Antypapież

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Antypapież – osoba powołana na tron papieski nieprawnie.

Antypapieże wybierani byli najczęściej wskutek sporów teologicznych (np. Hipolita powołano w czasie sporów wokół sabelianizmu) lub politycznych (np. Paschalis obsadził tron papieski dzięki przekupieniu niezwykle wpływowego wówczas arcybiskupa Rawenny). Gdy zaczęło kształtować się Państwo Kościelne i rosło jego znaczenie polityczne, coraz częściej spory wokół powołania papieża były odbiciem walki o wpływy różnych stronnictw czy rodów. Pomimo wprowadzenia w 1059 roku zasady powoływania papieży przez kolegium kardynalskie, sytuacja nie uległa zmianie.

W czasie wielkiej schizmy zachodniej, obok biskupów Rzymu urzędowali również antypapieże obediencji awiniońskiej oraz pizańskiej.

Według tezy sedewakantyzmu wszystkie osoby, które zasiadają na tronie papieskim od czasu śmierci Piusa XII w 1958 roku, są antypapieżami.

Sam fakt ogłoszenia się przez kogoś papieżem to za mało by uznać daną osobę za antypapieża. Np. były zakonnik katolicki Francuz Michel Auguste Marie Collin (zmarły w 1974) przybrał imię Klemensa XV i głosił, że w 1950 roku Chrystus powołał go na papieża. Hiszpan Clemente Domínguez y Gómez (ur. 1949) uznał się w 1978 roku za papieża Grzegorza XVII, traktując papieża w Rzymie jako antypapieża. Od 1998 w USA działa pod imieniem Piusa XIII były zakonnik i dawny zwolennik abp. Marcela Lefebvre Lucian Pulvermacher. Status tych osób, w przeciwieństwie do dawnych antypapieży, którzy mieli poparcie choćby części kolegium kardynalskiego, nie wystarcza aby uznać je za antypapieży.

Istnieją spory co do liczby antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, Archiwista Świętego Kościoła Rzymskiego, stworzył listę antypapieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona lista jest zgodna z listą Mercatiego. Różnice w liczbie antypapieży wynikają z podejścia historyków, a nawet teologów Kościoła katolickiego (np. watykańskie Annuario Pontificio aż do XX wieku wymieniało jako legalnych papieży obediencji pizańskiej).

Lista Mercatiego[edytuj]

Antypapież Prawdziwe nazwisko Okres sprawowania urzędu
św. Hipolit ... 217–235
Nowacjan ... marzec 251 – ok. 258
Feliks II ... ok. 355–22 listopada 365
Ursyn ... wrzesień 366–listopad 367
Eulaliusz ... 27 lub 29 grudnia 418–3 kwietnia 419
Wawrzyniec ... 498; 501–505
Dioskuros ... 22 września 530–14 października 530
Teodor ... 687
Paschalis ... 687
Konstantyn II ... 5 lipca 767–6 sierpnia 768
Filip ... 31 lipca 768
Jan VIII Fillipo Dellocci styczeń 844
Anastazy III zw. Bibliotekarzem ... sierpień 855–wrzesień 855
Krzysztof ... lipiec lub wrzesień 903–styczeń 904
Bonifacy VII Franko czerwiec 974–lipiec 974 oraz sierpień 984–lipiec 985
Jan XVI Jan Philagathus kwiecień 997–luty 998
Grzegorz VI 1012
Benedykt X Jan Minciu 5 kwietnia 1058–24 stycznia 1059
Honoriusz II Piotr Cadalus 28 października 1061–1064
Klemens III Guibert z Rawenny 26 czerwca 1080; 24 marca 1084–8 września 1101
Teodoryk ... wrzesień 1100–1102
Albert ... luty - marzec 1102
Sylwester IV Maginulf 18 listopada 1105–1111
Grzegorz VIII Maurice Burdinus 8 marca 1118–1121
Celestyn II – z uwagi na okoliczności wyboru jego status jako antypapieża jest kwestionowany Teobaldo Bocapecci grudzień 1124
Anaklet II Pietro Pierleoni 14 lutego 1130–25 stycznia 1138
Wiktor IV Gregorio de Ceccano marzec 1138–29 maja 1138
Wiktor IV Ottaviano de Monticello 7 września 1159–20 kwietnia 1164
Paschalis III Guido z Cremy 22 kwietnia 1164–20 września 1168
Kalikst III János Struma wrzesień 1168–29 sierpnia 1178
Innocenty III Lando Sitino 29 września 1179–styczeń 1180
Mikołaj V Pietro Rainalducci 12 maja 1328–25 sierpnia 1330
Klemens VII – okres wielkiej schizmy zachodniej – obediencja awiniońska Robert z Cambrai 20 września 1378–16 września 1394
Benedykt XIII – okres wielkiej schizmy zachodniej - obediencja awiniońska Pedro de Luna 28 września 1394–26 lipca 1417/29 listopada 1422
Aleksander V – okres wielkiej schizmy zachodniej - obediencja pizańska Pietro Philarghi 26 czerwca 1409–3 maja 1410
Jan XXIII – okres wielkiej schizmy zachodniej - obediencja pizańska Baldassare Cossa 17 maja 1410–29 maja 1415
Klemens VIII – ostatni papież obediencji awiniońskiej (izolowany w poparciu) Gil Sanchez Muñoz 10 czerwca 1423–26 lipca 1429
Feliks V Amadeusz VIII, książę Sabaudii 5 listopada 1439–7 kwietnia 1449

Zobacz też[edytuj]