Antypapież

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Antypapież – osoba powołana na tron papieski nieprawnie.

Antypapieże wybierani byli najczęściej wskutek sporów teologicznych (np. Hipolita powołano w czasie sporów wokół sabelianizmu) lub politycznych (np. Paschalis obsadził tron papieski dzięki przekupieniu niezwykle wpływowego wówczas arcybiskupa Rawenny). Gdy zaczęło kształtować się Państwo Kościelne i rosło jego znaczenie polityczne, coraz częściej spory wokół powołania papieża były odbiciem walki o wpływy różnych stronnictw czy rodów. Pomimo wprowadzenia w 1059 roku zasady powoływania papieży przez kolegium kardynalskie, sytuacja nie uległa zmianie.

W czasie wielkiej schizmy zachodniej, obok biskupów Rzymu urzędowali również antypapieże obediencji awiniońskiej oraz pizańskiej.

Według tezy sedewakantyzmu wszystkie osoby, które zasiadają na tronie papieskim od czasu śmierci Piusa XII w 1958 roku, są antypapieżami.

Sam fakt ogłoszenia się przez kogoś papieżem to za mało by uznać daną osobę za antypapieża. Np. były zakonnik katolicki Francuz Michel Auguste Marie Collin (zmarły w 1974) przybrał imię Klemensa XV i głosił, że w 1950 roku Chrystus powołał go na papieża. Hiszpan Clemente Domínguez y Gómez (ur. 1949) uznał się w 1978 roku za papieża Grzegorza XVII, traktując papieża w Rzymie jako antypapieża. Od 1998 w USA działa pod imieniem Piusa XIII były zakonnik i dawny zwolennik abp. Marcela Lefebvre Lucian Pulvermacher. Status tych osób, w przeciwieństwie do dawnych antypapieży, którzy mieli poparcie choćby części kolegium kardynalskiego, nie wystarcza aby uznać je za antypapieży.

Istnieją spory co do liczby antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, Archiwista Świętego Kościoła Rzymskiego, stworzył listę antypapieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona lista jest zgodna z listą Mercatiego. Różnice w liczbie antypapieży wynikają z podejścia historyków, a nawet teologów Kościoła katolickiego (np. watykańskie Annuario Pontificio aż do XX wieku wymieniało jako legalnych papieży obediencji pizańskiej).

Lista Mercatiego[edytuj]

Herb Papież Wizerunek Imię łacińskie Świeckie imię i nazwisko Miejsce urodzenia Pontyfikat Wiek
Antypapież
Hipolit
HippolytusStatue.JPG Hippolytus Azja Mniejsza, Cesarstwo Rzymskie (Turcja) 217235
III
Antypapież
Nowacjan
Novatianus marzec 251258
Antypapież
Feliks II
Felix II antipapa.JPG Felix
Secundus
35522 listopada 365
IV
Antypapież
Ursyn
Ursinus wrzesień 366 – listopad 367
Antypapież
Eulaliusz
Eulalius 27 lub 29 grudnia 4183 kwietnia 419
V
Antypapież
Wawrzyniec
Laurentius 1) 22 listopada 498 – luty 499
2) 501505
Antypapież
Dioskur
Dioscorus 22 września 53014 października 530
VI
Antypapież
Teodor
Theodorus 687
VII
Antypapież
Paschalis
Paschalis 687
Konstantyn II Constantinus
Secundus
5 lipca 7676 sierpnia 768
VIII
Antypapież
Filip
Philippus 31 lipca 768
Antypapież
Jan VIII
Ioannes
Octavus
styczeń 844
IX
Antypapież
Anastazy III
Anastasius
Tertius
sierpień 855 – wrzesień 855
Krzysztof Cristobal antipapa.jpg Christophorus Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) lipiec lub wrzesień 903 – styczeń 904
X
Antypapież
Bonifacy VII

Ponownie
Bonifacius
Septimus
Franco Włochy sierpień 984 – lipiec 985
Antypapież
Jan XVI
Antipope John XVI (XVII).JPG Ioannes
Sextus Decimus
Jan Philagathus (Filogatos) Rossano, Hrabstwo Kalabrii (Włochy)[a] kwiecień 997 – luty 998
Grzegorz VI Gregorius
Sextus
1012
XI
Antypapież
Benedykt X
Benedictus
Decimus
Giovanni Mincius Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 5 kwietnia 105824 stycznia 1059
Honoriusz II Honorius
Secundus
Piotr Cadalus Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 28 października 10611064/1072
Klemens III Clement III - Antipope (cropped).jpg Clemens
Tertius
Wibert z Rawenny Parma, Święte Cesarstwo Rzymskie (Włochy) 1) 26 czerwca 1080
2) 24 maja 10848 września 1100
Teodoryk Theodoricus wrzesień 1100 – styczeń 1101
XII
Albert Albertus Włochy luty – marzec 1102
Sylwester IV Silvester
Quartus
Maginulf Niemcy lub Włochy 18 listopada 110512 kwietnia 1111
Grzegorz VIII Nuremberg chronicles - Burdinus, Antipope under Pope Calixtus II (CXCVIIv).jpg Gregorius
Octavus
Maurice Limousin, Królestwo Francji (Francja) 8 marca 1118 – kwiecień 1121
Antypapież Celestyn II[b] Coelestinus
Secundus
Teobaldo Bocapeccus Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 16 grudnia 1124
Anaklet II Anacletus
Secundus
Pietro Pierleoni OSB Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 14 lutego 113025 stycznia 1138
Antypapież Wiktor IV Victor
Quatrus
Gregorio de Ceccano Ceccano, Państwo Kościelne (Włochy) marzec 113829 maja 1138
Antypapież Wiktor IV Victor
Quatrus
Ottaviano de Monticello Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 7 września 115920 kwietnia 1164
Paschalis III Spinello Election of Antipope Paschal.jpg Paschalis
Tertius
Guido di Crema Crema, Święte Cesarstwo Rzymskie (Włochy) 22 kwietnia 116420 września 1168
Kalikst III Callistus
Tertius
Giovanni de Struma OSB Toskania, Święte Cesarstwo Rzymskie (Włochy) wrzesień 116829 sierpnia 1178
Innocenty III Innocentius
Tertius
Lando de Sittino Lacjum, Państwo Kościelne (Włochy) 29 września 1179 – styczeń 1180
Antypapież
Mikołaj V
Nicolaus
Quintus
Pietro Rainalducci OFM Borgorose, Włochy 12 maja 132825 sierpnia 1330
XIV
C o a Clemente VII (Avignone).svg Antypapież
Klemens VII
Pape avignon clement7.jpg Clemens
Septimus
Robert z Genewy Genewa, Święte Cesarstwo Rzymskie (Szwajcaria) 20 września 137816 września 1394
C o a Benedetto XIII (Avignone).svg Antypapież
Benedykt XIII
Antipope Benedict XIII.jpg Benedictus
Tertius Decimus
Pedro de Luna Illueca, Hiszpania 28 września 139426 lipca 1417
C o a Alexandre V (Pisa).svg Antypapież
Aleksander V
Antipope Alexander V.jpg Alexander
Quintus
Pietro Philarghi
OFM
Kreta, Republika Wenecka (Grecja) 26 czerwca 14093 maja 1410
XV
C o a Giovanni XXIII (Pisa).svg Antypapież
Jan XXIII
Johannes XXIII Gegenpapst.jpg Ioannes
Vicesimus Tertius
Baldassare Cossa Neapol, Królestwo Neapolu (Włochy) 17 maja 141029 maja 1415
C o a Felice V (antipapa).svg Antypapież
Feliks V
Antipope Felix V.jpg Felix
Quintus
Amadeusz VIII Chambéry, Księstwo Sabaudii (Francja) 5 listopada 14397 kwietnia 1449

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Był pochodzenia greckiego.
  2. We współczesnej historiografii klasyfikowanie Teobalda jako antypapieża jest kwestionowane i proponuje się określać go jako papież elekt.