Arabitol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Arabitol
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H12O5
Masa molowa 152,14 g/mol
Wygląd graniaste kryształki
Identyfikacja
Numer CAS 488-82-4
PubChem 94154
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Arabitolorganiczny związek chemiczny z grupy alkoholi cukrowych. Istnieje w postaci dwóch stereoizomerówD-arabitolu i L-arabitolu. Dobrze rozpuszczalny w wodzie, temperatura topnienia wynosi 103 °C[2].

Właściwości i zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Arabitol stosuje się w przemyśle spożywczym jako naturalny słodzik, ponieważ ma słodkość zbliżoną do sacharozy (0,7 jej słodkości) oraz wartość kaloryczną wynoszącą 0,2 kcal/g[4]. Przyczynia się do redukcji tkanki tłuszczowej w organizmie[5]. Nie jest metabolizowany w jamie ustnej, dzięki temu utrudnia namnażanie drobnoustrojów, a w konsekwencji spowalnia proces powstawania próchnicy[6]. Wykorzystywany jest również w przemyśle farmaceutycznym[5].

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

D-Arabitol występuje w naturze, między innymi w porostach i mchach[7] oraz w organizmie ludzkim[1]. D-Arabitol jest także produkowany przez grzyba jelitowego Candida albicans. Otrzymywanie arabitolu jest możliwe przez syntezę chemiczną. Jednak jest to kosztowny i długotrwały proces. Arabitol jest głównie produkowany przez redukcję D-arabinozy, liksozy oraz redukcję laktonów kwasów arabinowych i liksonowych[2]. Możliwe jest także otrzymanie arabitolu za pomocą metody biotechnologicznej wykorzystując mikroorganizmy, które są zdolne do asymilacji pentozy w procesie biotransformacji surowców odpadowych np. ligninocelulozy, hemicelulozy. Wydajność tego procesu zależy głównie od użytego gatunku drobnoustrojów. Synteza tego poliolu jest możliwa za pomocą wykorzystania takich gatunków jak np. Scheffersomyces shehatae, Pichia guilliermondii, Debaryomyces hanseni[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Arabitol (HMDB00568) – karta metabolitu (ang.) w bazie Human Metabolome Database (HMDB).
  2. a b c M. Kordowska-Wiater, Production of arabitol by yeasts: current status and future prospects, „Journal of Applied Microbiology”, 119 (2), 2015, s. 303–314, DOI10.1111/jam.12807.
  3. Arabitol (nr A3381) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-05-05]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  4. Sorbitol and other polyols (ang.). starch.dk. [dostęp 2019-01-02].
  5. a b c H. Kumdam, S.N. Murthy, S.N Gummndi, Arabitol production by microbial fermentation – biosynthesis and future applications, 2014.
  6. Srujana Koganti i inni, Production of arabitol from glycerol: strain screening and study of factors affecting production yield, „Applied Microbiology and Biotechnology”, 90 (1), 2010, s. 257–267, DOI10.1007/s00253-010-3015-3.
  7. P.M. Collins, Dictionary of carbohydrates with CD-RO, Boca Raton: Chapman Hall, 2006, s. 165, ISBN 0-8493-3829-8 (ang.).