15
Kod pocztowy 27-641
Tablice rejestracyjne TSA
SIMC 0801065
Położenie na mapie gminy Obrazów
Mapa konturowa gminy Obrazów, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Święcica”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Święcica”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Święcica”
Położenie na mapie powiatu sandomierskiego
Mapa konturowa powiatu sandomierskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Święcica”
Ziemia50°42′19″N 21°34′46″E/50,705278 21,579444

Święcicawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Obrazów[1]. W okolicach wsi znajdują się dwa kurhany.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego[2]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Święcica była w średniowieczu folwarkiem rycerskim i należała do rodu Święcickich herbu Jastrzębiec. Na przełomie XVIII i XIX wieku właścicielem wsi był podpułkownik Feliks Ślubicz-Załęcki, kawaler Virtuti Militari i Legii Honorowej, uczestnik kampanii napoleońskiej. Po nim przejął Święcicę Franciszek Chomętowski, który jako poseł w 1831 roku podpisał się pod aktem detronizacji cesarza Mikołaja I jako króla Polski. Jego syn Władysław (1829–1876), urodzony w pobliskim Usarzowie, zasłynął jako pisarz, historyk oraz kustosz zbiorów bibliotecznych Krasińskich i Konstantego Świdzińskiego.

Kolejnymi właścicielami wsi byli Bukowińscy. W 1871 roku w Święcicy urodził się Władysław Bukowiński, używający pseudonimu „Selim” poeta, krytyk literacki i teatralny. Przed stu laty założył i redagował miesięcznik literacko-artystyczny i naukowy „Sfinks”, z którym współpracowali m.in. Stefan Żeromski i Tadeusz Miciński.

W Święcicy zachował się dwór Bukowińskich. Nie bardzo już jednak przypomina szlachecką rezydencję z XIX wieku, ponieważ został przebudowany. Po wojnie mieściła się w nim szkoła, a obecnie jest zamieszkały przez kilka rodzin. Zobaczyć go można w starym zaniedbanym parku, obok bloków mieszkalnych i zniszczonych budynków produkcyjnych. To pozostałość po zakładach usług technicznych, jakie działały na podworskim majątku.

Po Bukowińskich została w Święcicy jeszcze jedna pamiątka – ruiny spichlerza z frontową ścianą w formie portyku, na którym widnieje data „1873”. Położony ok. 200 m na południe od dawnego dworu budynek jest otoczony ze wszystkich stron zaroślami. Od lat nie jest wykorzystywany, mocno zniszczony i skazany na zawalenie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Park z XIX w., wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.709 z 20.12.1957)[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-9].
  2. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapy, plany, Warszawa 1993, k. 3.
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2020-09-30. s. 53. [dostęp 2016-01-19].