Arabitol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Arabitol
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H12O5
Masa molowa 152,14 g/mol
Wygląd graniaste kryształki
Identyfikacja
Numer CAS 488-82-4
PubChem 94154[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Arabitol (poliol)organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi cukrowych. Istnieje w postaci dwóch stereoizomerówD-arabitolu i L-arabitolu. Dobrze rozpuszczalny w wodzie, temperatura topnienia wynosi 103 °C.[5]

Właściwości/Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Arabitol stosuje się w przemyśle spożywczym jako naturalny słodzik, ponieważ ma słodkość zbliżoną do sacharozy (0,7 jej słodkości) oraz wartość kaloryczną wynoszącą 0,2 kcal/g[6]. Przyczynia się do redukcji tkanki tłuszczowej w organizmie[7]. Nie jest metabolizowany w jamie ustnej, dzięki temu utrudnia namnażanie drobnoustrojów, a w konsekwencji spowalnia proces powstawania próchnicy[8]. Wykorzystywany jest również w przemyśle farmaceutycznym[7].

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

D-Arabitol występuje w naturze, między innymi w porostach i mchach[9] oraz w organizmie ludzkim[2]. D-Arabitol jest także produkowany przez grzyba jelitowego Candida albicans. Otrzymywanie arabitolu jest możliwe przez syntezę chemiczną. Jednak jest to kosztowny i długotrwały proces. Arabitol jest głównie produkowany przez redukcję D-arabinozy, liksozy oraz redukcję laktonów kwasów arabinowych i liksonowych[5]. Możliwe jest także otrzymanie arabitolu za pomocą metody biotechnologicznej wykorzystując mikroorganizmy, które są zdolne do asymilacji pentozy w procesie biotransformacji surowców odpadowych np. ligninocelulozy, hemicelulozy. Wydajność tego procesu zależy głównie od użytego gatunku drobnoustrojów. Synteza tego poliolu jest możliwa za pomocą wykorzystania takich gatunków jak np.: Scheffersomyces shehatae, Pichia guilliermondii, Debaryomyces hanseni[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Arabitol (CID: 94154) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b Human Metabolome Database-Showing metabocard for D-Arabitol(ang.)
  3. a b Arabitol (nr A3381) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2011-05-05].
  4. Arabitol (nr A3381) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych (ze względu na zmianę sposobu wywołania karty charakterystyki, aby pobrać kartę dla obszaru USA, na stronie produktu należy zmienić lokalizację na "United States" i ponownie pobrać kartę). [dostęp 2011-05-05].
  5. a b M. Kordowska-Wiater, Production of arabitol by yeasts: current status and future prospects, „Journal of Applied Microbiology”, 119 (2), 2015, s. 303–314, DOI10.1111/jam.12807, ISSN 1364-5072 [dostęp 2019-06-30].
  6. Sorbitol and other polyols (ang.). starch.dk. [dostęp 2019-01-02].
  7. a b c Kumdam H., Murthy S.N., Gummndi S.N, Arabitol production by microbial fermentation - biosynthesis and future applications, 2014.
  8. Srujana Koganti i inni, Production of arabitol from glycerol: strain screening and study of factors affecting production yield, „Applied Microbiology and Biotechnology”, 90 (1), 2010, s. 257–267, DOI10.1007/s00253-010-3015-3, ISSN 0175-7598 [dostęp 2019-06-30].
  9. P. M. Collins: Dictionary of carbohydrates with CD-RO. Boca Raton : Chapman Hall/CRC, 2006, s. 165. ISBN 0-8493-3829-8. (ang.)