Antoni Kiliński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Kiliński
Ilustracja
Prof. Antoni Kiliński
Data urodzenia 20 października 1909
Data śmierci 6 maja 1989
Profesor
Alma Mater Politechnika Warszawska
Profesura 1965
Uczelnia Politechnika Warszawska
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Order Sztandaru Pracy I klasy Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
Odznaka Grunwaldzka

Antoni Kiliński ps. Kot (ur. 20 października 1909 w Antonowie na Litwie, zm. 6 maja 1989 w Warszawie[a]) – polski inżynier, cybernetyk, profesor Politechniki Warszawskiej, w latach 1969–1970 rektor Politechniki Warszawskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dokonania[edytuj | edytuj kod]

W 1928 ukończył Gimnazjum im. Króla Zygmunta Augusta w Wilnie, rozpoczął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. Dyplom inżyniera uzyskał w 1935 roku.

W pracy zawodowej opracowywał samodzielnie lub w zespołach aparaty do rejestracji i reprodukcji dźwięku, które zostały wystawione na światowej wystawie w Nowym Jorku w 1939[1].

W czasie okupacji zajmował się nauczaniem zawodowym oraz pracą w konspiracji w Armii Krajowej w Warszawie. Był w IV kompanii „Jur” w Bazie Lotniczej „Łużyce”. W trzecim dniu powstania warszawskiego kompania ta przyłączyła się do batalionu „Zaremba-Piorun”[2]. Por. Antoni Kiliński ps. Kot był oficerem w samodzielnym plutonie łączności[3]. Po upadku powstania, 4 października 1944 wyszedł z kompanią z Warszawy, po czym został wywieziony do oflagu II D Gross-Born na Pomorzu. Stamtąd od 25 stycznia 1945 jeńcy pieszo przeszli (ok. 600–700 km) do stalagu X B w Sandbostel (ok. 50 km na zachód od Hamburga). Po wyzwoleniu pozostał przez rok w Niemczech, będąc członkiem polskiej grupy rewindykacji wojennych.

W 1948 został powołany do wojska w stopniu podpułkownika z zadaniem zorganizowania wojskowej uczelni technicznej w zakresie łączności i elektrotechniki. Był zastępcą komendanta organizowanej Wojskowej Akademii Technicznej (WAT), która rozpoczęła działalność 1 października 1951. Sześć tygodni później Informacja Wojskowa zaaresztowała rektora i komendanta WAT gen. bryg. inż. Floriana Grabczyńskiego z oskarżeniem o działalność szpiegowską. Płk Antoni Kiliński był wtedy prorektorem i zastępcą komendanta WAT. Jego i wielu innych z kadry oficerskiej przed prawdopodobnym aresztowaniem uchronił kolejny rektor Rosjanin gen. bryg. doc. dr Eugeniusz Leoszenia[4].

Od 1951 Kiliński rozpoczął pracę na Wydziale Łączności Politechniki Warszawskiej jako kierownik Katedry Radiofonii. W latach 1953–1978 inicjował, nadzorował oraz wspierał organizacyjnie kolejne projekty i realizacje maszyn cyfrowych. W 1953 zorganizował Zakład Doświadczalny Budowy Maszyn Matematycznych, w którym budowano prototypy oraz produkowano sprzęt. Dzięki temu powstała pierwsza produkowana seryjnie w ELWRO maszyna UMC-1 i potem UMC-10 oraz UMC-20. Zaprojektowano i wyprodukowano serię maszyn ANOPS dla analiz medycznych EEG, ANOPS KARDIO dla analiz EKG i UMB dla badań biomedycznych. Wykonano również kolejne wersje maszyny GEO dla obliczeń geodezyjnych, WEGA do badania złóż i koncentrator danych dla przemysłu siarkowego. W sumie za jego kadencji opracowano 30 typów maszyn cyfrowych, wyprodukowano 100 maszyn cyfrowych oraz ponad 2000 sztuk różnego unikatowego sprzętu cyfrowego[1]. Instytut i zakład dobrze się zasłużyły w rozwoju informatyki w Polsce[5].

W swojej pracy naukowej Kiliński skupiał się na problemach niezawodności elementów i sprzętu cyfrowego, tworząc nowy kierunek badawczy – polską szkołę niezawodności. Wiele uwagi poświęcał procesom realizacji produkcji sprzętu technologii elektronicznej, prowadzącej do lepszej niezawodności działania. Uzyskał tytuł docenta (1955), a następnie profesora nadzwyczajnego (1959) i profesora zwyczajnego (1965)[1]. Wypromował 23 doktorów z teorii niezawodności oraz informatyki.

Stanowiska i funkcje[edytuj | edytuj kod]

  • 1935–1937 radca techniczny Urzędu Patentowego w Warszawie
  • 1936–1939 asystent prof. Mieczysława Pożaryskiego w Katedrze Elektrotechniki Teoretycznej Politechniki Warszawskiej,
  • 1937–1939 kierownik Laboratorium Aparatów Elektroakustycznych Państwowego Instytutu Telekomunikacyjnego w Warszawie,
  • 1940–1944 nauczyciel w szkole zawodowej przy fabryce aparatów elektrycznych K. Szpotańskiego i wykładowca w Państwowej Wyższej Szkole Technicznej w Warszawie,
  • 1946 kierownik Centralnego Biura Konstrukcyjnego Zjednoczenia Przemysłu Radiotechnicznego w Dzierżoniowie,
  • 1947 szef Koordynacji Technicznej Zjednoczenia Przemysłu Radiotechnicznego,
  • 1948–1953 służba wojskowa od stopnia podpułkownika do pułkownika,
    • 1949–1951 wicedyrektor Państwowego Instytutu Telekomunikacyjnego,
    • 1950–1952 kierownik Katedry Elektrotechniki w Wojskowej Akademii Technicznej, zastępca Komendanta WAT.
  • 1951–1978 pracownik Wydziału Łączności (od 1966 Elektroniki) Politechniki Warszawskiej:
    • 1951 kierownik Katedry Radiofonii, (a po przemianowaniu)
    • 1953 kierownik Katedry Konstrukcji Telekomunikacyjnych i Radiofonii (a po połączeniu z Katedrą Technologii Sprzętu Elektronicznego),
    • 1963 kierownik Katedry Maszyn Matematycznych, (a po reorganizacji)
  • 1970 dyrektor Instytutu Maszyn Matematycznych, (a po przemianowaniu)
    • 1975–1978 dyrektor Instytutu Informatyki,
  • 1951–1954 prodziekan Wydziału Łączności Politechniki Warszawskiej,
  • 1956–1960 dziekan Wydziału Łączności Politechniki Warszawskiej,
  • 1969–1970 rektor Politechniki Warszawskiej[6].

Inna działalność[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Wybrane z ponad 100 publikacji:

  • Przemysłowe procesy realizacji. Podstawy teorii. WNT, Warszawa 1976, ss. 288. Seria: Problemy i metody techniki.
  • Jakość. WNT, Warszawa 1979, ss. 236. ​ISBN 83-204-0033-3
  • Podstawy technologii sprzętu radiotechnicznego (Warszawa 1960)
  • Encyklopedia elektrotechniki dla telekomunikacji ( Warszawa 1951)
  • Dielektryki radiotechniczne (Warszawa 1960)
  • Definicje opisowo-analityczne i wartościująco-normatywne podstawowych pojęć teorii niezawodności („Prakseologia” 1971)[1]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pochowany na Cmentarzu Komunalnym (d. Wojskowym) na Powązkach (kw. II-C 28-V-5)
  2. Nagroda Państwowa II stopnia za rozwój konstrukcji i uruchomienie seryjnej produkcji maszyn cyfrowych otrzymał w 1968 roku zespół w składzie: mgr Thanasis Kamburelis, inż. Jarosław Adamczyk, mgr inż. Eugeniusz Bilski, inż. Jan Bocheński, prof. Antoni Kiliński, mgr inż. Janusz Książek, mgr inż. Jakub Markiewicz, inż. Jan Markowski, mgr Teodor Mika, mgr inż. Eugeniusz Nowak, mgr inż. Wasyl Potocki, mgr inż. Zbigniew Wojnarowicz, mgr inż. Andrzej Zasada

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Działania zbrojne „Zaremba-Piorun”. W: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego. T. 1. Wydawnictwo Bellona, 2005, s. 648–653.
  • Wykaz uczestników-żołnierzy Powstania Warszawskiego. W: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego. T. 5. Wydawnictwo Bellona, 2002, s. 290.